Start » Proeflezen » [scene uit een verhaal] Een verbeten lijn. Scene uit een groter verhaal

[scene uit een verhaal] Een verbeten lijn. Scene uit een groter verhaal

Door: Jan Wijd
Op: 9 januari 2018

Mijn schrijfstijl wil ik verbeteren. De personages meer literair uitbeelden. Andere opmerking of verbetering zijn ook welkom.

Fragment: 

Verbeterde versie

Wat voorafging. Mirjam heeft een litteken op haar voorhoofd, gevallen als kind. Als tiener is ze vertrokken naar Amerika en heeft nooit meer contact gehad met haar moeder. Op middelbare leeftijd gaat zij terug op zoek naar haar moeder.

Vanuit haar ooghoek ziet Mirjam verderop in de gang een schaduwbeeld voor de glazen deur naar de binnentuin. Mirjam blijft staan.
Een vrouw staat onbeweeglijk naar buiten te kijken. Dan draait zij draait zich om, haar gerimpeld gezicht en ingevallen wangen worden zichtbaar. Haar lange grijze haren hangen verward over haar schouders. Onder haar arm heeft ze een pop die ze krampachtig vasthoudt.
Mirjam komt naderbij. Is zij het? Haar lip trilt.
Zij kijkt Mirjam met doffe ogen aan. ‘Wie bent u?’ De stem komt diep vanuit haar keel omhoog. ‘Bent u de dokter?’ Zij friemelt met haar vrije hand aan het kettinkje om haar hals, waar een kruisje aan hangt.
Mirjam wil iets zeggen, maar de woorden willen niet komen.
‘Mijn kindje is ziek.’ Zij wiegt haar pop zachtjes heen en weer. ’U moet haar beter maken dokter.’ Zij drukt het dichter tegen haar borst. ’Dan blijft ze bij mij.’ Zij aait er met haar hand over, haar relikwie. De pop glijdt een stukje onder haar arm uit, hij hangt op zijn kop.
Mirjam herkent die pop, met op haar voorhoofd een streep die nog vaag zichtbaar is. Zoals dat litteken op haar eigen hoofd. Mirjams ogen worden vochtig, haar schouders zakken omlaag met een zucht. ‘Mam, ik ben het, Mirjam. Mirjam. Weet je het weer?’ Ze spreekt het nu wat harder uit. ‘Hier zijn wat rozen, waar je altijd van houdt.’ Ze houdt de bos bloemen omhoog.

Reacties

Gala
Laatst aanwezig: 2 weken 2 dagen geleden
Sinds: 14 Sep 2016
Berichten: 3

Hoi Jan,

Wat een aangrijpende scene. Een paar opmerkingen:

- De eerste zin loopt niet zo lekker. Het lijkt alsof Mirjams ooghoek zich verderop in het doodlopende einde van de gang bevindt. Dan blijkt de gang helemaal niet dood te lopen, er is immers een glazendeur naar een binnentuin.
Suggestie:
Vanuit haar ooghoek ziet Mirjam verderop in de gang een schaduwbeeld voor de glazendeur naar de binnentuin. Ze blijft staan. Is zij het?

- Het gebruik van zij en ze klinkt een beetje onnatuurlijk. Je lijkt er een onderscheid mee te willen maken maar het wordt mij niet duidelijk welk.

- Suggestie: Ze friemelt met haar vrije hand aan het kettinkje om haar hals, waar een kruisje aan hangt.
In haar andere hand heeft zij haar pop vast, maar door in deze zin "haar ene hand" te schrijven, verwacht je dat er met die andere ook nog iets gaat gebeuren.

Hopelijk kun je hier iets mee.

Groet,
Gala

Sometimes I can hear my bones straining under the weight of all the lives I'm not living.
- Jonathan Safran Foer, Extremely loud and incredibly close

Yrret
Laatst aanwezig: 1 uur 49 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5511
Jan Wijd schreef:

Mijn schrijfstijl wil ik verbeteren. De personages meer literair uitbeelden. Andere opmerking of verbetering zijn ook welkom.

