Hoe schrijf je wat je zelf wil zonder je aan te trekken wat je omgeving daarvan vindt?

"Write as if everyone you know were dead," zegt Joe Lansdale. Makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk. Het is met schrijven (en in het leven) toch maar de kunst om te doen wat je zelf wil, zonder je te laten leiden door wat anderen van je denken.

Toen ik zelf mijn eerste boek schreef, probeerde ik seksuele scènes een beetje te mijden. Dat deed ik tot ik er niet meer omheen kon. Maar ach, dat was toch pas op pagina 150, dacht ik. Waarschijnlijk komen de meesten niet eens tot en met daar. Alleen omdat ik bij een studentenvereniging zit, heb je dan toch meer contacten dan je denkt, en ook meer mensen die je boek willen lezen dan aanvankelijk verwacht. Vijf jongens van een dispuut wilden graag een boekje kopen. Dat vond ik heel leuk en al snel zat ik op de fiets om de boeken af te leveren. Maar toen ik met een glas water op de bank nog even een praatje maakte, riep een van hen door de kamer: 'Wat staat hier nou op pagina 165?!’ na even door het boek gebladerd te hebben. Je raad het al: de enige scène die seksueel getint was. Toen werd me nog even de gunst verleend dat het even moest worden voorgelezen. Nou, ik heb me nog niet vaak zo ongemakkelijk gevoeld als toen moet ik je zeggen. Want natuurlijk is het verzonnen, maar toch kreeg ik de vraag: 'Aan wie dacht je toen je dit schreef?’ Een gênant moment natuurlijk. Toch moet zoiets geen reden zijn om niet te schrijven wat nodig is voor je boek! Hoe pak je dat aan? 

Tip 1: Write as if everyone you know were dead

Het klinkt misschien wat heftig wanneer je het eerst leest, maar de kern is heel belangrijk. Als jij dat stukje relevant vond voor jouw plot en dat wilde schrijven, laat het er alsjeblieft in staan. Volgens Joe Lansdale moet een schrijver zich tijdens het schrijven niet laten tegenhouden door de mogelijke reacties van mensen in zijn omgeving. Alleen wanneer je die verwachtingen loslaat, kun je het verhaal schrijven dat echt van jou is. 

Tip 2: Je favoriete boeken

Denk maar eens terug aan de boeken die je zelf het liefst leest of bekende andere boeken. Wat als Suzanne Collins, de schrijver van de Hunger Games, bang was dat mensen haar een psychopaat zouden vinden omdat ze zo’n gruwelijke wereld en ideeën bedacht voor haar boeken? Hoeveel goede boeken zouden dan er dan niet bestaan?

Tip 3: Jij bent niet je personage

Het is goed om te realiseren dat je je eigen ervaringen meeneemt, maar ook schrijft en fantaseert. De gedachtes van je personages hoeven niet jouw eigen gedachtes te zijn, en waarschijnlijk zijn ze dat ook niet. Over een moordenaar schrijven maakt je geen moordenaar en een erotische scène hoeft ook niet gebaseerd te zijn op je eigen leven. Toch kan het soms ongemakkelijk voelen als mensen uit je omgeving die link wel leggen. Probeer tijdens het schrijven dat onderscheid zelf goed te blijven maken. Je personage mag dingen doen, denken en verlangen waar jij zelf misschien helemaal niet achter staat. Dat is fictie.

Tip 4: Wat als het geen fictie is?

Geen paniek! Ook als je een autobiografie schrijft waarin je heksentante een rol speelt, zijn er manieren om daar mee om te gaan wanneer ze het leest. Het blijft jouw persoonlijke ervaring, wat betekent dat iedereen zijn eigen waarheid heeft. De kans is aanwezig dat het even zal schuren wanneer iemand zichzelf terugziet vanuit jouw perspectief als deze persoon zich van geen kwaad bewust was. Maar uiteindelijk is het wat jij voelt en hoe jij het ervaren hebt. Wel is het slim om je familie van tevoren in te lichten over je schrijfplannen.