Start » Forum » Balans tussen detail en grote lijnen van een verhaal

Balans tussen detail en grote lijnen van een verhaal

11 reacties [Laatste bericht]
Halbe
Laatst aanwezig: 9 jaren 40 weken geleden
Sinds: 24 Jan 2010
Berichten: 22

Balans tussen detail en grote lijnen van een verhaal

Hallo allemaal,

Ik zit met een lastig probleem. Ik ben begonnen met het schrijven van mijn eerste verhaal, hoewel het onderhand al een beetje mijn levenswerk is geworden. (En dat op mijn 25ste stick out tongue)
Vroeger als ik naar bed ging en ik kon niet slapen, ging ik altijd fantaseren over mijn eigen droomwereldje. Naar gelang ik ouder werd is dat verhaal altijd aanwezig geweest en begon het langzaam mee te groeien. Uiteindelijk begon er echt een verhaal in te ontstaan en had ik zoiets van "naja, waarom ga ik het niet opschrijven?". Ik ben begonnen met het schrijven van een samenvatting, waarin ik dus echt alles opschrijf. Ik heb per hoofdstuk omschreven wat erin gebeurt. Sommige hoofdstukken zijn uitgebreider, omdat daarin een belangrijke gebeurtenis plaatsvindt en in mijn hoofd zie ik precies wat er gebeurd dus heb ik dat alvast op papier gezet.

Nu ben ik pas eindelijk echt begonnen met het schrijven van mijn verhaal, maar ik zit in een lastig dilemma. Hoe maken de mensen hier balans tussen details en het "echte verhaal".

Even een praktisch voorbeeld; in mijn verhaal maak ik gebruik van allerlei verschillende wereld á la star wars. In de proloog omschrijf ik dus ontwikkeling van het volk, want dat is het belangrijkste. Dit stukje heb ik vervolgens laten lezen door iemand en zij zegt "het is mij veel te technisch. Hoe zien de planeten eruit? Hoe ziet het volk eruit? Ik lees alleen maar grijstinten en ik mis kleur". Terwijl het in mijn ogen juist onbelangrijk is voor mijn verhaal, want dan moet ik 5 verschillende planeten gaan omschrijven. Dat zijn 5 extra alinea's, dat in mijn ogen juist de vaart haalt uit het verhaal. Hoe zien de mensen hier dit probleem? En hoe doen jullie het, wanneer men een SF/fantasie-verhaal schrijft?

Reacties

Marjan B.
Laatst aanwezig: 1 week 4 dagen geleden
Sinds: 17 Aug 2007
Berichten: 1823

Ik schrijf geen SF, maar lees het wel graag. En ik moet zeggen dat ik prologen met lange beschrijvingen meestal oversla. Voor elk verhaal (welk genre dan ook) geldt dat je een andere wereld ingezogen wilt worden. Of het nu een wereld is van vreemde planeten of een bankkantoor of de situatie van een alledaags gezin. Je wilt als lezer het gevoel hebben dat je in die wereld staat. Weg van deze wereld, hup in die andere. (als in de film Avatar).

Bij SF en Fantasy geldt dan nog meer dat je je lezer mee moet nemen in je fictieve droom (zie schrijfboeken van Frey of Gardner?). Als je verhaal over een gewoon gezin gaat, kan de lezer zich al heel snel voorstellen waar dat gezin zich bevindt. Een minimale beschrijving is voldoende. Bij SF heb je meer nodig, maar je bent er niet met een uitgebreide technische verhandeling. De lezer wil iets beleven, dat is de verwachting als je een SF-verhaal leest. Details over de werelden uit je verhaal kun je dan beter verweven in je plot. Of achterin uitleggen in een lijst met verklaringen.

Wat je proeflezer waarschijnlijk bedoelt is dat ze niet wordt meegenomen in een verhaal, maar wordt afgeleid door de technische details. Die zijn wel belangrijk voor je verhaal, maar daar hoef je niet mee te beginnen. Zie je lezer als een toerist die een prachtige kathedraal betreedt. Voor de kathedraal is het wel heel erg belangrijk dat de fundamenten heel stevig zijn en dat de bogen precies zo zijn ontworpen, maar voor de toerist die wil genieten van wat hij ziet is dat van ondergeschikt belang. Die vindt het licht, de sfeer, de schilderijen, etc. prachtig. Maar hoeft niet te weten hoe die lichtval ontstaat. Later misschien, maar niet als eerste indruk.

