Wat is ritme?

43 reacties [Laatste bericht]

Reacties

Hilde Cornelis
Laatst aanwezig: 13 weken 1 dag geleden
Sinds: 19 Dec 2011
Berichten: 1390
Thomach schreef:

Staat het ritme gelijk aan 'de stem'?

Goeie vraag. Ik denk dat het een momentopname van de stem is.

schrijven, een uit de hand lopende onderneming

Thomach
Laatst aanwezig: 2 jaren 25 weken geleden
Sinds: 4 Nov 2009
Berichten: 1721
Hilde Cornelis schreef:
Thomach schreef:

Staat het ritme gelijk aan 'de stem'?

Goeie vraag. Ik denk dat het een momentopname van de stem is.

Bedoel je dan dat een roman een momentopname kan zijn?

thomaszijnstrip.com

Hilde Cornelis
Laatst aanwezig: 13 weken 1 dag geleden
Sinds: 19 Dec 2011
Berichten: 1390

ja natuurlijk, wat anders

schrijven, een uit de hand lopende onderneming

Thomach
Laatst aanwezig: 2 jaren 25 weken geleden
Sinds: 4 Nov 2009
Berichten: 1721
Hilde Cornelis schreef:

ja natuurlijk, wat anders

Het kan zoveel meer zijn.

thomaszijnstrip.com

Hilde Cornelis
Laatst aanwezig: 13 weken 1 dag geleden
Sinds: 19 Dec 2011
Berichten: 1390
Thomach schreef:
Hilde Cornelis schreef:

ja natuurlijk, wat anders

Het kan zoveel meer zijn.

Ja ook, waaraan dacht je precies?

Een roman is toch altijd een momentopname van de stem van de schrijver over het geschreven onderwerp zoals de schrijver dat op dat moment aanvoelt en beleeft. Als die schrijver tien jaar later weer over dat onderwerp zou schrijven, zal het gevoel, de visie en dus de stem heel anders klinken.

schrijven, een uit de hand lopende onderneming

Thomach
Laatst aanwezig: 2 jaren 25 weken geleden
Sinds: 4 Nov 2009
Berichten: 1721
Hilde Cornelis schreef:
Thomach schreef:
Hilde Cornelis schreef:

ja natuurlijk, wat anders

Het kan zoveel meer zijn.

Ja ook, waaraan dacht je precies?

Een roman is toch altijd een momentopname van de stem van de schrijver over het geschreven onderwerp zoals de schrijver dat op dat moment aanvoelt en beleeft. Als die schrijver tien jaar later weer over dat onderwerp zou schrijven, zal het gevoel, de visie en dus de stem heel anders klinken.

Een momentopname die een lange tijd in beslag neemt om te creëren.

thomaszijnstrip.com

Tja
Laatst aanwezig: 2 dagen 11 uren geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14124

Een roman van 300 pagina' s wel een heel lange momentopname.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Hilde Cornelis
Laatst aanwezig: 13 weken 1 dag geleden
Sinds: 19 Dec 2011
Berichten: 1390

Als de schrijver aan het eind van die 300 pagina's een andere visie of andere stem had gehad, dan was dat boek nog niet uitgegeven want dan bleef die maar herschrijven.
Dus ja, een momentopname.

schrijven, een uit de hand lopende onderneming

W Rynlandt
Laatst aanwezig: 3 jaren 47 weken geleden
Sinds: 17 Aug 2014
Berichten: 1100

Hoi, dit is een bijzonder moeilijke. Ik wil hier nog wel eens grondig en lang over nadenken.

Ik ben het met Jan P Meijers eens dat ritme binnen de zin door de lengte van de woorden en de opeenvolging van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen wordt beïnvloed.

Toch lijkt mij het antwoord van Thérèse ook heel terecht. Als schrijver kan je in de tekst een ander ritme horen dan het ritme dat de lezer leest. Misschien daarom dat lezers bepaalde schrijvers liever lezen dan andere, omdat hun ritme beter bij elkaar aansluit.

Zelf heb ik soms het gevoel dat mijn ritme eentonig is of monotoon. Zeker als ik lang aan een tekst werk. Ik begin het ritme dan inwendig zo gewoon te worden dat het mij op de duur gaat vervelen. Dan begin ik vaak te twijfelen. Door zinnen te herformuleren of af te breken, probeer ik dan een nieuw ritme te verkrijgen dat spannender is. Leestekens helpen dus ook om het ritme te bepalen.

