Start » Forum » Het schrijfproces » Overig » Vernoemen van zangers en verwijzen naar een bekend liedje.

Vernoemen van zangers en verwijzen naar een bekend liedje.

15 reacties [Laatste bericht]
Heidi Decruyenaere
Laatst aanwezig: 15 weken 4 dagen geleden
Sinds: 28 Nov 2016
Berichten: 2

Vernoemen van zangers en verwijzen naar een bekend liedje.

Naast de vragen over het wel of niet vernoemen van bekende personen en feiten is mijn vraag heel specifiek. Mag je een gekende zanger(es) vernoemen in je boek en verwijzen naar 1 van zijn/haar liedjes?

Vb; Terwijl ik mijn auto was, schreeuwt James Hetfield dat het er allemaal niet toe doet. De nummers van Metalica geven mij altijd dat extra zetje om taken voor elkaar te krijgen waar ik tegenop zie.

Reacties

Diana Silver
Laatst aanwezig: 7 uren 6 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4834

Ja. Metallica is een beschermd handelsmerk. Google 'using trademarks in literary fiction' om erachter te komen wat er zoal speelt rondom je vraag. Een specifiek lied is beschermd door auteursrecht; google 'copyright on song titles in literary fiction' om daar wat meer over te lezen. Namen van personen mag je sowieso gebruiken, zolang je het beschaafd doet.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Heidi Decruyenaere
Laatst aanwezig: 15 weken 4 dagen geleden
Sinds: 28 Nov 2016
Berichten: 2

Diana Silver, bedankt voor deze verhelderende info.

Harryhol
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1747
Diana Silver schreef:

Ja. Metallica is een beschermd handelsmerk. Google 'using trademarks in literary fiction' om erachter te komen wat er zoal speelt rondom je vraag. Een specifiek lied is beschermd door auteursrecht; google 'copyright on song titles in literary fiction' om daar wat meer over te lezen. Namen van personen mag je sowieso gebruiken, zolang je het beschaafd doet.

De titel van een lied en de band/zanger/zangeres mag je gewoon gebruiken. Pas als je songteksten citeert kom je op een minder duidelijk gebied.

Ik heb hier meerdere boeken liggen waarin dat gebeurt en ook in mijn eigen gepubliceerde roman noem ik gewoon de namen van zangers en nummers die toevallig op de achtergrond spelen. Niemand heeft mij hier ooit op aangesproken en de uitgeverij (LJ Veen/Contact) weet waar ze het over hebben.

Tja
Laatst aanwezig: 3 uren 18 min geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14093

Ik doe het ook zonder me ooit afgevraagd te hebben of het volgens de regels is. Nu ben ik niet zo van de regels, maar het kan me natuurlijk weleens in de problemen brengen.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Harryhol
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1747

Het brengt je niet in de problemen zo lang je maar geen songteksten integraal citeert.

Lees Ready Player One. Dat boek loopt over van de verwijzingen die met naam en toenaam genoemd worden. Sterker nog: dat is het bestaansrecht van het boek.

Liedjes. Films. Filmscenes. Merken. Games. Personages. In detail beschreven.

Pas toen het verfilmd ging worden werd het een juridische uitdaging, omdat voor het in beeld brengen van bijvoorbeeld een videogame je de rechthebbenden om toestemming moet vragen.

Dus geen enkele reden tot zorg als je dingen uit de werkelijkheid (inclusief liedjes) in je boek noemt.

Voor de duidelijkheid: je mag geen boek schrijven met andermans personage als hoofdpersson (tenzij dat personage in het publieke domein is beland).

Je mag dus geen nieuwe Harry Potter roman schrijven. Maar als je personage Harry Potter leest of Harry in een droomscene ontmoet, is dat weer gewoon toegestaan.

Dries Arnolds
beheerder
Laatst aanwezig: 19 uren 19 min geleden
Sinds: 9 Nov 2004
Berichten: 4841
Diana Silver schreef:

Ja. Metallica is een beschermd handelsmerk. Google 'using trademarks in literary fiction' om erachter te komen wat er zoal speelt rondom je vraag. Een specifiek lied is beschermd door auteursrecht; google 'copyright on song titles in literary fiction' om daar wat meer over te lezen. Namen van personen mag je sowieso gebruiken, zolang je het beschaafd doet.

Dat bandnamen en titels van liedjes auteursrechtelijk beschermd zijn wil niet zeggen dat je ze niet mag gebruiken. Alleen, je moet er wel de band of het nummer mee bedoelen. Zodra je die auteursrechtelijk beschermde namen of nummers gaat gebruiken om naar iets anders te verwijzen is het copyrightschending.

"Ik vind vind Metallica echt kutmuziek, en dan vooral dat nummer One".

Daar kun je dus niet voor in de problemen komen.

"Alle leden van Metallica zijn echt van die schijnheilige belastingontduikers"

Daar kun je wel voor in de problemen komen.