Wil je weten of jouw personages voldoende literair zijn uitgebeeld?

SO schreef:

Geef aan wat je van de proeflezers wilt weten. Ben je onzeker over spanning? humor? stijl? Hoe specifieker hoe beter. Wees dus eerst zelf kritisch voor je anderen kritisch laat zijn.

Wat bedoel je met 'een personage literair uitbeelden'?

1 Mirjam ziet de achterzijde van een vrouw. Die vrouw staat onbeweeglijk en kijkt naar buiten.
2 Mirjam ziet ook dat die vrouw voorovergebogen staat.
3 Kan Mirjam [op dat moment] zien dat die vrouw een gerimpeld gezicht heeft en ingevallen wangen?
4 Mirjam komt dichterbij.
5 Wie blijft dan stokstijf staan? Mirjam of die vrouw?

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 12 min 8 sec geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4730
Citaat:

Mijn schrijfstijl wil ik verbeteren

Versimpel. Haal weg, totdat het essentiële overblijft.

Om een voorbeeld te nemen: je refereert de hele tijd naar dat je personages aan het waarnemen zijn.

Haar ooghoek - ziet Mirjam - ze ingespannen tuurt - ziet ze dat - die kijkt, zoekende. Haar ogen op haar gericht, kijkt aan - Mirjam staart - zichtbaar is - Mirjams ogen.

Wil je vertellen hoe mensen kijken naar dingen? In plaats daarvan wil je je misschien beperken tot het beschrijven van wat er te zien is.

Aan het einde van de gang staat een vrouw. Ze keek door de glazen deur naar buiten.

Literair is niet zoeken naar de meest omslachtige, vergezochte manier om iets te beschrijven. Een schaduwbeeld dat in ieder geval een vrouw is, die kijk alsof ze zoekende is... poe hé!
Literair, als je het mij vraagt, is precies de juiste woorden vinden, en enkel de juiste woorden. En dat mogen best voor de hand liggende woorden zijn, gewone, duidelijke woorden.

Compexiteit in een tekst komt van inhoud. Als je op een precieze manier weet te vertellen, kun je met die precisie steeds dieper en dieper graven in je personages. Zodat het verhaal complex wordt, en de woordkeus daarin waar nodig volgt. Dan dient een breed vocabulair een doel.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Yrret
Laatst aanwezig: 1 uur 49 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5511
Diana Silver][quote schreef:

Haar ooghoek - ziet Mirjam - ze ingespannen tuurt - ziet ze dat - die kijkt, zoekende. Haar ogen op haar gericht, kijkt aan - Mirjam staart - zichtbaar is - Mirjams ogen.

the real ultimate power

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Jan Wijd
Laatst aanwezig: 2 dagen 45 min geleden
Sinds: 5 Sep 2017
Berichten: 22

Hoi Gala,
zoals je zei, lopen de zinnen minder goed. Klopt.

Orret, je hebt gelijk, zelf eerst kritisch kijken. Dat vind ik moeilijk, maar is wel nodig.

Diana Silver. In deze scene is Mirjam de HP. Vanuit haar perspectief schrijf ik. Maar kort en
duidelijk is wel nodig. Daar zal ik meer op letten.

Dank jullie wel.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 12 min 8 sec geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4730
Jan Wijd schreef:

In deze scene is Mirjam de HP. Vanuit haar perspectief schrijf ik.

Precies. En dat wil zeggen dat wat je beschrijft vanzelfsprekend iets is wat Mirjam ziet. De constructie "Mirjam ziet ..." is daarom des te meer overbodig.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Yrret
Laatst aanwezig: 1 uur 49 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5511
Jan Wijd schreef:

In deze scene is Mirjam de HP. Vanuit haar perspectief schrijf ik.

