Show don't tell bij ik-perspectief
Een jonge man wandelde met zijn kat de GR5 (= langeafstandswandeling van ruim 2000 km van Hoek van Holland naar Nice). Ik mag zijn avontuur vertellen in een boek, dus heeft hij onderweg talloze spraakberichten gestuurd. Nu schrijf ik zijn verhaal vanuit het ik-perspectief en ook in de verleden tijd (hij is inmiddels terug). Ik merk dat het moeilijk is om de 'show don't tell' toe te passen bij de ik-vorm. In feite vertelt de hiker wat hij meemaakte onderweg, ook weet ik wat hij daarbij dacht, zijn frustraties etc. Er zijn weinig dialogen, hij komt nu eenmaal weinig mensen tegen in de bergen. Ik laat hem af en toe praten tegen zijn kat. Het verhaal schiet al gauw in de tell-vorm, ik weet dat dit ook een valkuil is bij de ik-vorm. Hebben jullie tips voor meer show?

Dag Bertina, Naar mijn idee…
Lid sinds
2 jaar 1 maandRol
Dag Bertina,
Naar mijn idee ligt je probleem niet zozeer bij de ik-vorm, maar bij het feit dat je gekozen hebt voor de verleden tijd. Ik zag dit en dat en toen dacht ik zus of zo.
In de tegenwoordige tijd kun je hem direct in gedachten laten reageren op wat hij meemaakt. Je schrijft immers dat je weet wat hij zo ongeveer dacht. Bij een verhaal in de ik-vorm kan het POV juist heel direct werken. Laat het de lezer meemaken alsof hij daar zelf loopt.
Ik hoop dat je hier wat aan hebt,
Willem
Ik merk dat het moeilijk is…
Lid sinds
16 jaar 5 maandenRol
Kun je misschien een voorbeeld geven waarbij je het probleem laat zien? Kan bij Proeflezen, elders hier op de site - want waarom zou je enkel 'tellen' in de ik-vorm?
Kan zijn dat dat het probleem is? Hij 'vertelt', jij moet er een verhaal van maken (voor wie eigenlijk, dat maakt verschil).
Misschien moet je wat vrijheid van de wandelaar vragen om je eigen sfeer neer te zetten. Misschien heb je dat al gedaan en zijn jullie het daar al over eens.
Ik ben benieuwd naar een stukje tekst. Daarmee is het gemakkelijker om concreet feedback te geven.
Je vraag is te…
Lid sinds
13 jaarRol
Ik heb verzocht mijn account te verwijderen. In afwachting daarvan verwijder ik alvast alle berichten die ik terug kan vinden.
Een jonge man wandelde met…
Lid sinds
8 maanden 3 wekenRol
...
Als ik gewoon even luidop…
Lid sinds
8 maanden 3 wekenRol
...
Persoonlijk vindt ik show…
Lid sinds
11 maanden 4 wekenRol
Persoonlijk vind ik show don't tell zelfs makkelijker toe te passen in de ik vorm, omdat alles automatisch door de filter gaat en je gewoon letterlijk kunt benoemen hoe iets voelt. De stem van het ik personage geeft je een wonderbaarlijke hoeveelheid gevoelens waar je mee kunt werken.
Bij deze een fragmentje van mijn eigen werk om je op weg te helpen:
Punt blijft dat je elke "ik"…
Lid sinds
8 maanden 3 wekenRol
...
@ bvdc25 Daar ben ik het…
Lid sinds
11 maanden 4 wekenRol
@ bvdc25 Daar ben ik het grotendeels mee eens. In mijn beleving is show don't tell echter het sterkst als het door de filter van iemands stem en persoonlijkheid gaat, en dat is makkelijker in de ik vorm. In het fragment dat ik had geplaatst voelt alles voor mij net wat levendiger juist doordat de verteller niet vertelt over haar leven, maar ze zelf haar beleving deelt.
Je opvatting over het fragment klopt deels. Het doel is dat het huis groot en mooi is, maar zij zich er toch nooit op haar plek voelde. Ze víndt het ook echt mooi, maar het is niet wie zij is. Daarom vloekt het. Dat is de bedoeling. Daarnaast had ik dit stukje vooral uitgezocht om te laten zien wat de stem van een personage met show don't tell kan doen. Haar gedachtes beschrijven geen directe emoties, alleen details aan het huis (tell inderdaad) die bij haar herinneringen opbrengen, en dáár hoopte ik de emotie uit te halen (show).
Wel heel grappig om te zien hoe je er een literaire draai aan gaf! Zelf hou ik niet zo van dat soort metaforen en abstracte ideeën, want ik ben een "less is more" schrijver die graag realistische en directe gedachtes neerzet. Ik hoopte daarom dat het een beetje bij het "jonge man" persoon zou passen.
'Show, don't tell,' is een…
Lid sinds
2 maanden 2 wekenRol
'Show, don't tell,' is een dictaat dat van Hemingway vandaan komt. Zelf illustreerde hij dat met het kortste korte verhaal ooit in de vorm van een tweedehands annonce van zes woorden:
For sale. Baby shoes. Never used.
De tragiek die hierachter schuilgaat wordt juist schrijnender omdat het niet wordt verteld.
Dit vond slaafse navolging, waardoor het ook weer sleets werd. John Irving (die van Garp en Hotel New Hampshire gruwelt hiervan. Hij noemt het de tirannie van Hemingway. Less is more wordt bij teveel navolging al snel Less is a bore.