Korte vragen over taal en spelling

[quote Yrret]Dan verkies ik [als vaste stelregel voor uitsluitend mijzelf] het woord uit elkaar te trekken. Ook al is het fout, ik zou in dit geval gekozen hebben voor: gebruik gemaakt.[/quote] Dat doen heel veel Nederlanders, waardoor je nogal eens "overmatig spatiegebruik" tegenkomt. "spatiegebruik" - "tegenkomen" - "gebruikmaken" ( ;) ) Taaladvies zegt er dit over: Veel werkwoorden kunnen worden samengesteld met een zelfstandig naamwoord: vormgeven, vioolspelen, kaartleggen, standhouden. Samenstellingen van een zelfstandig naamwoord en een werkwoord schrijven we aan elkaar. Andere combinaties van een zelfstandig naamwoord en een werkwoord vormen een woordgroep. Zulke combinaties schrijven we los: hammondorgel spelen, thee zetten, rekening houden (met). Bij twijfel, gebruik google, in dit soort gevallen - taalgevoel wil hier nog wel eens falen.

Volgens de Taalunie hoort gebruikgemaakt aan elkaar, zie: http://woordenlijst.org/zoek/?q=gebruikmaken&w=w , maar mooi is anders.

Dankjewel. Site zit nu in mijn favorieten. Ik heb gebruikgemaakt van je kennis die je met mij deelde.

Bij twijfel, gebruik google, in dit soort gevallen - taalgevoel wil hier nog wel eens falen.

Bij twijfel: gebruik een woordenboek of de website van de Taalunie. In de digitale Van Dale staan heel veel vervoegingen uitgeschreven. Google lijkt me op dit punt uiterst onbetrouwbaar, juist omdat veel mensen hier fouten in maken.

Bij twijfel, gebruik google, in dit soort gevallen - taalgevoel wil hier nog wel eens falen.

Google geeft zowel goede als foute spellingen weer, dus daar schiet je niet zoveel mee op vrees ik.

[quote Yrret]Dan verkies ik [als vaste stelregel voor uitsluitend mijzelf] het woord uit elkaar te trekken. Ook al is het fout, ik zou in dit geval gekozen hebben voor: gebruik gemaakt.

Dat doen heel veel Nederlanders, waardoor je nogal eens "overmatig spatiegebruik" tegenkomt. "spatiegebruik" - "tegenkomen" - "gebruikmaken" ( ;) ) Taaladvies zegt er dit over: Veel werkwoorden kunnen worden samengesteld met een zelfstandig naamwoord: vormgeven, vioolspelen, kaartleggen, standhouden. Samenstellingen van een zelfstandig naamwoord en een werkwoord schrijven we aan elkaar. Andere combinaties van een zelfstandig naamwoord en een werkwoord vormen een woordgroep. Zulke combinaties schrijven we los: hammondorgel spelen, thee zetten, rekening houden (met). Bij twijfel, gebruik google, in dit soort gevallen - taalgevoel wil hier nog wel eens falen.[/quote] Yep, een zeer veel voorkomende fout bij mij. Ik zou met mijn taalgevoel een woord kunnen maken als gestandgehouden.

Andere combinaties van een zelfstandig naamwoord en een werkwoord vormen een woordgroep.

Deze zin kan ik als dyslect met de beste wil van de wereld niet begrijpen. Ik kan het gewoon niet. Voor veel mensen is dit gewoon basiskennis. In de juiste vorm gegoten kan ik woorden uit mijn hoofd leren. Maar ik heb ook een beperking in het aantal woorden wat ik kan toevoegen aan mijn woordenschat. Gebruiktgemaakt heb ik bv nu een aantal keren in de juiste context [correct] geschreven en dan kan zo`n woord blijven plakken. En dan stoot ik mijn neus weer bij het volgende woord. thnx, jouw hulp is altijd welkom, [ninja] Wat betekent het emotie-poppetje [smileys] in de vorm van een ninja? Maar dan in woorden. Het lijkt een vreemde vraag, maar ik snap dat poppetje echt niet als ik die in reacties zie staan.

Bij twijfel, gebruik google, in dit soort gevallen - taalgevoel wil hier nog wel eens falen.

Bij twijfel: gebruik een woordenboek of de website van de Taalunie. In de digitale Van Dale staan heel veel vervoegingen uitgeschreven. Google lijkt me op dit punt uiterst onbetrouwbaar, juist omdat veel mensen hier fouten in maken.

