Start » Blog » Hoe schrijf je een goed begin?

Hoe schrijf je een goed begin?

Door Annette Rijsdam
 op 21-12-2017
 - reacties: 6

Hoe schrijf je een goed begin? Die eerste zin. Dat is het moment van oogcontact met je lezer. Er ontluikt zich een kennismaking met het verhaal. Het eerste hoofdstuk volgt en de lezer besluit om mee te reizen. Klinkt relatief eenvoudig maar we weten allemaal wel hoe we bij een eerste kennismaking staan te zweten en te hakkelen. Voor een schrijver is het precies hetzelfde. Een goed begin is in schrijversland nogal een ‘dingetje’. Maar hoe schrijf je een goed begin? Zijn daar regels voor en bestaat er überhaupt wel iets van een Gouden regel?

Het einde van het begin

Op het alwetende internet zijn ontelbare artikelen te vinden over die ene perfecte zin, allen kundig geïllustreerd met voorbeelden uit bekende romans. Verhelderend zijn die artikelen niet altijd. Wat door de een wordt afgeraden, wordt door een ander weer bejubeld. Blijkbaar zijn er net zo veel manieren om te beginnen als dat er romans zijn.

In het begin mag alles

Je zult het op het eerste gezicht wel zeggen, maar hoe je begint is afhankelijk van het boek dat je schrijft. Op schrijvenonline stond de belangrijke tip dat je pas een goed begin kunt schrijven als je de rest van het verhaal ook kent. Klinkt misschien als een open deur maar is in de praktijk toch moeilijker dan je denkt. Vandaar ook het advies om eerst je verhaal te doorgronden en dan pas het begin te schrijven.

Hoe open je de juiste deur?

In principe zet je in het begin een aantal vraagtekens uit waarop de lezer tijdens het lezen antwoord gaat krijgen. Met uiteraard als slotstuk: het volledige antwoord. Dosering is hier ook een toverwoord: maak nieuwsgierig, strooi broodkruimels en leidt zo de lezer verder het verhaal in. Maar zaai geen verwarring. Een aantal richtlijnen die je hierbij kunnen helpen zijn als volgt:

    1      Zorg dat de setting duidelijk is. Denk bijvoorbeeld aan de plaats, het seizoen, tijdperiode etc.

    2      Toon in grote lijnen de kern van je (hoofd)personage en het verhaal. Maak er uiteraard geen samenvatting maar gebruik een paar zinnen en breidt dat later in het verhaal verder uit. Het is belangrijk dat de lezer (ook in de rest van het verhaal) weet waar hij/zij aan toe is.

    3      Creëer spanning. Na het lezen van hoofdstuk 1 wil je graag dat de lezer nieuwsgierig doorgaat naar hoofdstuk 2. Dat kan alleen als je al iets van spanning creëert.. Dat hoeft niet gelijk met moord en doodslag maar kan ook met een klein conflict, een probleem of verandering in het leven van je personage(s).

Proloog: een begin voor het begin

Hoewel je nooit een tweede kans krijgt voor een eerste indruk lijken sommige schrijvers dat wel te proberen door middel van een proloog. Het is echter een verkeerde gedachte dat dit een soort ‘pre-begin’ is. Een proloog is een op zichzelf staand verhaal wat overkoepelend is voor het hele verhaal dat je wilt vertellen. Vaak wordt dit in een ander perspectief geschreven dan de rest van het verhaal.

De Gouden regel

Die is er dus niet. Een goed begin staat in dienst van je verhaal en nodigt de lezer uit om verder te gaan. Dat bereik je echter niet door je krampachtig vast te houden aan allerlei regels die we ons graag laten opleggen. Bovendien raak je hierdoor ook nog eens het plezier in schrijven kwijt. Onthoud waarom je schrijft, wat je wil vertellen en begin gewoon.

*dit artikel werd mede mogelijk gemaakt door leden op schrijvenonline.

Tot voor kort was ze een ondernemer, nu is zij leerling aan de schrijversacademie. Haar blog 'sop en de kool' is een zoektocht naar 'een goede tekst' (als dat überhaupt bestaat). 

« terug naar het blogoverzicht


Reacties

janpmeijers
Laatst aanwezig: 10 uren 59 min geleden
Sinds: 8 Mrt 2013
Berichten: 5625

Annette Rijsdam,

Interessant artikel. De gouden regel is er inderdaad niet. In dit oude artikel wel enige tips over beginzinnen. Vooral nr. 1

https://www.schrijvenonline.org/tips/zeven-tips-om...

Annette Rijsdam
Laatst aanwezig: 4 dagen 13 uren geleden
Sinds: 26 Jan 2017
Berichten: 581

Dankjewel Jan P Meijers! Dat is zeker een goed artikel. En tip nr. 1 klinkt eigenlijk best logisch, maar is zo lastig. Wel een hele goede tip want vaak willen schrijvers teveel uitleggen aan het begin.

Hay
Laatst aanwezig: 9 uren 22 min geleden
Sinds: 1 Dec 2004
Berichten: 2900

Zeker weten, Annette. Dat is misschien wel de ergste valkuil van allemaal. Daar ben ik me zo zeer van bewust geworden dat ik af en toe in het andere uiterste verval door al te weinig toe te lichten. Het blijft bij schrijven (en niet bij schrijven alleen...) een kwestie van de juiste balans tussen te veel en te weinig.

Suma
Laatst aanwezig: 4 weken 4 dagen geleden
Sinds: 6 Sep 2007
Berichten: 3621

Zoals alles is het een kwestie van doseren, meer niet. Zei ik achteloos ...

Lenetteschuijt
Laatst aanwezig: 27 weken 5 dagen geleden
Sinds: 5 Jan 2015
Berichten: 1

'Er ontluikt zich... '
Sorry hoor, ik ben een pietlut, maar bij sommige verhalen kom je niet veel verder dan de beginzin, omdat je struikelt over een taalfout.

Annette Rijsdam
Laatst aanwezig: 4 dagen 13 uren geleden
Sinds: 26 Jan 2017
Berichten: 581

Gelukkig was dit dan al de derde zin wink.

Maar even zonder gekheid, goed dat je mij en andere lezers op deze taalfout attendeert, want het is een veel gemaakte fout die niet altijd gecorrigeerd wordt door een redactie of proeflezer.

Schrijven

Ontvang de gratis nieuwsbrief boordevol tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
Schrijven
  • 5 essentiële schrijftips van Jonas Jonasson (De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween)
  • Alles over het schrijven van een familieverhaal
  • Zo maak je tijd om te schrijven
  • Stoomcursus literaire non-fictie
  • Wat kunnen romanschrijvers leren van toneelschrijvers?
  • Niet de plot, maar het ritme is essentieel voor een goed verhaal
  • Suspense opbouwen? Doseer je informatie

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 juli 16:00 u. een abonnement!

WORD ABONNEE