Ga uit van je lezer en neem hem mee in jouw wereld en doe dat gedoseerd. Eerst naar binnen trekken, dan pas wat meer vertellen over waar de lezer eigenlijk is. Maak ik mezelf zo een beetje duidelijk?

The owls are not what they seem

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 11 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Geef de informatie die nodig is over de betreffende planeet op het moment dat het actueel is. Dus niet in de proloog vertellen dat het er altijd regent en dan pas in hoofdstuk tien terugkomen op die regen. Zo voorkom je ellenlange lappen tekst met informatie zonder dat er iets gebeurt in het verhaal.

Je verhaal is het belangrijkste (en dat gaf je proeflezer prima aan). Je informatie is daar ondergeschikt aan en dient alleen om het verhaal begrijpelijk te maken. Je vertelt geen verhaal om een kapstok te hebben voor je informatie.

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

LouiseSchrijft
Laatst aanwezig: 5 jaren 20 weken geleden
Sinds: 25 Nov 2008
Berichten: 103

Ik schrijf geen SF, maar ik vind dit zelf ook een van de lastigste dingen aan schrijven. Eén ding dat ik recentelijk heb geconcludeerd en dat volgens mij algemeen geldt: je kunt niet iedereen behagen. Waar de ene proeflezer commentaar met 'graag hier meer details en uitleg', kreeg ik van de andere het commentaar: 'hier leg je te veel uit, dat is saai en houdt op'. Mensen/lezers verschillen daar kennelijk in. Dus mijn advies zou zijn: ga nooit af op het oordeel van één proeflezer. Pas als er meerdere hetzelfde gaan zeggen, dan is er echt iets aan de hand.

AndreaClimbing
Laatst aanwezig: 2 jaren 19 weken geleden
Sinds: 25 Feb 2009
Berichten: 1162

Ik sluit me aan bij wat Micha zegt. Er zijn meerdere manieren waarop je informatie kunt doseren. Je hoeft niet aan het begin van je verhaal te beginnen met een uitleg over de geschiedenis van jouw wereld. Je kunt deze geschiedenis langzaam aan door laten schemeren in je verhaal. Bijvoorbeeld door een onwetend personage, die nieuw is in jouw wereld. Bekend voorbeeld: Harry Potter smile
Er zijn meerdere manieren, ook manieren waarop je het vooral niet moet doen, bijvoorbeeld personages elkaar dingen laten vertellen die ze allebei allang zouden moeten weten. In de cursus fantasy schrijven (ook geschikt voor sci-fi) van de online academie is hier een hoofdstuk aan gewijd. Erg verhelderend.
Je kunt ook kijken hoe andere sci-fi of fantasy schrijvers (of filmmakers) het gedaan hebben. Ik heb bijvoorbeeld geleerd hoe handig het kan zijn om perspectiefwisseling te gebruiken in mijn verhaal door de trilogie die ik nu aan het lezen ben, hoe ik mijn personages echter kan maken en mijn wereld meer diepte kan geven.

Ik zou ook afhaken bij een proloog die een beschrijving geeft van vijf planeten. Te veel informatie in één keer. Je zou die proloog kunnen weglaten en in plaats daarvan kunnen beginnen met je hoofdpersoon in actie op één van de planeten, waardoor al snel duidelijk wordt hoe die ene planeet eruit ziet. De andere planeten worden pas belangrijk als ze een rol gaan spelen in het verhaal. Je zegt dat de ontwikkeling van een volk belangrijk is in je verhaal, maar wie is je hoofdpersoon? Kun je de ontwikkeling van dat volk duidelijk maken door wat de hoofdpersoon beleeft/denkt/ervaart/ziet?

“Fantasy is hardly an escape from reality. It's a way of understanding it.” ― Lloyd Alexander
http://andreavanderwilt.blogspot.com

Hallon
Laatst aanwezig: 7 jaren 20 weken geleden
Sinds: 24 Aug 2009
Berichten: 339

Ik schrijf fantasy en geef heel gedoseerd informatie, beetje bij beetje en alleen datgene wat nodig is. Gelukkig heb ik ook een onwetend personage, maar die laat ik niet de hele tijd alles vragen, dat zou erg vermoeiend worden. de fantasy-wereld wordt heel langzaam verkend en vreemde zaken worden beetje bij beetje geintroduceerd. Sommige zaken die niet voor het verhaal belangrijk zijn werk ik in een volgend verhaal uit. Ik laat de hoofdpersoon dan - bij wijze van spreken - lekker verbaasd rondlopen zonder direct antwoord te krijgen. Zo voorkom ik dat de lezer overspoeld wordt door informatie.

