Start » Forum » Beklemming

Beklemming

8 reacties [Laatste bericht]
Avalon
Laatst aanwezig: 5 jaren 4 dagen geleden
Sinds: 18 Sep 2012
Berichten: 109

Beklemming

Hallo allemaal,

Laatst probeerde ik een kort verhaal te schrijven, en om daarin een beklemmende sfeer op te roepen. Ik merkte tot mijn frustratie dat dat me niet goed lukte. Het bleef hangen in ofwel een saaie beschrijving van gebeurtenissen, ofwel een tekst die om de haverklap doorzichtige hints gaf. Dus mijn vraag: hoe doen jullie dat, beklemming beschrijven (die eventueel aan het einde in een climax uitkomt)? Ik weet dat er al een topic over spanning is, maar dit is voor mijn gevoel toch iets anders...

Alvast bedankt!

Call me, call me a dreamer
But it seems like dreams are all that we've got left
- Emeli Sande -

Reacties

Leonardo Pisano
Laatst aanwezig: 44 weken 5 dagen geleden
Sinds: 7 Nov 2010
Berichten: 2732

Ik heb de emotionele thesaurus (Engelstalig) er op nagekeken, maar ik vind op dit punt geen suggestisch.

Kun je iets specifieker zijn? Beklemming kan bedreigend zijn, naargeestig, benauwing, verstikkend, bedrukt, zelfs verdrietig.

Vanuit de persoon uit het zich vaak in een onbehaaglijk gevoel (sluimerend), naar adem happen (acuut). het kan versterkt worden door de sfeer (donker weer, benauwd en heet, lage rel. vochtigheid), geluiden (onheilspellend, te stil (bijv. geen fluitende vogels).

Auteur van Achter de nevel en Noblesse Oblige  // www.leonardopisano.nl Mede-auteur van Mosterd voor de maaltijd (over schrijven van dialogen) - maritschrijft.com/mvdm 

Avalon
Laatst aanwezig: 5 jaren 4 dagen geleden
Sinds: 18 Sep 2012
Berichten: 109

Ik heb het over de benauwende soort beklemming, Leonardo. Het gevoel dat er iets in de lucht hangt, een soort onbestemde spanning - als een naderende onweersbui, om maar eens een leuke vergelijking te bedenken.
De door jou genoemde mogelijkheden heb ik al geprobeerd, maar ze kwamen op mij eerlijk gezegd een beetje cliché over toen ik ze eenmaal in het verhaal had verwerkt.

Call me, call me a dreamer
But it seems like dreams are all that we've got left
- Emeli Sande -

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 41 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132

Dat ligt aan een heleboel dingen, zoals perspectief en spanningsopbouw, genre, stijl. Misschien is het handiger concreet iets op Proeflezen te plaatsen?

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

dwe
Laatst aanwezig: 5 jaren 12 weken geleden
Sinds: 10 Jul 2011
Berichten: 797

Interessante vraag, ik ben het eens met S. dat je gewoon iets moet laten proeflezen. Omdat het misschien moeilijk is vanuit het niets een beklemmende scene te schrijven heb ik wel een suggestievoor het onderwerp en genre.

Een alleenstaande moeder worstelt met een uit de kluiten en zijn bol groeiende zoon. Vanuit het perspectief van de jongen (horror).

(je hoeft er niets me te doen, het is maar een idee. maar, durf je het aan?)

O

Ceridwen
Laatst aanwezig: 20 weken 1 dag geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Dingen weglaten, kan helpen. Doordat niet concreet is wat er aan de hand is, tast de lezer net zo in het duister als de hoofdpersoon. Normaal denk je aan wie wat waar wanneer waarom en waarmee; nu zorg je bewust dat een van die W's niet ingevuld is, maar de hoofdpersoon naar die invulling juist wel verlangt.

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 41 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132
Ceridwen schreef:

Dingen weglaten, kan helpen. Doordat niet concreet is wat er aan de hand is, tast de lezer net zo in het duister als de hoofdpersoon. Normaal denk je aan wie wat waar wanneer waarom en waarmee; nu zorg je bewust dat een van die W's niet ingevuld is, maar de hoofdpersoon naar die invulling juist wel verlangt.