In lange teksten (bv romans) is er ook nog het ritme tussen spannende en rustige gedeelten van de tekst. Zelfs ritme tussen verschillende hoofdstukken kan erg belangrijk zijn. Moet een gejaagde tocht ook niet gejaagd geschreven worden? Een tekst kan in zijn geheel vertragen en versnellen. Ook dat is ritme.

Tot slot - het zijn allemaal maar bedenkingen hoor - denk ik dat zelfs het 'begrijpen van de inhoud' een invloed kan hebben op het ritme. Soms heb je zinnen die je op verschillende manieren kan interpreteren en ook daarin kan het ritme volgens mij een rol spelen. Als je ze dan in een ander ritme leest krijgen ze een andere betekenis. (of ga ik nu te ver?)

Zoals ik zei, het is een boeiend vraagstuk waar ik nog wel even wil over denken.

W Rynlandt

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 4 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4984
W Rynlandt schreef:

Soms heb je zinnen die je op verschillende manieren kan interpreteren en ook daarin kan het ritme volgens mij een rol spelen. Als je ze dan in een ander ritme leest krijgen ze een andere betekenis.

Helemaal waar. De nadrukken bepalen de betekenis van de zin...
Je hebt haar meegenomen naar de vóetbalwedstrijd? / Je hebt háár meegenomen naar de voetbalwedstrijd?

...dus de betekenis bepaald ook waar de nadruk ligt.

Je had het mij beloofd, maar je hebt haar mee naar de wedstrijd genomen. / Je zou met haar uit eten gaan, maar je hebt haar mee naar de wedstrijd genomen.

Waar waren we gebleven?

Waus
Laatst aanwezig: 6 weken 4 dagen geleden
Sinds: 13 Dec 2006
Berichten: 10998

Voor mij is ritme de manier waarop zinnen/het verhaal klinkt(en) als ik het voorlees, al dan niet hardop. Struikel ik, dan zit er of iets verkeerds in de zin(nen), of ik ben afgeleid smile

merkanti
Laatst aanwezig: 1 jaar 36 weken geleden
Sinds: 11 Feb 2018
Berichten: 10

Ritme vind ik één van de moeilijkste zaken bij schrijven. Ik herschrijf zinnen soms 200 keer om het ritme bij te schaven, gek word ik ervan.

Schrijfcoach Od...
Laatst aanwezig: 17 uren 19 min geleden
Sinds: 24 Aug 2006
Berichten: 3859

Op dit moment doe ik een cursus songwriting en merk dat in deze discussie overkoepelende kwaliteiten ontbreken die richting geven aan het concept ritme, ook al wordt dat individueel met smaak beoordeeld. In songwriting is er het begrip 'prosody' en stabiliteit. Prosodie in het Nederlands houdt meer in dan ik in een post kan vertellen. Je kunt er lang over studeren.

Uiteindelijk bevalt me de samenvatting van Hilde goed: adem. Adem lijkt eenvoudig, maar is het niet. Hoe je een woord uitspreekt betekent een hele opvolging van bewegingen met tong, buik- of flankademhaling, door de neus of je tanden, die vaak onbewust is bij het lezen. Dit produceert een reeks klanken die je ofwel moeilijk ofwel makkelijk uitspreekt.

Zoals Leonardo aangeeft speelt de betekenislaag een rol bij het ervaren van ritme. Dit maakt het deels persoonlijk want iedereen heeft andere bijgedachten en sensorische herinneringen bij eenzelfde tekst.

Zoals Miranda aangeeft geven klanken een melodie dat ook onderdeel is van het ritme of de prosodie. Dan is er nog het tempo dat zowel door de betekenis als door korte of lange woorden en zinnen wordt gecomponeerd.

  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Hoe beschrijf je emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer verschijnt omstreeks 6 december oktober. Nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 25 november 16:00 uur, dan krijg je dit nummer thuis!

Introductiekorting!
Schrijven

Iedere week het beste van Schrijven Online in je inbox? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief. Boordevol nieuws, tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!