Start » Forum » Het schrijfproces » Taal en spelling » De erop-zinsconstructie

De erop-zinsconstructie

10 reacties [Laatste bericht]
Henkie
Laatst aanwezig: 3 uren 6 min geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 183

De erop-zinsconstructie

Hoi collega's,

Een probleempje. Ik heb eigenlijk nooit problemen met de taal, maar hier kom ik niet uit.
Is: 'Ik ben me ervan bewust dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën' een grammaticaal verkeerde zin? Mij klinkt hij fout in de oren. Ik zou schrijven: 'Ik ben me bewust van dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'.
Toch zie ik de eerste, in verschillende vormen, vaak opduiken. Zo hakkel ik nu met de volgende zin:
'Het enige gebouw dat wees op dat er een andere stad op deze plek had gestaan...'
In mijn hoofd hoor ik andere mensen al zeggen: 'Het enige gebouw dat erop wees dat er een andere stad op deze plek had gestaan...'
Mijn vraag: welke vorm vinden jullie het meest correct? En kunnen ze allebei of is er één (met of zonder 'erop' of 'ervan') vreselijk incorrect?
Ik vind de 'erop-zinsconstructie' (om het maar even een naam te geven) zo lelijk klinken omdat die 'er' volgens mij slaat op wat je in de rest van de zin omschrijft; je benoemt iets dus dubbelop. Daarom geef ik de voorkeur aan de andere manier, die hopelijk niet storend/incorrect is.

Graag jullie gedachten hierover smile

Je fantasie lijkt soms net de werkelijkheid, en op gelukkige momenten andersom ook.

Reacties

Nylok
Laatst aanwezig: 10 weken 6 dagen geleden
Sinds: 28 Feb 2018
Berichten: 46
Henkie schreef:

'Ik ben me ervan bewust dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'

Ik vind deze zin goed. Lelijk? Waarom? Je bent je toch ergens van bewust? Volgens mij is dit het natuurlijke gedrag van een wederkerend werkwoord.

Henkie schreef:

'Ik ben me bewust van dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'.

Ik vind deze zin fout. Er mist gewoon een woordje "er".

Henkie schreef:

'Het enige gebouw dat wees op dat er een andere stad op deze plek had gestaan...'

Ook deze zin lijkt me fout.

Henkie schreef:

'Het enige gebouw dat erop wees dat er een een andere stad op deze plek had gestaan...'

Deze zin lijkt me dan weer goed. Als je toch koste wat het koste het woordje "er" wilt vermijden (waarom is mij een raadsel) kun je er natuurlijk altijd via een omweg omheen, zoals via:

Citaat:

'Het enige gebouw dat herinnerde aan de andere stad die op deze plek had gestaan...'

Citaat:

'Ik ben me bewust van het feit dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'.

Henkie
Laatst aanwezig: 3 uren 6 min geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 183
Nylok schreef:
Henkie schreef:

'Ik ben me ervan bewust dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'

Ik vind deze zin goed. Lelijk? Waarom? Je bent je toch ergens van bewust? Volgens mij is dit het natuurlijke gedrag van een wederkerend werkwoord.

Omdat, in mijn ogen, die 'er' slaat op 'de slagroomtaart die volzit met ongezonde calorieën'. Als ik zo'n zin opschrijf heb ik het gevoel dat ik iets dubbel benoem. Bij mijn alternatief is de 'er' er niet en benoem ik alleen het werkwoord.
Dat kan ik ook helemaal mis hebben. Nu ik erover na ga denken, een wederkerend werkwoord is zo'n werkwoord met een extra woordje erbij, toch? (Ik ben geen neerlandica, alleen goed in spelling.)
Maar toch, het is 'je bewust zijn van'. Waar komt die 'er' vandaan?

Je fantasie lijkt soms net de werkelijkheid, en op gelukkige momenten andersom ook.

Mender Marinus
Laatst aanwezig: 3 dagen 10 uren geleden
Sinds: 4 Jan 2016
Berichten: 224

Hoi Henkie,

Als ik me niet vergis:

'Ik ben me ervan bewust dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'

Is een goede constructie, want het bevat een onderschikkende zin die functioneert als naamwoordelijk deel van het gezegde. Ervan is hier een antecedent dat verwijst naar deze onderschikkende zin.

