3 vragen om te stellen tijdens het lezen om een betere schrijver te worden

Ken je wel van die boeken die je dichtslaat, maar die je maar niet loslaten? Of dat je die ene scène voor de tiende keer opnieuw leest, omdat het je gewoon zo lekker in het verhaal trekt? Door middel van schrijftechnieken krijgen auteurs dit voor elkaar. Precies deze technieken wil je als aspirant schrijver ook onder de knie krijgen, maar daarvoor moet je eerst weten welke technieken dit precies zijn. Dus pak je lievelingsboek er nog een keer bij, het is tijd om te gaan analyseren. Daar kan je als schrijver pas echt veel van leren.  

Bij het analyseren gaan we het hebben over verhaaltechnieken. Denk hierbij aan een spanningsboog opbouwen, verschillende perspectieven, versnellen, vertragen en emotionele dubbelzinnigheid. Om deze verhaaltechnieken te achterhalen moet je stoppen met alleen lezen en bewust gaan kijken waaróm iets goed werkt. Denk niet alleen ‘wat leuk dat dit zo gedaan is’, maar vooral hoe iets gedaan is. Een goede manier om dit bij te houden, is in een notitieboekje. Wil je het wat specialer maken, dan werkt een bookjournal ook. In dit notitieboekje schrijf je op wat wel en niet werkt. Hieronder staan drie vragen die je aan jezelf kan stellen om daarachter te komen. 

Vraag 1: Waar gaat het boek over?

Een bookjournal maken, is niet alleen nuttig, het hoort ook leuk te zijn. Schrijf per boek wat basisdingen op die grappig zijn om later terug te kijken. Het genre, het aantal bladzijdes, de schrijver of misschien zelfs wel de uitgever. Daarna ga je aandacht besteden aan het plot van het boek. Dat is het belangrijkste bij deze vraag. Schrijf een korte samenvatting van het verhaal op, zodat je op een later moment terug kan kijken waar het over ging en de verschillende verhaallijnen kan vergelijken. Wie weet zie je op een gegeven moment wel een verband ontstaan tussen een plotpoint en iets wat je leuk vindt om te lezen.  

Vraag 2: Hoe zit het boek in elkaar?

Bij deze vraag begint het analyseren. Alles wat je merkt bij het lezen, schrijf je in dit boekje. Vanuit welk perspectief is het boek geschreven? Is het chronologisch of maakt het tijdsprongen? In welke tijd is het geschreven? Hoe is de schrijfstijl? Waar begint het verhaal? Eindigt het op een cliffhanger of is het verhaal afgerond? Houd het voor nu nog feitelijk, gaan nadenken wat je daar nou eigenlijk van vindt komt later pas. Het is ook belangrijk om te weten dat niet elk boek dezelfde elementen hoeft te bevatten. Soms zie je wel tien schrijftechnieken en een andere keer maar een of twee. Dat ligt aan de complexiteit van het boek en aan hoeveel zin je hebt gehad om het boek te analyseren. Denk nog niet te lastig, je doet dit vooral als voorbereiding voor de laatste vraag.  

Vraag 3: Wat kan ik ermee voor mijn eigen boek?

Bij deze vraag kom je bij het echte werk. Dit is het moment waarop je gaat bedenken wat je goed en minder goed vond én, misschien wel het belangrijkste, wat je daarvan kan leren voor het schrijven van je eigen boek. Ga per opgeschreven verhaaltechniek na waarom dit goed of slecht werkte. Heb je bijvoorbeeld geleerd dat een cliffhanger goed werkt voor het doorlezen, dan schrijf je dat in je notitieboekje op. Schrijf hier dan ook meteen bij hoe je dit in je eigen boek kan realiseren. Misschien kun je bij je volgende hoofdstuk eindigen tijdens een spannend moment. Blijf zo per techniek doorgaan tot je weet wat werkt in jouw boek. Bij deze vraag kan je ook op micro- en macroniveau naar technieken kijken. Doet één specifieke scène iets met je, kijk dan wat daarvoor gezorgd heeft. Is het de schrijfstijl van de auteur of komt het misschien door het voorwerk dat de auteur in andere hoofdstukken al gedaan heeft? Of ga juist naar alle boeken van jouw genre kijken (hier komt al je harde werk bij vraag 1 en 2 goed van pas). Wat zie je terugkomen in meerdere boeken dat goed werkt bij dat specifieke genre? Denk hierbij bijvoorbeeld aan een heroes journey-structuur bij fantasyboeken of een rebellerend hoofdpersoon bij een dystopie. 

Als je je bewust wordt van wat je wel en niet fijn vindt tijdens het lezen, merk je dat je bijna automatisch technieken begint toe te passen of te vermijden tijdens het schrijven. Dit zal op lange termijn zorgen dat het schrijven steeds soepeler gaat, tot ook jij een goede roman op papier hebt.