Je moet je inderdaad niet te veel aantrekken van wat 1 proeflezer zegt. Ik had een eerste proeflezer die goed onderbouwd beargumenteerde dat een hoofdstuk met bepaalde informatie ontbrak. Ik heb dat hofdstuk vervolgens geschreven. De volgende proeflezer vond datzelfde hoofdstuk totaal overbodig en alleen maar afleiden.
Trek je dus alleen iets van commentaar aan als meerdere proeflezers dezelfde mening hebben.

Is all that we see or seem
But a dream within a dream?

Halbe
Laatst aanwezig: 9 jaren 40 weken geleden
Sinds: 24 Jan 2010
Berichten: 22

Kijk.....prachtige reacties allemaal, hartstikke bedankt big grin!
Misschien dat ik morgen tijd heb om weer mijn pen in te duiken, een nieuwe baan kost een hoop energie en dat gaat niet samen als je een boek aan het schrijven ben haha.

taya22
Laatst aanwezig: 7 jaren 5 dagen geleden
Sinds: 28 Jan 2010
Berichten: 72

is het makkelijker om je wereld niet in woorden, maar in tekeningen te introduceren?

De zon schijnt. Met een gele bol, staand in de blauwe hemel.
Maar pas op, de zon liegt! Voor je het weet, zie je: De zon schijnt!
...Schijn bedriegt.

Halbe
Laatst aanwezig: 9 jaren 40 weken geleden
Sinds: 24 Jan 2010
Berichten: 22

Absoluut niet....ik ben een ramp op het gebied van tekeningen. Ik vind het prachtig om te zien wat andere mensen kunnen maken, maar ik heb er gewoon totaal geen talent voor. Soms probeer ik weleens iets en dan merk ik aan mijzelf dat ik het gewoon niet kan. Schrijven daarentegen heb ik altijd wel iets mee gehad, al sinds jongs af aan lees ik boeken. En toen ik voor mijn opleiding ook nog eens wetenschappelijke literatuur moest gaan lezen, dan krijg je toch een bepaalde basis aan kennis dat je kan gebruiken wanneer je zelf dingen schrijft.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 28 weken 6 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Geen slecht plan van Taya ... en je hoeft natuurlijk niet persé zelf te tekenen.
Boeken met aan de binnenkant van de harde kaft een plattegrond of een sfeerschets vind ik erg mooi.

Mara
Laatst aanwezig: 7 jaren 1 week geleden
Sinds: 11 Apr 2007
Berichten: 4343

De balans tussen detail en grote lijnen vind ik moeilijk te vinden. Want wat als je gewoon van meer info houdt? En wanneer is het dan teveel? Is dat niet persoonlijk? Ik maak terzijdes die ik weer verwijder en terugbreng tot één ter zake doende zin. Dat allemaal is best een gepuzzel maar wel erg leuk om te doen!

www.thoeris.nl
Mooie, non-fictie uitgeverij

Frits
Laatst aanwezig: 5 jaren 6 weken geleden
Sinds: 21 Feb 2007
Berichten: 62

Je moet zien te voorkomen, dat je voortdurend in details vervalt. Soms is het goed, wanneer je bijvoorbeeld een personage beschrijft of een omgeving. Maar wees wel zuinig moet oeverloze beschrijvingen en bijvoeglijke naamwoorden. De lezer is niet dom en kan zelf ook wel wat werk verrichten, zich iets voorstellen. Meestal werkt het ook nog zo: wanneer een schrijver iets gedetailleerd vertelt, dan is vaak het belangrijk voor het verhaal (het plot, thematiek, et cetera).

  • Hoe schrijf je subtiel over emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Minicursus flashbacks
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's 
  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 16:00 uur, dan krijg je het nummer thuisgestuurd!

Introductiekorting!
Lees schrijven Magazine

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.!

Speciale aanbieding!