Hierom gaat je vergelijking krom want:

'Het enige gebouw dat erop wees dat er een andere stad op deze plek had gestaan...'

Heeft geen naamwoordelijk gezegde, maar een lijdend voorwerp als onderschikkende zin. De eerste 'dat' is hier het antecedent.
Een constructie met twee keer 'dat' vind ik persoonlijk trouwens minder mooi.

Het leven is nu eenmaal niet in een oneliner te vatten.

Henkie
Laatst aanwezig: 3 uren 6 min geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 183

O, dank je wel. Zinnen ontleden is mijn sterkste kant niet, fijn dat je dat even voor me hebt gedaan. Ik zal mijn teksten aan moeten passen.

Je fantasie lijkt soms net de werkelijkheid, en op gelukkige momenten andersom ook.

puhpine
Laatst aanwezig: 35 weken 1 dag geleden
Sinds: 14 Apr 2018
Berichten: 3
Henkie schreef:

Ik zou schrijven: 'Ik ben me bewust van dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën'.

Ik ben bewust dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën.
of
Ik ben me bewust dat slagroomtaart vol zit met ongezonde calorieën.

Dit klinkt, mijns inziens, wat vloeiender, maar ik geef meteen eerlijk toe dat ik ook een voorstander ben van de 'erop-zinsconstructie'.

Henkie schreef:

Het enige gebouw dat wees op dat er een andere stad op deze plek had gestaan

Kun je niet beter het woord getuigen gebruiken?

Het enige gebouw dat getuigde van een andere stad op deze plek ...

BLIJF SCHRIJVEN
Maud.

RealSunChaser
Laatst aanwezig: 33 weken 6 dagen geleden
Sinds: 7 Apr 2018
Berichten: 9

Los van de juiste regels, hebben jullie niet dat als je er niet uitkomt je gewoon de hele zin anders schrijft?

'Het enige gebouw dat wees op dat er een andere stad op deze plek had gestaan..'

Het enige gebouw dat verraadde dat hier ooit een hele stad was geweest, rees boven de verder kale vlakte uit.

Slechts 1 gebouw verraadde dat hier ooit een hele stad had gestaan

Of iets dergelijks.

Overigens, hoezo bewijst 1 gebouw dat er ooit een hele stad had gestaan? Er worden zoveel eenzame gebouwen op verlaten plekken neergezet.

Tja
Laatst aanwezig: 19 uren 26 min geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14095

Ik ben het met post #1 eens. Overigens ook met de andere. De voorbeelden zijn ook goed. Gooi de er er maar in.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

bartsnel
Laatst aanwezig: 6 dagen 5 uren geleden
Sinds: 5 Jun 2012
Berichten: 1417

Zijn er gezonde en ongezonde calorieën?

“There is nothing to writing. All you do is sit down at a typewriter and bleed.”
Ernest Hemingway

Tja
Laatst aanwezig: 19 uren 26 min geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14095

Helaas niet, Bart.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Henkie
Laatst aanwezig: 3 uren 6 min geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 183

confused

Je fantasie lijkt soms net de werkelijkheid, en op gelukkige momenten andersom ook.

MIs het komende nummer van Schrijven Magazine niet!

THEMA: Schrijf die familieroman!

  • 9 tips om jouw familieverhaal tot een succes te maken
  • Researchen voor een familieverhaal, hoe doe je dat?
  • 'Het begint met pure fascinatie' - succesvolle non-fictie-schrijvers over hun werkwijze
  • Elke Geurts schreef een roman over haar scheiding
  • Hoe schep je sfeer in verhalen?
  • Schrijf jij de nieuwe Game of thrones?
  • Rosita Steenbeek: 'Tijdens het wandelen vallen dingen op hun plek'
  • Essentieel in het schrijfproces: keuzes maken 
  • Hoe schrijf je een scenario?

Dit nummer ligt omstreeks 14 december in de winkel.

WORD ABONNEE
Schrijven

Iedere week het beste van Schrijven Online in je inbox? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief. Boordevol nieuws, tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!