Euhm... ik bedoel niet dat je google zélf als bron moet gebruiken - ik bedoel google te gebruiken zoals het bedoeld is; als bron om op sites als die van de taalunie terecht te komen. Niet dat de taalunie álles weet, overigens. En dan heb je nog de tweedeling tussen gebruikers van het witte en gebruikers van het groene boekje. Werd ik daar eens even verkeerd begrepen :D En deze smiley :ninja: Ach... ik gebruik 'm vooral als ik dekking wil zoeken :unibrow:

Aha, Ginny. Duidelijk advies.

Van Dale kent gebruikmaking wel maar gebruikmaken niet. Als ik opsta is net zoiets als wanneer ik opsla, tenzij ik op sla sta, maar dat is heel wat anders.

Mijn digitale Van Dale wel (de dikke).

O? Ik heb het boek geraadpleegd. Zie je wel dat boeken steeds minder waarde krijgen? :confused:

Een stukje taalgevoel is handig, want gebruik maken hoeft niet altijd een foutief geschreven gebruikmaken te zijn. Zeldzaam bij dit voorbeeld, maar toch...

Mijn stukje taal gevoel. Gebruikgemaakt is geen mooi woord. Liever pas ik de zin aan en ontwijk ik dit woord ooit te schrijven. Toen ik het woord -zeilmeisje- voor het eerst las was ik een beetje verontwaardigd. Een -loopmeisje- is een boodschappenmeisje.

Wat denken jullie, is het: -een bank op/in de achterste rij > ik vermoed 'op'? -in/op de gang wachten > ik denk 'op'? -dit is een doorbraak voor/van iemand > ? -besluiten iets of 'om' iets te doen? > zonder die 'om'? -liep het gebouw in/binnen? -de kuiltjes op/in zijn wangen? Bedankt.

-een bank op de achterste rij -op de gang wachten -dit is een doorbraak voor iemand -besluiten iets of 'om' iets te doen, kan allebei -liep het gebouw binnen Bovenstaande is tot stand gekomen zonder google, taaladvies of andere hulpbron. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

:D Bedankt Bernhard.

Mijn taalgevoel zegt hetzelfde als dat van Bernhard. Hij heeft de kuiltjes nog vergeten. Kuiltjes in de wangen. Als het op de wangen zou zijn, dan zouden er eerst bobbels of zo op moeten zitten. Een bobbel met een kuiltje. :confused:

Bedankt Tja.

Dit hier is wellicht mijn favoriete topic :). 1) Kan je schrijven: iemand grist iets 'op'? 2) Is het 'achterom' of 'achterop' kijken of wat is het verschil naar jullie mening? 3) ... en ... > dan meervoud nemen (niet zien als één bundeling)? bvb melk en water 'werden' schaarser? 4) de man, die dit en dat, doet iets > de man, die ...., gaat ... > moet steeds de zin met die/dat tussen 2 komma's? (of 1 komma erna?) 5) zijn nerveuze? geblader (het geblader: ik bedoel het bladeren in een boek bijvoorbeeld > 'het' dus nerveuze ipv nerveus?) 6) veeg iets van mijn hoofd of veeg iets 'af' van mijn hoofd? 7) durfde achterom kijken of durfde achterom 'te' kijken? Bedankt voor jullie reacties.

