Afbeelding

Puzzelboeken

Covers van puzzelboeken

Waarom het succes van Murdoku en Murdle laat zien hoe krachtig verhalen zijn

Thematische puzzelboeken zijn hot. Je vindt puzzels als Murdoku en Murdle in top-10 verkochte boeken en elke boekhandel heeft er wel een plek aan gewijd. Vooral online zijn ze een grote hit. En hoewel je zou denken dat puzzelboeken weinig verhaal bevatten, bewijst dit grote succes vooral hoe krachtig verhalen zijn. Ook een verhaal met weinig woorden.


Een boek gezien dat je wilt lezen? Bij sommige boeken linken we door naar Libris. Dit zijn affiliate links: als je via zo'n link een aankoop doet, ontvangen wij een kleine vergoeding.


Wat zijn deze puzzelboeken?

In Murdoku los je bij elke puzzel een moord op, volgens het klassieke sudoku principe. Op basis van aanwijzingen plaats je verdachten op een bepaalde plek. In dezelfde kolom of rij kan zich geen andere verdachte of het slachtoffer zich bevinden. De persoon die zich bevindt in de kamer met het slachtoffer? Die is de moordenaar!

Een andere populaire variant is Murdle, waarbij je met logica een persoon verbindt aan een locatie en een moordwapen mét een doorlopend verhaal.

Ook Cluedo kon niet achterblijven en bracht een boek uit waarin je verschillende verdachten gaat onderzoeken. Waar Murdoku nauwelijks woorden bevat, worden er ook steeds meer puzzelboeken bedacht met een doorlopend verhaal.  

Hoe populair zijn de puzzelboeken?

Om een beeld te schetsen van de populariteit, een aantal feiten:

  • Van het eerste deel van Murdoku zijn in Nederland al ruim 230.000 exemplaren verkocht. (Bron: FD)
  • Boekhandelaren zaten afgelopen zomer met lege schappen en de puzzelboeken blijken vaak in de top 10 bestverkochte boeken te staan. (Bron: Nieuwsblad.be)
  • Volgens KVB Boekwerk steeg de afzet van thematische puzzelboeken tussen 2029 en 2023 met 90% (los van de periodieke Denksport-uitgaven)

Welke 4 verhaaltechnieken schuilen er achter de puzzelboeken?

Als schrijver valt er zeker wat te leren van dit grote succes. Hoewel puzzelboeken, bijvoorbeeld de Denksport-puzzelboeken, altijd al goed verkochten, kennen deze een bijzondere populariteit. Los van de mooiere vormgeving is er nog een ander groot verschil: een verhaal. Van deze technieken kan jij leren:

1. Een verhaal vertellen zonder het te vertellen

Het puzzelboek met de minste woorden is toch wel Murdoku. Er is een moord gepleegd op een locatie. Je krijgt verschillende verdachten en aanwijzingen over hun positie. Je weet niets over deze personages. Toch speelt er iets in je hoofd. De locatie wordt levendig en je vraagt je af: wie is de moordenaar? Wat gebeurde er precies?

Het laat zien hoe sterk een paar narratieve bouwstenen zijn: een setting, personages, een conflict en een onbeantwoorde vraag.

De les: niet alles hoeft expliciet op papier te staan.

2. De lezer wordt zelf de hoofdpersoon

Bij een detective of moordmystery probeer je natuurlijk altijd zelf te raden wie de moordenaar is. Toch is het de detective zoals Sherlock of Poirot die de zaak oplost. In Murdoku ben jij degene die de oplossing vindt en de moordenaar ontmaskert. Dat maakt het haast een interactieve fictie, waarin de lezer zelf keuzes maakt of informatie interpreteert.

De les: lezers worden niet alleen betrokken door wat de personages meemaken, maar ook door wat ze zelf mogen ontdekken.

3. Het verhaal als beloning

Bij Murdle komt er nog een ander aspect kijken. Anders dan Murdoku, staan hier de puzzels niet los van elkaar. Er is een overkoepelend verhaal waarin je detective Logico volgt. Heb je een puzzel af? Dan lees je weer een stukje van het verhaal. De nieuwe puzzel brengt je op een nieuwe locatie, met nieuwe verdachten, moordwapens en motieven.

De les: de lezer heeft een reden om verder te gaan. Je wil weten hoe het verhaal zich ontwikkelt.

4. Puzzels als onderdeel van het verhaal

Na dit grote succes is er ook een hybride vorm op komst. Het verhaal staat centraal en de puzzels zijn er een onderdeel van. In Murder Among the Stacks volg je een cozy murder mystery met tussendoor woordzoekers met woorden die te maken hebben met het hoofdstuk dat je net hebt gelezen. In Date in het puzzelcafé volg je Pip die in de zomer haar tante komt helpen in een rustig dorpje. Alleen is haar tante op wereldreis gegaan en moet Pip zelf aan de slag om haar tantes puzzelcafé gereed te maken voor de opening. De puzzels hebben te maken met het café of de opbloeiende romance.

Hierbij zie je dat het verhaal een belangrijk onderdeel is én steeds meer wordt voor puzzelaars.  

De les: nieuwsgierigheid naar een ontknoping is een krachtig middel om lezers door te laten lezen.