Afbeelding

literatuur, lectuur, schrijfwoordenboek

Pixabay

Wat is het verschil tussen literatuur en lectuur?

In de schrijverswereld hebben we het vaak over literatuur. Maar wat bedoelen we nu eigenlijk precies als we het hebben over literatuur? En zijn er ook boeken die niet als literaire werken worden gezien? Vandaag bespreken we bij het schrijfwoordenboek de verschillen tussen literatuur en lectuur.


Het eerste grote verschil tussen literatuur en lectuur is het volgende: literatuur wordt beschouwd als een kunststroom, lectuur niet. Net zoals andere kunststromingen kent ook de schrijverswereld een zekere onderscheiding in wat zij beschouwt als kunst en wat juist niet. Stel je voor dat je neefje van twee jaar een tekening maakt die verassend veel lijkt op een schilderij van Piet Mondriaan. Wat is dan het grote verschil tussen deze twee visuele werken? Waarom wordt Piet Mondriaan gezien als een groot kunstenaar en je neefje niet? Dit heeft met een aantal kenmerken te maken die gelden voor de hele kunstwereld, van literatuur en dans tot muziek en daar voorbij.

Literatuur en lectuur: het verschil

Het grootste verschil dat we zien tussen literatuur en lectuur is de reden waarom het werk gemaakt wordt. Literatuur heeft onder andere als doel om mensen aan het denken te zetten. Literatuur zoekt de grenzen op, overschrijdt deze en zet vraagtekens. Waar een kunstschilder dit doet met beelden, doet een literair schrijver dit met tekst. Dit is een fundamenteel verschil met lectuur. Net zoals enkel een mooie tekening of een leuke melodie op de radio, is het doel van lectuur om de lezer vooral te vermaken. Met personages loopt het vaak goed af en de focus ligt vooral op de handeling.

Dit betekent niet dat lectuur niet goed kan zijn of jou vooral wil laten lachen. Ook bij lectuur is het goed mogelijk dat de hoofdpersoon aan het eind van de reis iets heeft geleerd en hiermee een boodschap wil vertellen. Lectuur is als het ware een grote paraplu waar heel veel genres, vormen en stijlen onder vallen. Een droevig gedicht, een ontroerende sonnet, een inspirerende haiku, een grappig elfje, een magisch sprookje en een bloedstollende thriller hebben allemaal als functie om de lezer te vermaken.

Het doel van literatuur

Bij literatuur werkt dit anders. De functie van een literair werk is vooral het stellen van een vraag. Het antwoord dat hierop volgt is vaak niet belangrijk, het gaat erom dat je nadenkt over de wereld om je heen. Als Joris en de draak een literair werk was geweest, was Joris als persoon ergens fundamenteel veranderd of was er een diepe vraag gesteld. Joris faalt in het verslaan van de draak, de prinses wordt geroosterd en Joris raakt in een diepe depressie. Uiteindelijk vraagt hij zichzelf af: Wat is het leven mij waard? De schrijver stelt hiermee de vraag ook aan jou: Wat is het leven jou waard, beste lezer? Het nadenken over deze vraag is precies het doel waarom de schrijver dit verhaal heeft geschreven. Of het verhaal vermakelijk is of niet, is daarbij niet het hoofddoel.

Uiteindelijk belanden we hiermee bij de vraag wat nu wel of niet literatuur is. In andere woorden: wat maakt iets wel of geen kunst? Deze vraag is vooral een open vraag. Er is, ondanks de zojuist besproken kenmerken, geen harde lijn te trekken. Het echte antwoord op deze vraag is namelijk continu in beweging. Sommigen beschouwen Rembrandt van Rijn als de grootste kunstenaar in de Nederlandse geschiedenis, anderen zien hem vooral als de middeleeuwse variant op de hedendaagse fotograaf. De definitie van ‘kunst’ ligt dan ook niet vast.