Brenda van Es over schrijfvakantie: “Geslaagd als iemand vertrekt met vertrouwen”

Overweeg je zelf op schrijfvakantie te gaan? De komende tijd delen we verhalen van schrijfcoaches en in Schrijven Magazine nummer 1 van 2026 lees je nóg meer. Deze keer ondervragen we Brenda van Es van 100Jaar Na Vandaag. Zij richt zich op schrijvers die autobiografische boeken willen schrijven en geeft schrijfvakanties in Spanje.

Sinds wanneer organiseer je schrijfweken/schrijfvakanties? Waar?

Ik organiseer sinds 2014 Soul Writing retraites bij Granada, Spanje, gericht op het schrijven van het levensverhaal. Niet toevallig: hier is alle tijd, rust en ruimte om te zijn, en dat is een mooi vertrekpunt om terug te blikken op je leven en wat je wilt schrijven. Bovendien is Spanje een land van lekker eten, niet geheel onbelangrijk. 

Wanneer is een schrijfweek voor jou geslaagd?

Afbeelding

Een retraite is voor mij geslaagd wanneer iemand vertrekt met een helder schrijfplan en met méér dan tekst: met vertrouwen. Dat vertrouwen ontstaat wanneer iemand voelt: ik heb keuzes gemaakt, de structuur staat, ik weet waar mijn verhaal over gaat. Wanneer iemand voluit kan zeggen: dit mag ik schrijven, dit verhaal is van mij.

Veel mensen lopen vast, stellen uit, twijfelen of weten zelfs niet waarom het schrijven stokt. Maar zo kun je nooit echt genieten van het schrijfproces, terwijl dat is wat ik mensen zo gun. Wanneer er tijdens de retraite iets opengaat, bijvoorbeeld door systemisch werk, Soul Writing of andere vormen die ik inzet, zie je meteen wat er gebeurt. Mensen halen opgelucht adem, en zijn soms tot tranen geroerd. De ruimte die dan ontstaat is voelbaar: schouders zakken, de verkramping laat los. En vanuit die ruimte begint het schrijven te stromen.

Ik geloof niet in productie, maar in doorbraken. Structuur is daarin onmisbaar, net als de bezieling. Als doorbraken hebben plaatsgevonden tijdens de retraite, verandert dat alles. 

Wat geef jij als tip aan schrijvers om het meeste uit een schrijfweek te halen?

Ik wil er hier graag drie deponeren, met als absolute nummer één: neem contact op met degene die de retraite begeleidt en vraag hoe groot de groep is, en hoe de begeleiding in elkaar steekt. Vertel waar je op vastloopt en wat zij daarin voor jou kunnen betekenen. Een levensverhaal vraagt iets anders dan bijvoorbeeld fictie of een thriller.

Nummer twee schuurt daar tegenaan: voel tijdens dat gesprek of er een klik is, of deze persoon je mag begeleiden in het intieme en complexe proces dat schrijven is.

En drie: ga niet naar een schrijfweek om meer te schrijven, maar om betere keuzes te maken. Wie leert kiezen, kan daarna altijd verder schrijven.

Wat was een van de grootste eyeopeners die je hebt ervaren bij een schrijfweek?

Dat schrijven zelden het probleem is voor wie zijn of haar levensverhaal wil schrijven. Het echte werk zit in ordening, in keuzes maken, en in jezelf toestemming geven om te zeggen: dit is mijn verhaal.
Zonder structuur raken mensen al snel overweldigd door de veelheid van hun leven. Ik zie telkens weer dat wanneer er helderheid komt — wat hoort erbij, wat niet, waar begint en eindigt dit verhaal — het hart zich kan openen. Dan ontstaat vanzelf vertrouwen, moed en zelfs lichtheid om te schrijven, ook wanneer het onderwerp zwaar is.

Ik denk dat ik tien jaar geleden nog niet volledig besefte hoe helend het schrijven over je eigen leven kan zijn. Inmiddels weet ik: dat is het. Een bezield boek geeft erkenning en duiding aan wat je hebt geleefd. Het vertelt niet alles, maar het vertelt wat ertoe doet: over hinderpalen, overlevingsstrategieën, de keuzes die daaruit voortkwamen, en de beweging richting bevrijding. Van daaruit ontstaat ook ruimte voor het heden en voor de toekomst. Dat is het mooie; dat structuur je ook helderheid geeft voor je leven.

Welke cursist is je het sterkst bijgebleven en waarom (mag anoniem)?

Een deelneemster die bij aankomst zei: ik ben geen schrijfster maar ik heb wél een verhaal te vertellen en ik voel dat het door mij heen wil bewegen om geschreven te worden. Ze schreef die week geen grote hoeveelheden tekst, maar maakte wel heldere keuzes. Ze vond de kern van haar verhaal, en wist vanuit vertrouwen te schrijven. Een jaar later werd haar boek Basta, er is echt alleen maar liefde genomineerd voor de Literaire Parel. Dat blijft me bij, niet vanwege het resultaat, maar omdat ze zichzelf en haar verhaal serieus nam. 

Wat is een valkuil voor deelnemers aan een schrijfweek?

Denken dat alles verteld moet worden. En vergelijken. Beide zorgen voor chaos en verlamming. Een Soul Writing retraite vraagt juist om begrenzing: kiezen, schrappen, richting aanbrengen. Structuur is geen beperking, maar een bedding om bezield te kunnen schrijven. Wie die bedding accepteert, ervaart ruimte, vertrouwen en gaat altijd rijker naar huis dan zij kwam.