Start » Forum » Het schrijfproces » Stijl en techniek » Wie kent de uitdrukking 'De gebraden haan uithangen'?

Wie kent de uitdrukking 'De gebraden haan uithangen'?

28 reacties [Laatste bericht]
L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40

Wie kent de uitdrukking 'De gebraden haan uithangen'?

Volgens de redacteur, die mijn manuscript heeft geredigeerd, kent 99% van de Nederlanders de uitdrukking 'de gebraden haan uithangen' niet.
Nu ben ik heel benieuwd wie van jullie deze uitdrukking kent zónder deze eerst op te zoeken.
Ik zie jullie reacties met belangstelling tegemoet, waarvoor alvast mijn dank.

Reacties

janpmeijers
Laatst aanwezig: 3 uren 46 min geleden
Sinds: 8 Mrt 2013
Berichten: 5720

L.d.J,
'... kent 99% van de Nederlanders de uitdrukking 'de gebraden haan uithangen' niet.'
Een dergelijk percentage is nattevingerwerk. Vraag eerst de redacteur om bewijsmateriaal. Zelf onderzoek doen kan altijd later.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 4 uren 18 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4832

Ai, ik moest 'm opzoeken. Het klonk wel bekend, en hoe dan ook vind ik hem erg catchy, en als ik hem in een boek tegenkwam met context erbij zou ik er zeker niet over struikelen. Maar het korte antwoord blijft wat het is: ik kende de betekenis niet.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Hay
Laatst aanwezig: 1 dag 8 uren geleden
Sinds: 1 Dec 2004
Berichten: 2923

Hier nog iemand die meteen toegeeft naar de precieze betekenis te moeten raden. Ik waag me niet aan een percentage, maar denk ook dat hetzelfde voor het leeuwendeel van de lezers geldt.
Een betere vraag is misschien of dat een reden is om het dan maar gelijk te schrappen. In een jeugdboek waarschijnlijk wel, maar in een boek voor volwassenen mag voor mij best af en toe iets staan dat de meeste lezers op zullen moeten zoeken. Er is al genoeg taalverarming. Dat wordt er niet beter op als schrijvers alleen nog maar de woordenschat mogen gebruiken die vrijwel iedereen beheerst.

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Hay schreef:

in een boek voor volwassenen mag voor mij best af en toe iets staan dat de meeste lezers op zullen moeten zoeken. Er is al genoeg taalverarming. Dat wordt er niet beter op als schrijvers alleen nog maar de woordenschat mogen gebruiken die vrijwel iedereen beheerst.

Je hebt een goed punt, Hay.
Ik denk dat ik die 'gebraden haan' gewoon laat staan.
De context maakt mijns inziens voldoende duidelijk wat ermee wordt bedoeld.

In mijn omgeving kent niemand de uitdrukking.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 4 uren 18 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4832
Citaat:

Ik denk dat ik die 'gebraden haan' gewoon laat staan.

- juich ik toe.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Yrret
Laatst aanwezig: 1 uur 6 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5705
L.d.J schreef:

Volgens de redacteur, die mijn manuscript heeft geredigeerd, kent 99% van de Nederlanders de uitdrukking 'de gebraden haan uithangen' niet.
Nu ben ik heel benieuwd wie van jullie deze uitdrukking kent zónder deze eerst op te zoeken.
Ik zie jullie reacties met belangstelling tegemoet, waarvoor alvast mijn dank.

Ik heb moeten gokken richting haantjes gedrag. Bijna de juiste richting, maar nog lang niet in de buurt van de juiste betekenis.

Met 99% zal deze redacteur niet bedoelen dat het 99 van de 100 Nederlanders zijn - want wie heeft er tijd en energie genoeg om een onderzoek naar zo iets te doen. Het zal meer een uitdrukking zijn dat het heel veel Nederlanders zijn - volgens deze redacteur - die deze uitdrukking niet kennen.

Dat deze redacteur het wel weet - kan dan heel misschien komen omdat hij/zij - zeer waarschijnlijk valselijk - beticht is van dit gedrag.

Wat is 1% van de Nederlanders?

Op 9 juli 2018 zijn dat ongeveer 172.000 mensen.

Weet iemand hoeveel Nederlandse redacteuren werkloos thuis zitten en slechts 1 keer per maand voldoende geld hebben om een gebraden haantje te eten?

Citaat:

Forumonderwerpen of bijdragen die slechts weinig te maken hebben met schrijven, kunnen geplaatst worden in het Schrijverscafé. Het plaatsen van totale onzin wordt ook hier niet toegestaan.

https://schrijvenonline.org/gebruikersvoorwaarden

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Yrret schreef:

Met 99% zal deze redacteur niet bedoelen dat het 99 van de 100 Nederlanders zijn (...) Het zal meer een uitdrukking zijn dat het heel veel Nederlanders zijn - volgens deze redacteur - die deze uitdrukking niet kennen.

Dat denk ik ook, Terry. Zelf maak ik ook weleens soortgelijke schattingen.

