AI als schrijfcoach

Het lijkt tegenstrijdig: mensen met een passie voor schrijven laten het daadwerkelijke schrijven over aan AI. Twee recente voorbeelden. Oud-hoofdredacteur van NRC Peter Vandermeersch kwam in de problemen doordat hij op zijn blog door AI geschreven teksten plaatste. En ook Paus Leo gebruikte door AI geschreven tekst, nota bene in een toespraak waarin hij het had over de ethische grenzen van AI. 

Advies 

Het beste advies voor creatief schrijvers lijkt me om AI nooit iets te laten schrijven. Je loopt vroeg of laat tegen de lamp. En bovendien: waarom zou je? We houden van creatief schrijven, dus waarom zou je dat uit handen geven? Moeten we daarmee AI links laten liggen? Dat denk ik niet. AI kan je schrijfcoach zijn. Of je redacteur. Het kan advies geven over de marketing van je boek. Allemaal nuttige zaken, zonder dat je het eigenlijke schrijfwerk aan AI overlaat. 

Schrijfcoach 

Om de proef op de som te nemen vroeg ik AI (Claude) om me te helpen bij de opzet van een roman. Ik zei dat ik een licht dystopische coming-of-ageroman wilde schrijven die zich afspeelt in 2040. De maatschappij is ingrijpend gewijzigd en werk is veel minder belangrijk geworden doordat AI heel veel taken heeft overgenomen. Claude vroeg me hoe ik de hoofdpersoon wilde noemen. Waar het verhaal zich moest afspelen. Wie de antagonist was. Wat de openingsscène werd. Wat het inciting incident. Wat de climax. Stap voor stap bouwde ik samen met Claude aan de opzet van het verhaal. In een paar uur ‘bespraken’ we de structuur. Claude kwam met goede suggesties. En soms ook met hele cliché-oplossingen. Maar als ik dan schreef: dat ligt te veel voor de hand, laten we het wat subtieler maken. Dan dacht Claude zonder problemen met mij mee in die richting. Aanvankelijk was ik sceptisch over wat AI het creatieve schrijfproces kan bieden, maar aan het eind van de middag was ik overtuigd. AI is een hele goede schrijfcoach. In het verleden heb ik voor de opzet van een coming-of-ageroman samengewerkt met Lidewijde Paris, een van de beste redacteuren van Nederland. Ik weet dus hoe stimulerend zo’n menselijke wisselwerking kan zijn. Nu kan iedereen dat. Met AI. 

Val 

Maar trap niet in de val dat je AI daarna ook stukken van het verhaal laat uitwerken. Claude kan dat prima en stelt dat zelf ook regelmatig voor. Er is zelfs een commando (/mirror) waarmee hij jouw schrijfstijl imiteert. Maar doe dat niet. Als je AI eenmaal een tekst hebt laten schrijven, is het heel moeilijk om die te negeren.

Dit Redactioneel verscheen in Schrijven Magazine 4 van 2026. Naar aanleiding van dit artikel sprak Trouw Frank Noë.