Hoe geef je je personages unieke stemmen?

Klinken al jouw personages in je boek hetzelfde? Ondanks dat je een hartstikke uitgebreid personagedossier geschreven hebt? Kijk dan eens opnieuw naar de woorden die je karakter gebruikt. Hieronder vier tips hoe je deze cruciale stap in je schrijfproces kan uitvoeren.   

Tip 1: Maak gebruik van specifieke woorden 

Het vocabulaire van een persoon zegt veel over het leven dat iemand leidt. Neem bijvoorbeeld een groep jongeren, zij zullen vaker Engelse woorden midden in een zin gooien dan bijvoorbeeld senioren. Deze laag in de samenleving houdt nog van het pure Nederlands en gruwelt van elke zin die alweer begint met ‘like’.  Kleine kinderen zullen nooit woorden als ‘pretentieus’ of ‘frapant’ gebruiken, waar theoretisch opgeleide volwassenen dit weer sneller zullen doen. Als je dan ook nog op de dialecten gaat letten, kan je vaak zelfs horen uit welke regio iemand komt. Zo werkt het ook in je boek. Heb je als hoofdpersoon een straatschoffie, dan zal hij vreemden niet met u aanspreken en heb je een vampier die al meer dan 100 jaar leeft, dan moeten er woorden uit het verleden tussen zitten.  

Tip 2: Luister naar de wereld om je heen 

Maar hoe weet je dan welke woorden mensen gebruiken? Simpelweg door te luisteren. Ga midden in een winkelcentrum, treinstation of café zitten en kies een persoon uit die qua gedrag lijkt op je personage. Maak een lijstje met opvallende woorden, uitdrukkingen en tussenwerpsels (oh, nou, tsja, zeg, etc.) die ze gebruiken. Probeer deze aantekeningen daarna in je dialoog te verwerken. Kies hierna ook iemand uit die zich totaal niet gedraagt als je personage. Opnieuw schrijf je opvallende kenmerken op, alleen moet je nu proberen deze te vermijden in je dialoog. 

Tip 3: Kopieer niet één op één gesprekken 

Mensen praten raar. Ze slaan woorden over, maken hun gedachtes niet af en maken nooit grammaticaal juiste zinnen. Schrijf je dit een op een over, dan is het voor de lezer niet meer te volgen. Ook gebruiken echte mensen veel vaker een stopwoordje dan dat je in je boek terug wil laten komen. Ja, deze kunnen kleur geven aan je dialoog, maar ze moeten niet op gaan vallen. Een personage dat voor de vijfde keer in twee zinnen ‘snap je’ zegt, wordt al snel irritant. 

Tip 4: Schrijf je dialoog zonder aanduidingen

Om dan echt te checken of je dialoog per personage uniek is, kan je alle aanduidingen tijdelijk weghalen. Laat dan een vriend van je het stuk tekst proeflezen. Is het meteen duidelijk wie wat zegt, dan ben je geslaagd. Natuurlijk kun je daarna sommige aanduidingen weer terugplaatsen voor extra duidelijkheid, maar het feit dat het zonder kan, maakt het schrijven (en lezen) een heel stuk makkelijker.