Tijdens mijn eigen simpele onderzoekje heb ik geconstateerd dat niemand de betekenis van 'de gebraden haan uithangen' kent.
Vreemd, dat de uitdrukking kennelijk bij jullie ook niet al te bekend is. Dat had ik niet verwacht.
Misschien mag ik wel stellen dat de redacteur gelijk heeft.
Dat neemt niet weg dat ik de uitdrukking laat staan omdat ik deze passend vind bij het vocabulaire van het personage in mijn verhaal.

Yrret
Laatst aanwezig: 1 uur 6 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5705
L.d.J schreef:

[...] ik de uitdrukking laat staan omdat ik deze passend vind bij het vocabulaire van het personage in mijn verhaal.

Dat is een perfecte beslissing.

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Riny
Laatst aanwezig: 2 uren 49 min geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 4363

Het allereerste wat me te binnen schiet:

Je mooier voordoen dan je bent, of protserig op wat jij denkt in het leven gemaakt te hebben?

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Riny schreef:

Het allereerste wat me te binnen schiet:

Je mooier voordoen dan je bent, of protserig op wat jij denkt in het leven gemaakt te hebben?

Hier wordt het prima uit de doeken gedaan. wink

https://onzetaal.nl/taaladvies/de-gebraden-haan-ui...

In mijn verhaal wordt de rijke protagonist door zijn omgeving beschouwd als een opschepper.

Araglin
Laatst aanwezig: 1 dag 4 uren geleden
Sinds: 20 Jul 2015
Berichten: 96

Ik kende de uitdrukking, hoewel ik 'm eigenlijk nooit meer hoor. Jammer. Ik moet overigens zeggen dat het merendeel van mijn collega's bij de door mij gebezigde spreekwoorden en gezegdes glazig begint te kijken. Oftewel: ze kunnen stal noch haard vinden. :-)

Ostinato
Laatst aanwezig: 1 dag 9 uren geleden
Sinds: 12 Jan 2013
Berichten: 1581

Ik ken 'm ook, maar hoor 'm ook bijna nooit.

Ontdekker van de Lekkerkerkerkerkerkerkerker.
Echter niet de enige.

Riny
Laatst aanwezig: 2 uren 49 min geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 4363

L.d.J, #10

... wat leuk!. De link heb ik meteen bekeken.

Dankjewel.

Leonardo Pisano
Laatst aanwezig: 1 dag 3 uren geleden
Sinds: 7 Nov 2010
Berichten: 2732

Ik ken de uitdrukking en vind de opmerking van de redactuer vreemd als het binnen de context duidelijk is. Maar ja, ik ben niet maatgevend. Ik verander vaak staande uitdrukkingen om het clichématige te ontwijken en/of een humoristisch effect te bereiken. Zo gooi ik in mijn laatste boek "de spons in de ring".

Ik herken het fenomeen overigens wel. In hetzelfde licht wordt mij af en toe gevraagd bepaalde woorden te veranderen omdat de gemiddelde lezer die niet kent. Zoals "Ze kon hem niet velen" en "hij had het er niet op begrepen". Zucht.

Auteur van Achter de nevel en Noblesse Oblige  // www.leonardopisano.nl Mede-auteur van Mosterd voor de maaltijd (over schrijven van dialogen) - maritschrijft.com/mvdm 

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Leonardo Pisano schreef:

In hetzelfde licht wordt mij af en toe gevraagd bepaalde woorden te veranderen omdat de gemiddelde lezer die niet kent. Zoals "Ze kon hem niet velen" en "hij had het er niet op begrepen". Zucht.

Dat zijn toch heel bekende woorden? confused

In mijn verhaal komt nog een wellicht wat minder bekende uitdrukking voor:

Citaat:

‘Nou, je hebt hem een eind uit de broek laten hangen.’ Hij staarde begerig naar de chocolade en vergreep zich aan drie bonbons tegelijk.

Nu moeten jullie niet denken dat ik overal het woord 'hangen' heb gebruikt, hoor.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 4 uren 18 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4832

Niks tegen de uitdrukking op zich, maar het samenvallen van iets uit je broek hebben hangen en begerig staren is misschien wat onfortuinlijk. wink

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Diana Silver schreef:

Niks tegen de uitdrukking op zich, maar het samenvallen van iets uit je broek hebben hangen en begerig staren is misschien wat onfortuinlijk. wink

Haha, dat is ook juist de bedoeling.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 4 uren 18 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4832

Dan heb ik niks gezegd big grin

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Yrret
Laatst aanwezig: 1 uur 6 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5705
L.d.J schreef:

In mijn verhaal komt nog een wellicht wat minder bekende uitdrukking voor:

Citaat:

‘Nou, je hebt hem een eind uit de broek laten hangen.’ Hij staarde begerig naar de chocolade en vergreep zich aan drie bonbons tegelijk.

Wat denkt een man, als een vrouw dit tegen hem zegt, en hij het moment mist dat zij begerig naar de chocolade kijkt?

