De drie vragen die je jouw proeflezers moet stellen

Zodra je boek klaar is, kun je proeflezers vragen om hun feedback. Vaak zijn dit vrienden en bekenden en hun reactie is meestal lovend. Hoe zorg je dat je echt iets hebt aan je proeflezers? Ik heb ontdekt dat er drie vragen zijn die je je proeflezers moet stellen voor feedback die je boek echt beter maakt.


Tips voor publicatie 

Ik geef de voorkeur aan proeflezers uit mijn eigen netwerk. Zodra je aankondigt dat je een boek aan het schrijven bent, zul je reacties krijgen van volgers die je tips en vragen sturen. Door met hen te communiceren, betrek je ze bij het schrijfproces. Er zijn altijd volgers - of andere betrokkenen bij je boek - die aanbieden om je boek vóór publicatie te lezen; ze vinden het een eer om als eerste je boek te lezen en feedback te geven. Je kunt natuurlijk ook vrienden en familie vragen, maar zorg dan wel dat ze echt gemotiveerd zijn, of op zijn minst een link met het onderwerp hebben. 

Proeflezers geven feedback vanuit het lezersperspectief. Ze zullen je vertellen wat ze leuk of interessant vinden. Sommigen noemen kleine dingen die niet logisch zijn, of misschien stukken die te snel of te langzaam lopen. Enkelen vinden misschien een foutje dat je editor over het hoofd heeft gezien. 
De meeste proeflezers geven echter maar stukjes feedback: velen lezen niet je hele document, of niet binnen de deadline. 

Helaas komt er in de praktijk vaak wat tussen; proeflezers zijn druk of vergeten de deadline. Mijn ervaring is dat slechts twee of drie van de tien die het beloven, uiteindelijk waardevolle feedback geven. Houd hier rekening mee als je mensen vraagt te proeflezen: vraag of ze beschikbaar zijn en hun feedback voor een bepaalde deadline kunnen leveren. 

Vragen om te stellen

Voor de beste en meest specifieke feedback kun je proeflezers de volgende drie vragen meegeven:
1. Welke stukken vond je goed?
2. Bij welke delen viel je in slaap? 
3. Wat mis je nog in het boek? 

Bedenk tot slot voor jezelf een systeem hoe je de feedback gaat verwerken. Als alle tien van je proeflezers je een document met comments sturen, dan is het nog best een klus om alles te bekijken en te bepalen wat je wel en niet overneemt. Neem hier tijd voor op in je boek-planning. En houd in gedachten dat al deze feedback je boek beter maakt.


Over de auteur

Esther Jacobs is internationaal spreker, auteur van 30 boeken (o.a. ‘Zo schrijf je een boek!’) en organisator van schrijfweken op exotische plekken. Je kunt bij haar terecht voor online coaching, workshops, een Schrijvers Mastermind of manuscriptbeoordelingen. 
Esther wordt ook wel de ‘No-Excuses Lady’ genoemd omdat ze voor alles een onconventionele oplossing vindt. Zo ook voor het schrijven van een boek. Haar Reverse Writing methode daagt je uit om met je achterflap te beginnen en al promotie voor je boek te maken terwijl je nog aan het schrijven bent. 
Geen idee waar te beginnen? Download Esther’s 10 ideeën voor een succesvol non-fictie boek.