Start » Forum » Het schrijfproces » Stijl en techniek » Sfeer beschrijven

Sfeer beschrijven

13 reacties [Laatste bericht]
AllieCalhoun
Laatst aanwezig: 3 jaren 3 weken geleden
Sinds: 1 Dec 2013
Berichten: 839

Sfeer beschrijven

Laatst heb ik uitgebreide feedback van een proeflezer gekregen, en daarin komt steeds naar voren dat ik meer aandacht moet besteden aan het beschrijven van de sfeer op een bepaald moment. Ik merk dat ik dichtklap als ik dat probeer te doen. Ik weet eigenlijk niet zo goed hoe ik dat aan moet pakken. Vandaar mijn vraag:

Hoe beschrijf je sfeer?

Reacties

Elrick
Laatst aanwezig: 18 weken 2 dagen geleden
Sinds: 7 Nov 2014
Berichten: 65

Is sfeer niet iets dat je moet oproepen in plaats van beschrijven? Als iemand bijvoorbeeld schrijft:
'Er hing een donkere sfeer.' Dan denk ik: Dat had je ook duidelijk kunnen maken door te laten zien waarom er een donkere sfeer hangt, in plaats van het letterlijk te vertellen.

Which would be worse: to live as a monster, or to die as a good man?

Suicune
Laatst aanwezig: 1 jaar 7 weken geleden
Sinds: 24 Okt 2012
Berichten: 559

Voor mij zit sfeer vaak in "beoordelende" woorden. Stel dat het waait. Dan kun je schrijven dat de wind fluistert en met de haren van de hoofdpersoon speelt, of dat het buiten guur is en de wind spookachtig fluit.
Een muur waartegen je hoofdpersoon gaat staan kan verkoelend zijn aan de huid, of bijtend koud.
Bepaalde dingen vermeld je wel als je een bepaalde sfeer wilt opwekken, andere dingen niet. Het ligt ook aan het taalgebruik. Een dromerige, mysterieuze sfeer kun je dan bijvoorbeeld oproepen met poëtische vergelijkingen, en vertellen hoe de maan tussen de wolken scheen, wakend maagdelijk wit. Hoe plassen van licht langzaam dansten op het gras, hoe de lucht zachtjes leek te zinderen van een muziek die niet hoorbaar was...
Beklemmender wordt het wanneer de lucht zwaar lijkt neer te drukken op je hoofdpersoon, terwijl die zich een weg door het gras baant. De dauw zorgt ervoor dat zijn broekspijpen aan zijn benen plakken, als een tweede huid. Het is volledig stil. De maan lijkt hem vanuit het zwart van de nacht te beloeren.

Ik kan het niet echt uitleggen, alleen voorbeelden geven. Het zit hem dus vooral in de "beoordeling" van jou of van de hoofdpersoon (de maan is wakend en maagdelijk wit, of loerend vanuit het zwart).

Codex Phantasiae: een blog met tips voor fantasyschrijvers! https://codexphantasiae.wordpress.com/

AllieCalhoun
Laatst aanwezig: 3 jaren 3 weken geleden
Sinds: 1 Dec 2013
Berichten: 839

Dus als ik het goed begrijp, zit het vooral in zintuiglijke waarnemingen?

Anne Borneman
Laatst aanwezig: 42 weken 5 dagen geleden
Sinds: 13 Feb 2014
Berichten: 1952

Pak er anders een boek bij die je in huis hebt liggen en zoek een scène op met een duidelijke sfeer. Hoe komt het dat die sfeer er is? Wat doet de schrijver dat de sfeer van die bepaalde scène anders is dan die van andere scènes?
Ik denk dat Suicune het goed weet te beschrijven.
Voor mij valt onder de sfeer letterlijk alles. Ik denk dat je de sfeer kunt bepalen met de setting, je woordkeuze, je tempo, wat je personages uitvoeren enz. Dat alles bij elkaar bepaalt voor mij de sfeer.