Dat kan alleen als je daarvoor ook op die manier werkte, en het juiste perspectief gebruikt. Anders haakt de lezer af. Die merkt best dat ineens iets wordt weggelaten.

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 6 uren 39 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5919

Het gaat erom waarom je de beklemming wilt inzetten. Wat is het in het verhaal dat om een beklemmende sfeer vraagt? Als je dat element / die elementen eruit pikt, kun je de beklemming zelf analyseren en beschrijven.

Tweede vraag is dan: waarom is de situatie beklemmend? Ligt het aan de omstandigheden? Of aan het personage?

Wat doet het personage daar en dan? De vijf W's van Ceridwen. Dat zijn de achterliggende factoren; die benoem je niet, die beschrijf je. Het is jouw blauwdruk van waaruit je werkt. Die kent de lezer niet, en moet hij ook niet kennen. De lezer ziet het verhaal.

Hoe beschrijf je beklemming? Door met dat ene essentiële element / die enkele essentiële elementen te spelen.

Woordkeus, zinsbouw, structuur, personage, situatie - dat is de wol waaruit de rode draad van sfeer geweven wordt. Bijvoorbeeld wel het dichtpiepen van een deur beschrijven, maar net niet de tik waarmee hij in het slot valt. Is de deur nu open of dicht? Kan er nog iemand binnenkomen? De vraag van het personage is de vraag van de lezer.

Verdiep je dus in de elementen, de W's, van je verhaal, en ontrafel de achterliggende essentiële factoren. Zoek er de juiste woorden bij, de goede zinsbouw (soms een vraag, soms een onafgemaakte zin of gedachte), weet wie je personage is, ken hem, ken zijn gedrag, zijn reacties, ken de situatie / omstandigheden van je verhaal. En voer de lezer deze hele hap als een lekkere maaltijd.

Ik hoop dat je er iets mee kunt.

Schrijfmeters maken doe je in De scribbe. Boek je rond de eerste zondag van de maand, dan heb je gratis toegang tot het Schrijverskoffiehuis! Lees er meer over op deze pagina.

Avalon
Laatst aanwezig: 5 jaren 4 dagen geleden
Sinds: 18 Sep 2012
Berichten: 109

Ha allemaal, bedankt voor jullie reacties! Ik had er niet zo bij stilgestaan dat het moeilijk is iets over de beklemming te zeggen zolang het niet duidelijk is waar het verhaal over gaat, dus ik zal maar even een korte samenvatting geven. Het genre kan ik niet precies benoemen - iets thrillerachtigs, zou ik zeggen.
Het komt neer op een paranormaal begaafde hp die thuiskomt uit zijn werk, zijn huis leeg vind en zich daar bepaald ongemakkelijk bij voelt, hoewel hij helemaal niet verwachtte zijn gezin thuis aan te treffen. Hij gaat boven kijken en krijgt een paar flitsen van visioenen - nou ja, het einde verklap ik nog maar niet, voor als ik het nog bij proeflezen zou willen plaatsen. Misschien doe ik dat als zelf iets tevredener ben over het niveau van de tekst.
Informatie weglaten, onheilspellende omgeving, spelen met de essentiële elementen... ik ga het proberen.

Thérèse schreef:

En voer dan de lezer deze hele hap als een lekkere maaltijd.

Jummie! smile

Call me, call me a dreamer
But it seems like dreams are all that we've got left
- Emeli Sande -

Lees Schrijven Magazine
  • Stephen King: schrijfadviezen van de thrillerkoning
  • Wanneer ben je klaar voor een uitgeverij?
  • Schrijftips van Sander Kollaard (Stadium IV)
  • Wat verdien je aan een boek?
  • Crashcourse publiciteit & promotie
  • Wat kun je doen tegen een schrijfdip?
  • Hoe voorkom je langdradige dialogen?

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 september 16:00 u. een abonnement!

Introductiekorting!
Lees Schrijven Magazine!

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.!

Word abonnee!