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Tja
Laatst aanwezig: 22 uren 4 min geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14042

Als het uit de context duidelijk is wat er bedoeld wordt, kun je het rustig laten staan. Het tweede citaat vind ik minder duidelijk. Hoewel dat waarschijnlijk ook wel uit de tekst is op te maken.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Riny
Laatst aanwezig: 2 uren 49 min geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 4363

Citaat:

‘Nou, je hebt hem een eind uit de broek laten hangen.’ Hij staarde begerig naar de chocolade en vergreep zich aan drie bonbons tegelijk.

Dat heeft vast iets met uitgepakt te maken. Vroeger werd er weleens gezegd: 'Jij hebt goed uitgepakt' door een gast die een beetje te overdreven gefêteerd werd in zijn/haar ogen.

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Yrret schreef:
L.d.J schreef:

In mijn verhaal komt nog een wellicht wat minder bekende uitdrukking voor:

Citaat:

‘Nou, je hebt hem een eind uit de broek laten hangen.’ Hij staarde begerig naar de chocolade en vergreep zich aan drie bonbons tegelijk.

Wat denkt een man, als een vrouw dit tegen hem zegt, en hij het moment mist dat zij begerig naar de chocolade kijkt?

Hahahahaaa, geweldig!
Maar dat is hier niet aan de orde en bovendien hangt er geen letterlijk 'iets' uit wiens broek dan ook.

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Tja schreef:

Als het uit de context duidelijk is wat er bedoeld wordt, kun je het rustig laten staan. Het tweede citaat vind ik minder duidelijk. Hoewel dat waarschijnlijk ook wel uit de tekst is op te maken.

Ja, dat klopt. wink

L.d.J
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 24 Mei 2017
Berichten: 40
Riny schreef:

Citaat:

‘Nou, je hebt hem een eind uit de broek laten hangen.’ Hij staarde begerig naar de chocolade en vergreep zich aan drie bonbons tegelijk.

Dat heeft vast iets met uitgepakt te maken. Vroeger werd er weleens gezegd: 'Jij hebt goed uitgepakt' door een gast die een beetje te overdreven gefêteerd werd in zijn/haar ogen.

Helemaal goed. wink

Hier hebben ze het over 'HET een eind uit de broek laten hangen' , maar bij ons zeiden ze altijd 'HEM'.

http://www.woorden.org/spreekwoord.php?woord=uit%2...

Riny
Laatst aanwezig: 2 uren 49 min geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 4363

L.d.J,

... dank voor weer zo'n leuke site. nod

PeterFD
Laatst aanwezig: 4 uren 2 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1622

Ik heb de uitdrukking wel eens uit de mond van mijn moeder gehoord in de betekenis boven je stand, opscheppen.

Mij oriënterend op de Middeleeuwen ben ik nu meer geneigd de gebraden haan uithangen te associëren met de oogst(tijd) en welkom heten. De jonge haantjes waren dan rijp voor de slacht, als er bij een herberg een gebraden haan boven de deur bungelde dan wist je wat er geserveerd werd. Het eten werd lang niet altijd warm gegeten en kip smaakt koud uitstekend bij vers gebakken brood en vers gebrouwen bier (zgn. dunbier).

Als de context een onbekend woord begrijpelijk maakt lekker laten staan. De gebraden haantjes kun je tegenwoordig bestellen met een app.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Riny
Laatst aanwezig: 2 uren 49 min geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 4363

Hi Peter,

... mijn moeder zei dat wel eens: 'De gebraden haantjes vliegen je niet zomaar in de mond ...'

m.a.w. als je iets bereiken wilt moet je er ook iets voor doen.

Wat leuk zijn die uitdrukkingen toch.

Dank voor de gastvrijheid L.d.J.

Jan Theodor
Laatst aanwezig: 5 dagen 15 uren geleden
Sinds: 28 Mrt 2016
Berichten: 26

In "Nalezingen en vervolg op de vaderlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke zegswijzen bijzonder van scheepvaart en het scheepsleven ontleend" kom je de zegswiize tegen in de vorm van:
"Hij speelt de gebraden haan en ook wel voor scherminkel"

Klik op de link. Gratis E-boek voor de liefhebbers van oud Nederlandse spreekwoorden en zegswijzen.

Ik hou er niet van.

https://books.google.no/books?id=to86AAAAcAAJ&pg=P...

Met de stamgasten in het dorpscafé drink ik mij dronken aan hun eenzaamheid

Schrijven

Iedere week het beste van Schrijven Online in je inbox? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief. Boordevol nieuws, tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
MIs het komende nummer van Schrijven Magazine niet!

THEMA: Schrijf die familieroman!

  • 9 tips om jouw familieverhaal tot een succes te maken
  • Researchen voor een familieverhaal, hoe doe je dat?
  • 'Het begint met pure fascinatie' - succesvolle non-fictie-schrijvers over hun werkwijze
  • Elke Geurts schreef een roman over haar scheiding
  • Hoe schep je sfeer in verhalen?
  • Schrijf jij de nieuwe Game of thrones?
  • Rosita Steenbeek: 'Tijdens het wandelen vallen dingen op hun plek'
  • Essentieel in het schrijfproces: keuzes maken 
  • Hoe schrijf je een scenario?

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 26 november 16:00 u. een abonnement, dan ontvang je dit nummer rond 7 december in je brievenbus!

WORD ABONNEE