Yrret
Laatst aanwezig: 5 uren 2 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 6012
AllieCalhoun schreef:

Hoe beschrijf je sfeer?

Beschrijf maar eens - op 1001 manieren - waarom - je dichtklapt.

http://www.schrijvenonline.org/forum/112572

Xuchiejlala schreef:

Elizabeth George heeft in haar (schrijf)boek 'Wie schrijft...' daar twee hoofdstukken over geschreven met fragmenten en duidelijke uitleg.

schlimazlnik schreef:

- wil je de sfeer goed beschrijven, zorg dan voor de juiste woorden/synoniemen. Kijk bijvoorbeeld eens hoe het met poëzie werkt, wat voor sfeer daarin vaak met een paar woorden wordt opgeroepen. Dit is overigens iets dat maar weinig schrijvers onder de knie hebben, sfeer beschrijven.

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 3 uren 4 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4949

Misschien kun je op proeflezen een stukje zetten waar je zulk commentaar op kreeg, dan kunnen we misschien specifieker kijken waar het aan zou kunnen liggen? Want er zijn heel veel dingen die samen de sfeer maken. Zintuigen, maar ook details, zoals spullen die in een kamer staan, of juist de afwezigheid van dingen, of de manier waarop je personages praten/bewegen...

Waar waren we gebleven?

AllieCalhoun
Laatst aanwezig: 3 jaren 3 weken geleden
Sinds: 1 Dec 2013
Berichten: 839

Het probleem is dat het woord 'sfeer' voor mij heel onduidelijk/ongrijpbaar is. Dus waarschijnlijk beschrijf ik normaal wel op heel veel verschillende manieren sfeer, maar als ik het op commando moet doen, klap ik dicht omdat ik ineens niet weet wat ik met dat woord aan moet.

Mensen, bedankt voor het meedenken, ik denk dat ik zo al een heel eind kom. Als het niet lukt, zal ik inderdaad iets op proeflezen plaatsen, goed idee smile

Suicune
Laatst aanwezig: 1 jaar 7 weken geleden
Sinds: 24 Okt 2012
Berichten: 559
Citaat:

Dus als ik het goed begrijp, zit het vooral in zintuiglijke waarnemingen?

Bij mij wel, maar het hoeft niet zo te zijn, denk ik.

Sfeer is inderdaad een best ongrijpbaar woord, ik merk dat ik er ook vaak moeite mee heb. Ik denk dat sfeer het gevoel is dat de lezer krijgt bij het lezen van een bepaald stuk. Dat kan rustgevend zijn, dromerig, haastig, chaotisch, beklemmend, verwarrend, doet denken aan Tolkien, doet denken aan een Grieks epos, enzovoorts, enzovoorts.

Op commando is ook echt moeilijk, lijkt me. Ik denk dat sfeer iets is dat ontstaat gedurende het schrijven, en je kunt er wel gericht mee bezig zijn, maar voor het grootste gedeelte is het een onbewust iets. Je zit al met een bepaald gevoel in je hoofd dat je op papier wilt zetten (bij mij werkt muziek dan wel eens om in die juiste sfeer te komen, of het lezen van een kort stukje uit een ander boek met dezelfde sfeer). Als je het "commando" krijgt dat een stukje sfeer mist, kun je misschien voor jezelf eens bepalen wat je graag zou willen dat je lezer zou voelen bij dat stukje. Is dit een stukje waarbij hij even tot rust kan komen? Moet het daarom een beetje dromerig zijn, een gevoel van volmaaktheid oproepen, of iets anders? Of is dit stukje bijvoorbeeld spannend? Is het dan beklemmend spannend (een beetje "creepy"), chaotisch en flitsend (een wilde vlucht door een drukke stad), of groots en dreigend (denk aan een leger van de duisternis dat komt aanmarcheren).