Ook is het auteursrechtschending als je je boek Metallica noemt, of James Hetfield als pseudoniem aanneemt.

Het blijft onverstandig om in het Engels te Googelen, want de Nederlandse auteurswet is echt anders dan de Britse of Amerikaanse. Tenzij je natuurlijk internationaal wilt gaan uitgeven, dan is dat juist weer verstandig.

Scribendi salutem!

Diana Silver
Laatst aanwezig: 7 uren 6 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4834
Dries Arnolds schreef:

Het blijft onverstandig om in het Engels te Googelen, want de Nederlandse auteurswet is echt anders dan de Britse of Amerikaanse.

Daar heb je zeker een punt. Als ik in het Nederlands google vind ik alleen zo veel minder (en minder duidelijke) uitleg.

Op https://www.auteursrecht.nl/ staat veel maar ze hebben toch lang niet op alle vragen het antwoord. En dan is er natuurlijk altijd http://www.wetboek-online.nl/wet/Auteurswet.html, maar oef...

Weet iemand nog andere nuttige Nederlandse sites misschien?

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Dries Arnolds
beheerder
Laatst aanwezig: 19 uren 19 min geleden
Sinds: 9 Nov 2004
Berichten: 4841

Wat wel mag staat meestal niet expliciet in de wet. Wat niet mag meestal wel. Je zult het dus vaak moeten doen met de afwezigheid van een passage waar staat dat het niet mag.

Scribendi salutem!

Harryhol
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1747
Dries Arnolds schreef:

"Alle leden van Metallica zijn echt van die schijnheilige belastingontduikers"

Daar kun je wel voor in de problemen komen.

Hangt heel erg af van de context. Als je personage dit zegt, mag dat gewoon. Pas als je met je boek de stelling probeert te verdedigen dat Metallica werkelijk de belasting ontduikt, én als dat onjuist is, dán pas kom je op het gebied van smaad.

Hierbij moet Metallica in dit geval bewijzen dat wat jij zegt niet waar is. (zie https://www.strafrechtadvocatennetwerk.nl/advocaat... )

Je mag je personage in fictie verder alles laten zeggen en geen rechter die je ervoor zal veroordelen.

Dat is maar goed ook. Anders zou je geen boek kunnen schrijven met een personage dat fanatiek nazi is, om maar een voorbeeld te noemen.

Dries Arnolds
beheerder
Laatst aanwezig: 19 uren 19 min geleden
Sinds: 9 Nov 2004
Berichten: 4841

Of het mag of niet mag is niet zo van belang. Iedereen kan een zaak aanspannen en een rechter kan ook wel eens anders beslissen. Ik heb ook niet gezegd dat het niet mag, maar dat je in de problemen kunt komen.

Dus dat iemand een rechtszaak aanspant en die wint. Zoals bij de zaak Brusselmans/Demeulenmeester bijvoorbeeld, waar hoofdpersoon Guggenheimer vrij vergaande meningen over de modeontwerpster tentoonspreidt.

Het leverde een boete van 5500 gulden op.

Scribendi salutem!

Harryhol
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1747

Je verwijst naar een zaak in België in 2000. Wat heeft dat met Nederland te maken in 2018?
Ik bedoel: ja je kunt in de geschiedenis in de rest van de wereld overal voorbeelden van vinden. Maar het Nederlands recht van nu is totaal anders.

https://www.lexx-it.nl/jurisprudentie-smaad-en-las...

Ik kan geen enkel voorbeeld vinden van een Nederlandse fictieschrijver die in Nederland voor smaad is veroordeeld. Of zelfs maar aangeklaagd.

Dries Arnolds
beheerder
Laatst aanwezig: 19 uren 19 min geleden
Sinds: 9 Nov 2004
Berichten: 4841

Oh ja, ik dacht te weten dat het een zaak was met de Nederlandse uitgever, maar de boete was inderdaad voor Brusselmans persoonlijk.

Overigens is "het recht van nu" gelijk aan 2000 hoor. Er is niks wezenlijks veranderd aan de auteurswet.

Mijn focus was op mijn eigen opmerking "in de problemen komen". Ik heb het niet over gelijk hebben of dat de wet aan je kant staat. Feit is dat mensen (ook in het Nederlandse taalgebied) zijn aangeklaagd voor fictie (zie onder). En vaak heeft ze dat geld gekost, ook al hebben ze uiteindelijk gelijk gekregen. Zeker als ze niet de tijd en de moeite namen om zich te verweren.

Hier een viertal zaken genoemd in het handboek voor Schrijvers (allemaal vrijspraak overigens):
https://books.google.nl/books?id=PKExAgAAQBAJ&pg=P...

Scribendi salutem!

Harryhol
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1747
Dries Arnolds schreef:

Mijn focus was op mijn eigen opmerking "in de problemen komen". Ik heb het niet over gelijk hebben of dat de wet aan je kant staat. Feit is dat mensen (ook in het Nederlandse taalgebied) zijn aangeklaagd voor fictie (zie onder). En vaak heeft ze dat geld gekost, ook al hebben ze uiteindelijk gelijk gekregen. Zeker als ze niet de tijd en de moeite namen om zich te verweren.