Beste, Jan. Ik denk dat dit een mooi artikel voor je is om te lezen.

https://www.schrijvenonline.org/oefening/perspectief

Een herschrijf schrijf je het beste in een nieuw reactieveld.

Jan Wijd schreef:

Wat voorafging. Mirjam heeft een litteken op haar voorhoofd, gevallen als kind. Als tiener is ze vertrokken naar Amerika en heeft nooit meer contact gehad met haar moeder. Op middelbare leeftijd gaat zij terug op zoek naar haar moeder.

Als je als schrijver wil streven "Mijn schrijfstijl wil ik verbeteren" naar 'meer literair' de personages uitbeelden is een "Wat voorafging" niet handig in proeflezen. In jouw fragment kan je alles kwijt wat je nu cadeau geeft aan de lezer.

Waar zijn we? Ik denk - in een verzorgingstehuis - dementie - gesloten afdeling. Na een heel lange tijd ziet Mirjam haar moeder terug. Van tiener naar middelbaar. Na ongeveer 30 jaar dus? Wat is een schaduwbeeld?

Hoe belangrijk zijn ogen? Vanaf welke afstand kijk je eerst naar een gerimpeld gezicht - dan naar ingevallen wangen - dan naar lange grijze haren - dan naar wat onder haar arm is - dat herkent - dan hoe krampachtig dat is? En pas dan [!] doffe ogen?

Jan Wijd schreef:

‘Mam, ik ben het, Mirjam. Mirjam. Weet je het weer?’ Ze spreekt het nu wat harder uit.
‘Hier zijn wat rozen, waar je altijd van houdt.’ Ze houdt de bos bloemen omhoog.

Klinkt dit 'natuurlijk', alsof je dit zelf zo zou zeggen en doen als jij je moeder na zo`n lange tijd [30 jaar] voor het eerst weerziet?

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Jan Wijd
Laatst aanwezig: 2 dagen 45 min geleden
Sinds: 5 Sep 2017
Berichten: 22

Beste Yrret,
Veel van jouw opmerkingen kloppen. De volgorde van de beschrijving kan beter. Bedankt voor jouw opmerkingen. En "wat vooraf ging" heb ik geschreven omdat in de eerste versie niet duidelijk was, wie de HP was en vanuit welk perspectief. Maar wat natuurlijk is, is geen voorwaarden. Wel wat geloofwaardig is. Ook een sprakeloze reactie kan geloofwaardig zijn.
Je zegt, " zou je dit zelf zeggen en doen als jij je moeder na zo'n lange tijd voor het eerst ziet?'
Ik ken iemand die wel zo praat. Maar wat het belangrijkste is, dit is fictie. Ik schrijf geen dagboek. Het gaat om wat ik de lezer laat denken. En de lezer een gevoel laten oproepen. Niet de waarheid is belangrijk. Een eigen belevenis die de lezer kan voelen alsof het echt is.
Maar ik neem al jouw adviezen ten harte. En de oefeningen over perspectief zal ik zeker uitvoeren.

Suma
Laatst aanwezig: 4 weken 4 dagen geleden
Sinds: 6 Sep 2007
Berichten: 3621

Is zij het? als je dat nu eens na: 'krampachtig vasthoudt' zet? Lijkt mij duidelijker.

Geef woorden aan gedachten.

Schrijven

Ontvang de gratis nieuwsbrief boordevol tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
Schrijven
  • 5 essentiële schrijftips van Jonas Jonasson (De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween)
  • Alles over het schrijven van een familieverhaal
  • Zo maak je tijd om te schrijven
  • Stoomcursus literaire non-fictie
  • Wat kunnen romanschrijvers leren van toneelschrijvers?
  • Niet de plot, maar het ritme is essentieel voor een goed verhaal
  • Suspense opbouwen? Doseer je informatie

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 juli 16:00 u. een abonnement!

WORD ABONNEE