De fantastische feelgood: “ach meid…”

Een feelgood is vrolijk, niet al te ingewikkeld en heeft voor de spanningsboog nog een beetje drama. Maar dat betekent niet dat het verhaal weinig inhoud heeft of eenvoudig is om te schrijven. In deze serie leer je hoe je het meest haalt uit een ‘simpel’ genre en hoe je dat het nodige gewicht geeft. Deze week: de net iets te relaxte en hippe vrouw in feelgood.   

Een zorgeloos cliché  

Het is haast een typetje: de jonge vrouw die met allerlei hippe trends meedoet, een knappe en rijke partner heeft, een comfortabel tot uitgesproken luxe leven leidt en soms ook nog ‘Instafamous’ is. Ze doet aan yoga, drinkt matcha en houdt van shoppen. Maar dan wel (voor het oog) biologisch en maatschappelijk verantwoord!
De grootste problemen van deze vrouw zijn precies dat: problemen. In haar leven komen geen echte crises voor, zoals armoede, serieuze ziekten of gevaarlijke relaties.

Als deze tante een rol in een feelgood heeft, wuift ze echte problemen van anderen weg met iets als: “Ach meid, maak je niet zo drúúk. Neem nog een matcha latte, het komt vast al-le-maal goed.” 

De valkuil van bepaald taalgebruik in feelgood  

Zo extreem als bovenstaand cliché zal je ze – hopelijk – niet snel vinden. Maar het geeft wel een duidelijk voorbeeld van een bepaalde instelling, taalgebruik en zelfs een schrijfstijl waar feelgood gevoelig voor is: het zorgeloze overdrijven of onderstrepen tot er geen conflict meer over is. Want feelgood moet je immers  een goed gevoel geven.

Maar er is een verschil tussen ‘een goed gevoel’ en ‘nooit iets aan de hand’. Als in een feelgood een groepje vriendinnen alles maar kan bagatelliseren en wegwuiven of na een enkel wijntje in het weekend ‘er weer he-le-maal tegenaan kan’ dan is er geen feelgood meer over.

‘Hip’ taalgebruik is een goede indicator voor. Let er eens op of dit vaak in je boek opduikt, al dan niet geciteerd door je personages:

• “Wij vrouwen” of “wij meiden” om te laten zien hoe zij/wij het hebben, goed of slecht
• Verklein- en/of stopwoordjes
• Vluchten in uiterlijke schijn of uiterlijk om iets niet te hoeven aangaan. Denk aan een nieuwe look, een verre reis en meidenavondjes.

Dit mag een enkele keer voorkomen, maar als het een letterlijk of figuurlijk thema wordt, heb je geen goede feelgood meer. Omdat in een feelgood ook minder fijne dingen moeten gebeuren, in plaats van alleen maar dreigen te gebeuren. En ook omdat je lezer niet zomaar met je personages meeleeft.

Empathie van de lezers en personages onderling

Als je alles wegwuift als onbelangrijk of “komt wel goéd”, dan loop je een risico. Personages kunnen in de rol van een vriendin, geen goede vriendin meer lijken. Als het je bedoeling is om een vriendschap vanwege een gesprek aan ondersteuning te laten stranden, is dat geen probleem. Maar ook als dat niet je bedoeling is, zal je merken dat het erg lastig wordt om de personages nog geloofwaardige vrienden te laten blijven. Je personages zijn niet zomaar te schrijven zoals jij dat wil. Als een vriend jouw hoofdpersoon vervelend behandelt, zegt die ook ‘Aju’ tegen de vriendschap. Personages hebben soms een heel eigen willetje. Luister daar goed naar. Het kan een goede indicatie zijn waar je als schrijver extra op moet letten.

Maar ook een lezer gaat geen geduld hebben met een personage dat alle problemen wegwuift, continu doet alsof de neus bloedt of als een Mary Sue door het leven gaat. Personages mogen de slechtheid zelve zijn of het toonbeeld van een levende engel. Wat dat betreft zijn ze niet snel  te goed of te slecht. Wat een personage interessant maakt, is dat het bepaalde dingen aangaat of onder ogen ziet. En daar hoort “Ach meid, relááx,” al wuivend met een matcha latte in de hand onderweg naar yogales niet bij.

Over de auteur

Nadine van de Sande is freelance copywriter en schrijfster. Op verhaalentaal.blog post ze wekelijks een uitgebreide tip voor creatief schrijven. Als manuscriptredactrice en schrijfcoach helpt ze schrijvers het beste uit hun werk te halen. Ze geeft ook een cursus dialogen schrijven.