Hier een viertal zaken genoemd in het handboek voor Schrijvers (allemaal vrijspraak overigens):
https://books.google.nl/books?id=PKExAgAAQBAJ&pg=PT171&lpg=PT171&dq=smaad+zichzelf+herkend+in+het+boek&source=bl&ots=-mSmXUYsJo&sig=f12CRMSkfDa5mq41JGyhdhxMOH8&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwihsOWygNvcAhUSPFAKHVN_AT0Q6AEwBXoECAUQAQ#v=onepage&q=smaad%20zichzelf%20herkend%20in%20het%20boek&f=false

Het is allemaal zó incidenteel en zó specifiek betreffende bekende Nederlanders dat ik dit nou niet als een trend zou wegzetten. Zelfs niet als waarschuwing.

In geen van de gevallen is zelfs maar een beetje sprake van de genoemde voorbeelden in deze thread.

De vraag 'mag ik namen van bands en liedjes in mijn verhaal noemen' komt hier niet eens bij in de buurt. (antwoord blijft: ja mag zonder meer).

Jouw voorbeeld van Metallica heeft hier ook niets mee te maken. Een personage kan dat zeggen en dan is er geen sprake van smaad.

De voorbeelden gaan over mensen die vonden dat hun goede naam ernstig was aangetast door de verhalen. Daar is geen sprake van als je Pietje Puk laat zeggen dat de bandleden van Metallica schijnheilige belastingontduikers zijn.

Als het boek zelf de zaak zou maken dat dit het geval is, dan zou het eventueel kunnen dat er iemand zichzelf in het boek herkent en dan boos wordt, zoals die zaak Dorrestijn. Dat is echter totaal iets anders dan een fictief personage iets laten zeggen over een bekend persoon. En zelfs dan blijkt de rechter (zoals ik al zei) niet geneigd om de klager in het gelijk te stellen. Zo is Nederland immers niet.

De suggestie dat je in de problemen kan komen met in deze draad genoemde voorbeelden vind ik onnodige bangmakerij.

Dries Arnolds
beheerder
Laatst aanwezig: 19 uren 19 min geleden
Sinds: 9 Nov 2004
Berichten: 4841

We drijven inderdaad af. Ik heb nergens gezegd dat de zin "Alle leden van Metallica zijn echt van die schijnheilige belastingontduikers" smaad is. En ik heb nu drie keer benadrukt dat het volgens mij niet gaat om mogen of niet, maar over in de problemen kunnen komen. Ik heb jarenlang de schrijfhelpdesk van stichting Schrijven bemand en genoeg voorbeelden gezien van schrijvers die in paniek opbelden na een brief van een advocaat te hebben ontvangen. Ik heb ze ook steeds aangeraden hun poot stijf te houden omdat ze in hun recht stonden. Maar sommigen hadden die situatie zeker willen voorkomen.

Ik laat het hierbij. De topicstarter heeft hier allemaal niet zoveel aan.

Scribendi salutem!

Utrechter
Laatst aanwezig: 3 dagen 2 uren geleden
Sinds: 28 Mrt 2018
Berichten: 24

Ik gebruik gewoon namen van artiesten en nummers. Soms één of twee regels uit een tekst, maar meer niet.

Ik schrijf ook geen nare dingen over de artiesten. Hooguit in mijn tweede roman dat de hoofdpersoon een hekel heeft aan rappers en dj's als die en die naam. Maar dat is geen smaad of laster.

En ja, verder bijvoorbeeld dat mijn hoofdpersoon op de bank op een berichtje ligt te wachten terwijl Iggy Pop op YouTube zijn jasje op het podium smijt en shirtloos Search And Destroy schreeuwt. Dat A Forest van The Cure door de kroeg heen schalt terwijl ze met haar beste vriendin praat. Into the trees...

Schrijven

Iedere week het beste van Schrijven Online in je inbox? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief. Boordevol nieuws, tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
MIs het komende nummer van Schrijven Magazine niet!

THEMA: Schrijf die familieroman!

  • 9 tips om jouw familieverhaal tot een succes te maken
  • Researchen voor een familieverhaal, hoe doe je dat?
  • 'Het begint met pure fascinatie' - succesvolle non-fictie-schrijvers over hun werkwijze
  • Elke Geurts schreef een roman over haar scheiding
  • Hoe schep je sfeer in verhalen?
  • Schrijf jij de nieuwe Game of thrones?
  • Rosita Steenbeek: 'Tijdens het wandelen vallen dingen op hun plek'
  • Essentieel in het schrijfproces: keuzes maken 
  • Hoe schrijf je een scenario?

Dit nummer ligt omstreeks 14 december in de winkel.

WORD ABONNEE