Lid sinds

9 jaar 6 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker
  • Pluslid

Show don't tell bij ik-perspectief

11 juni 2025 - 14:46

Een jonge man wandelde met zijn kat de GR5 (= langeafstandswandeling van ruim 2000 km van Hoek van Holland naar Nice). Ik mag zijn avontuur vertellen in een boek, dus heeft hij onderweg talloze spraakberichten gestuurd. Nu schrijf ik zijn verhaal vanuit het ik-perspectief en ook in de verleden tijd (hij is inmiddels terug). Ik merk dat het moeilijk is om de 'show don't tell' toe te passen bij de ik-vorm. In feite vertelt de hiker wat hij meemaakte onderweg, ook weet ik wat hij daarbij dacht, zijn frustraties etc. Er zijn weinig dialogen, hij komt nu eenmaal weinig mensen tegen in de bergen. Ik laat hem af en toe praten tegen zijn kat. Het verhaal schiet al gauw in de tell-vorm, ik weet dat dit ook een valkuil is bij de ik-vorm. Hebben jullie tips voor meer show?

Lid sinds

2 jaar 1 maand

Rol

  • Gewone gebruiker
11 juni 2025 - 17:52

Dag Bertina,

Naar mijn idee ligt je probleem niet zozeer bij de ik-vorm, maar bij het feit dat je gekozen hebt voor de verleden tijd. Ik zag dit en dat en toen dacht ik zus of zo.

In de tegenwoordige tijd kun je hem direct in gedachten laten reageren op wat hij meemaakt. Je schrijft immers dat je weet wat hij zo ongeveer dacht. Bij een verhaal in de ik-vorm kan het POV juist heel direct werken. Laat het de lezer meemaken alsof hij daar zelf loopt.

Ik hoop dat je hier wat aan hebt,
Willem

Lid sinds

16 jaar 5 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker
  • Pluslid
  • Moderator
11 juni 2025 - 22:53

Ik merk dat het moeilijk is om de 'show don't tell' toe te passen bij de ik-vorm.

Kun je misschien een voorbeeld geven waarbij je het probleem laat zien? Kan bij Proeflezen, elders hier op de site - want waarom zou je enkel 'tellen' in de ik-vorm?
In feite vertelt de hiker wat hij meemaakte onderweg, ook weet ik wat hij daarbij dacht, zijn frustraties etc.

Kan zijn dat dat het probleem is? Hij 'vertelt', jij moet er een verhaal van maken (voor wie eigenlijk, dat maakt verschil).

Misschien moet je wat vrijheid van de wandelaar vragen om je eigen sfeer neer te zetten. Misschien heb je dat al gedaan en zijn jullie het daar al over eens.

Ik ben benieuwd naar een stukje tekst. Daarmee is het gemakkelijker om concreet feedback te geven.

Lid sinds

13 jaar

Rol

  • Gewone gebruiker
  • Pluslid
12 juni 2025 - 0:57

Ik heb verzocht mijn account te verwijderen. In afwachting daarvan verwijder ik alvast alle berichten die ik terug kan vinden.

Lid sinds

11 maanden 4 weken

Rol

  • Gewone gebruiker
20 juli 2025 - 14:24

Persoonlijk vind ik show don't tell zelfs makkelijker toe te passen in de ik vorm, omdat alles automatisch door de filter gaat en je gewoon letterlijk kunt benoemen hoe iets voelt. De stem van het ik personage geeft je een wonderbaarlijke hoeveelheid gevoelens waar je mee kunt werken.

Bij deze een fragmentje van mijn eigen werk om je op weg te helpen: 

 

Een kwartier lopen later sta ik voor het huis. Twee verdiepingen hoog, gehuld in schitterend glimmende stenen, en een perfect onderhouden struikgewas rondom. Velen dromen er waarschijnlijk van om op een dag in zo’n kast van een huis te kunnen wonen, maar ik niet. Ongeacht hoe groot het is, uiteindelijk bleef ik hier een klein meisje dat de wereld daarbuiten niet kon zien. Daarom was ik dan ook verhuisd.

 

Lid sinds

11 maanden 4 weken

Rol

  • Gewone gebruiker
21 juli 2025 - 12:16

@ bvdc25 Daar ben ik het grotendeels mee eens. In mijn beleving is show don't tell echter het sterkst als het door de filter van iemands stem en persoonlijkheid gaat, en dat is makkelijker in de ik vorm. In het fragment dat ik had geplaatst voelt alles voor mij net wat levendiger juist doordat de verteller niet vertelt over haar leven, maar ze zelf haar beleving deelt. 

Je opvatting over het fragment klopt deels. Het doel is dat het huis groot en mooi is, maar zij zich er toch nooit op haar plek voelde. Ze víndt het ook echt mooi, maar het is niet wie zij is. Daarom vloekt het. Dat is de bedoeling. Daarnaast had ik dit stukje vooral uitgezocht om te laten zien wat de stem van een personage met show don't tell kan doen. Haar gedachtes beschrijven geen directe emoties, alleen details aan het huis (tell inderdaad) die bij haar herinneringen opbrengen, en dáár hoopte ik de emotie uit te halen (show).

Wel heel grappig om te zien hoe je er een literaire draai aan gaf! Zelf hou ik niet zo van dat soort metaforen en abstracte ideeën, want ik ben een "less is more" schrijver die graag realistische en directe gedachtes neerzet. Ik hoopte daarom dat het een beetje bij het "jonge man" persoon zou passen. 

Lid sinds

2 maanden 2 weken

Rol

  • Gewone gebruiker
28 november 2025 - 12:32

 'Show, don't tell,' is een dictaat dat van Hemingway vandaan komt. Zelf illustreerde hij dat met het kortste korte verhaal ooit in de vorm van een tweedehands annonce van zes woorden:

For sale. Baby shoes. Never used.

De tragiek die hierachter schuilgaat wordt juist schrijnender omdat het niet wordt verteld.

Dit vond slaafse navolging, waardoor het ook weer sleets werd. John Irving (die van Garp en Hotel New Hampshire gruwelt hiervan. Hij noemt het de tirannie van Hemingway. Less is more wordt bij teveel navolging al snel Less is a bore.