Oke, hier mijn reactie. Deze is puur op mijn taalkundige gevoel gebaseerd, dus pin me er vooral niet op vast! ;-) 1) Kan je schrijven: iemand grist iets 'op'? Ik denk van niet. Je grist iets van de vloer of je grist naar iets. Bijv. Ik gris de knikkers van de vloer. Ik gris naar mijn tas. 2) Is het 'achterom' of 'achterop' kijken of wat is het verschil naar jullie mening? Ik kijk achterom. Dan kijk ik achter me. Als ik achterop zou kijken, kijk ik wellicht naar de persoon achterop mijn bagagedrager. Maar het lijkt me taalkundig gezien niet correct om achterop te kijken. 3) ... en ... > dan meervoud nemen (niet zien als één bundeling)? bvb melk en water 'werden' schaarser? Ja, want je noemt twee voorwerpen, ongeacht dat ze individueel meervoud zijn. Bij twee of meer gebruik je het hele werkwoord. Stel dat je twee namen invult, dan gebruik je toch ook het hele werkwoord? 4) de man, die dit en dat, doet iets > de man, die ...., gaat ... > moet steeds de zin met die/dat tussen 2 komma's? (of 1 komma erna?) Naar mijn weten wel. 5) zijn nerveuze? geblader (het geblader: ik bedoel het bladeren in een boek bijvoorbeeld > 'het' dus nerveuze ipv nerveus?) Ja, maar dat komt niet omdat 'geblader' als lidwoord 'het' heeft. Bij een 'de' woord is het niet automatisch 'nerveus' (dus een bijvoeglijk naamwoord zonder -e). Bijv. bemoeienis. (De bemoeienis) Zijn irritante bemoeienis werkte op mijn zenuwen. Volgens mij heeft het meer met het soort bijvoeglijk naamwoord te maken. 6) veeg iets van mijn hoofd of veeg iets 'af' van mijn hoofd? Afvegen doe je m.i. op het toilet. Dus 'veeg iets van mijn hoofd'. 7) durfde achterom kijken of durfde achterom 'te' kijken? Dat laatste. Zo. En nu ga ik een vrijdagmiddagborrel inschenken. Groetjes!

Bedankt Juliette! Ik vond nummer 6 wel grappig, zo had ik het nog niet gezien. Als je grist naar iets onbekends, dan is het misschien: 'hij grist naar iets' inderdaad. Wat denken jullie, is het 'uit' of 'van' blijdschap/verdriet/vreugde, ... de boom > mannelijk het boompje > wordt dat dan 'vrouwelijk', spreek je dan over 'haar' takken en bladeren?

Van. Nog even punt 4. Mijn zuster, die in Amsterdam woont, komt morgen logeren. Mijn zuster die in Amsterdam woont, komt morgen logeren. Plotseling zag ik een man die heel slecht ter been was. De man die mijn band gelapt heeft, beloon ik vorstelijk.

Bedankt Tja, ook voor de voorbeelden. Groetjes.

1) Kan je schrijven: iemand grist iets 'op'? Ik lees net "Koot droomt zich af", gered van kringloop en zilvervisjes, nu op het toilet voor prettig verpozen, dus ik zeg ja!

Droomt zich af? Ik heb nog nooit gelezen dat je iets kunt opgrissen. Iemand iets uit de hand grissen kan wel.

Dat je het nog nooit gelezen hebt, sluit toch niet uit dat het in een bepaalde situatie een perfecte combinatie kan vormen? Als een schrijver (m/v) dat aandurft, dan zijn er mensen die hem/haar aan de schandpaal willen nagelen voor 'vervuiling' van het taalgebruik (want het is geen erkende vaste combinatie) en er zijn mensen die hem/haar bejubelen vanwege de 'vernieuwing' van het taalgebruik (want het is geen erkende vaste combinatie). Als schrijver kan je het nooit iedereen naar de zin maken.

Bedankt voor jullie reacties. Sowieso waag ik me aan een vernieuwd taalgebruik, maar toch probeer ik mezelf wat in te tomen ;). @Zjaan: 25 september nadert met rasse schreden. Proficiat en succes!

Nog een vraagje: 'tenslotte stapte de piloot in en steeg hij behoedzaam op ...' of is het: 'tenslotte stapte de piloot in en steeg behoedzaam op ...' Moet je met andere woorden die 'hij' herhalen?

Ja. Als je eerder hij had genoemd, hoefde het niet. Je herhaalt het niet. Trouwens, wat bedoel je met tenslotte? Uiteindelijk of per slot van rekening. Ik denk het eerste. Dan wordt het Ten slotte. Is het niet link om behoedzaam op te stijgen? Zijn daar geen richtlijnen voor?

Dat klopt toch niet? De piloot stapt in, maar het is toch het vliegtuig dat opstijgt, met de piloot erin

Bedankt Tja. Ik moet die 'ten slotte' en 'tenslotte' eens bekijken. Neen, het is niet link. De piloot weet hoe hij moet vliegen. In de omstandigheden waarin hij vertoeft, moet hij gewoon extra opletten. Bedankt Hilde. Persoonlijk vind ik dat de piloot evengoed opstijgt. Hij stijgt niet op zonder vliegtuig. Ik begrijp je visie. Maar andersom stijgt een normaal toestel niet zonder bestuurder op. Nu ja, ze 'gaan' eigenlijk samen 'de lucht in'.