Sorry voor mijn vele fantasy-gerelateerde voorbeelden trouwens, ik vind het in dat genre het gemakkelijkst om voorbeelden te noemen.

Veel succes in ieder geval!

Codex Phantasiae: een blog met tips voor fantasyschrijvers! https://codexphantasiae.wordpress.com/

AllieCalhoun
Laatst aanwezig: 3 jaren 3 weken geleden
Sinds: 1 Dec 2013
Berichten: 839

Thanks! Ik heb het net meteen geprobeerd en het is gelukt. Op de plekken waar mijn proeflezer zei: 'beschrijf sfeer' heb ik me proberen voor te stellen wat mijn hoofdpersoon op dat moment om zich heen zag. Dat heb ik opgeschreven, en dat gaf meteen meer sfeer (of beeld?) aan wat er gebeurde.

Maar wat jij net allemaal zegt is ook handig inderdaad, ik ga t onthouden voor de volgende keer. Fijn dat ik niet de enige ben die dat woord wat lastig vindt stick out tongue

Mirandala
Laatst aanwezig: 2 weken 21 uren geleden
Sinds: 5 Sep 2012
Berichten: 3387
Suicune schreef:

Voor mij zit sfeer vaak in "beoordelende" woorden. Stel dat het waait. Dan kun je schrijven dat de wind fluistert en met de haren van de hoofdpersoon speelt, of dat het buiten guur is en de wind spookachtig fluit.

Hoi Suicune,
Wat jij daar doet, is personificatie. http://nl.m.wikipedia.org/wiki/Personificatie
Klopt zeker dat je o.a. daarmee een sfeer kunt oproepen.

3390 reacties van dit voormalig actief lid zijn niet bedoeld als content voor de redactie. Volg me via: www.kakelversdichtwerk.nl/ en: lang leve de schrijver! Wij kunnen er wat van.

Suicune
Laatst aanwezig: 1 jaar 7 weken geleden
Sinds: 24 Okt 2012
Berichten: 559

Mirandala, ik zie het nu, onbedoeld gebruik van personificatie stick out tongue

Het ging mij meer om de manier van die woorden gebruiken, niet zozeer de personificatie zelf. Fluisteren en spelen hebben een andere gevoelswaarde dan spookachtig fluiten.

En het is zeker niet de enige manier voor sfeer lijkt me. Ik gebruik dit soort dingen het meest. Maar het is voor het grootste gedeelte voor mij een onbewust proces.

Codex Phantasiae: een blog met tips voor fantasyschrijvers! https://codexphantasiae.wordpress.com/

Mirandala
Laatst aanwezig: 2 weken 21 uren geleden
Sinds: 5 Sep 2012
Berichten: 3387

Het is een poëtische manier van beschrijven, ja dat kan heel onbewust gaan. Je ziet het zelf voor je, en je probeert dat zo beeldend mogelijk over te brengen smile

3390 reacties van dit voormalig actief lid zijn niet bedoeld als content voor de redactie. Volg me via: www.kakelversdichtwerk.nl/ en: lang leve de schrijver! Wij kunnen er wat van.

FoxMulder2014
Laatst aanwezig: 4 jaren 19 weken geleden
Sinds: 9 Apr 2015
Berichten: 4

Lijkt me een klassiek geval van "show don't tell" smile

Lees Schrijven Magazine
  • Stephen King: schrijfadviezen van de thrillerkoning
  • Wanneer ben je klaar voor een uitgeverij?
  • Schrijftips van Sander Kollaard (Stadium IV)
  • Wat verdien je aan een boek?
  • Crashcourse publiciteit & promotie
  • Wat kun je doen tegen een schrijfdip?
  • Hoe voorkom je langdradige dialogen?

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 september 16:00 u. een abonnement!

Introductiekorting!
Word abonnee van Schrijven Magazine

Mis het komende nummer van Schrijven Magazine niet, word vóór maandag 16.00 u. abonnee!

Superaanbieding!