Start » Proeflezen » [roman] Rode ogen

[roman] Rode ogen

Door: Henkie
Op: 18 april 2018

Hoi Schrijven Online,

Ik ben aan het oefenen met verschillende vertelperspectieven. Advies van een schrijver: 'Als je het verschil tussen personaal perspectief en de auctoriale verteller niet kent bevatten je teksten gegarandeerd fouten.' (Uit een Engelstalig filmpje, de termen heetten 'third person limited' en 'third person omniscient'; ik hoop dat ik ze goed vertaald heb.)
Ik geef de voorkeur aan de auctoriale verteller omdat die iets sprookjesachtigs heeft. Daarom heb ik geprobeerd het volgende fragment vanuit dit perspectief te schrijven, het beeld zo breed mogelijk te maken. Mijn vraag is kort: is dit correct vanuit een alwetende verteller geschreven? Of ben ik nog een echte leek op het gebied van perspectief? Tips?
Andere opmerkingen zijn altijd welkom.

Dank je wel!

Fragment: 

De kinderen kwamen bij op een kleine open plek. De bomen waren kaal, de ochtendzon hield zich schuil achter een dikke laag grijze wolken. Knipperend probeerden ze hun ogen te laten wennen aan het licht.
Foi deed een poging op te staan. Met zijn armen probeerde hij zijn evenwicht te bewaren, maar zodra hij gewicht zette op zijn gewonde been schreeuwde hij het uit. Hij rolde over het gras en keek met een pijnlijk gezicht om naar Na.
Ze staarde roerloos naar iets wat zich achter hem bevond. Foi volgde langzaam haar blik, alsof hij het moment dat hij het beest zag wilde uitstellen.
'Hij is gigantisch,' fluisterde Na.
Foi strompelde hijgend en zo snel als hij kon weg van het beest, plofte neer naast Na.
Samen keken ze naar het dier dat ze de avond daarvoor bereden hadden.
Het had een witte vacht en een hondachtig lichaam. De kop had iets weg van een vossenkop. Uit de bek staken rijen fijne, maar vlijmscherpe tanden uit.
De kinderen durfden geen adem te halen. Het was ondenkbaar dat ze gisteren zo dichtbij waren geweest, de warme vacht hadden aangeraakt.
Pressie voelde dat er naar hem gekeken werd. Sloom opende hij zijn donkerrode ogen, knipperde een paar keer lui. Foi en Na waren als verstijfd.
Dit was het soort dier dat hun dorp hadden aangevallen, dat hun ouders...
Foi stond ruw op en probeerde weg te rennen. Hij strompelde en viel een paar keer.
Na schoot overeind. 'Keer het niet de rug toe!'
Het bloed klopte heet in Fois slapen. De wereld zag er raar uit, of lag dat aan hem? Alles was donker, kleurloos...
Hij viel op de grond. Toen hij opkeek zag hij twee paar ogen: die van Na en die van Pressie.
Pressie gaf licht, als een engelachtig wezen. Zijn witte vacht stak af bij de zwarte stammen en het grijze mos.
Na gaf hem een klap in het gezicht. 'Kijk niet naar hem!' Ze sjorde Foi haastig overeind.

Reacties

janpmeijers
Laatst aanwezig: 6 uren 35 min geleden
Sinds: 8 Mrt 2013
Berichten: 5647

Henkie,

'is dit correct vanuit een alwetende verteller geschreven?'
Nee, het is immers geschreven in de 3e persoon. 'Third person omniscient', zoals je het zelf noemt. Ook wel neutral omniscience. De vertellende instantie heeft een grote mate van alwetendheid, maar is niet zelf in de tekst aanwezig.
Bij een alwetende verteller is de auteur (of een alias) zelf in de tekst aanwezig, zonder deel te nemen als personage. Dat heet auctoriaal of editorial omniscience.
Voorbeeldje (overdreven) van jouw verhaal in die vorm:
Kom, lezer, gaan we kijken bij de kinderen op de kleine open plek. Zie je hoe ze met hun ogen knipperen om te wennen aan het licht. We gaan nog iets dichterbij kijken. Foi probeert op te staan. Ben je ook benieuwd of het hem zal lukken, dat vertel ik in de volgende alinea. Enz.

succes.

Henkie
Laatst aanwezig: 7 uren 26 min geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 144

O, zo. Dank je wel!
Dus ik, de 'alwetende verteller' (niet dus), ben hier eerder een soort camera? Eentje zonder mening die alles observeert?
In dat geval heb ik bereikt wat ik wilde, wist ik alleen de juiste term niet.
Hoe strikt moet je je aan die perspectieven houden? Is het waar wat die schrijver zei, dat er fouten in je tekst komen te zitten als je niet echt weet met welke derde persoon je je bezighoudt?

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

janpmeijers
Laatst aanwezig: 6 uren 35 min geleden
Sinds: 8 Mrt 2013
Berichten: 5647

Henkie,
Een camera, inderdaad.
Het is aan te raden een duidelijke keus te maken voor een perspectief. Of je je daar strikt aan moet houden is een tweede. Als je er geen kennis van hebt kan het wel fout gaan. Bijvoorbeeld door lukraak van meerdere personages gedachten weer te geven. In het algemeen is het aan te raden bij het schrijven in de 3e persoon het weergeven van gedachten te beperken tot (bijvoorbeeld) het hoofdpersonage. Dat wordt bedoeld met third person limited. Je kunt die limiet (of selectie) wel per hoofdstuk of scène veranderen.

Henkie
Laatst aanwezig: 7 uren 26 min geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 144

Het probleem is dat ik twee personages heb die in iedere scène bij elkaar zijn en even belangrijk zijn. Ik wil de gedachten van beide weergeven. Welk perspectief hoort hierbij? Iets met 'omniscience'?

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

janpmeijers
Laatst aanwezig: 6 uren 35 min geleden
Sinds: 8 Mrt 2013
Berichten: 5647

Henkie,
in dat geval is het, zoals jij het bovenaan noemt 'third person omniscient'
Weet een beetje zuinig met die alwetendheid - immers in het echt weet je ook niet wat de ander denkt. Als je steeds opschrijft wat beide personages denken, loop je het gevaar dat het voor de lezer minder geloofwaardig wordt.

Schrijven

Ontvang de gratis nieuwsbrief boordevol tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
Schrijven
  • 5 essentiële schrijftips van Jonas Jonasson (De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween)
  • Alles over het schrijven van een familieverhaal
  • Zo maak je tijd om te schrijven
  • Stoomcursus literaire non-fictie
  • Wat kunnen romanschrijvers leren van toneelschrijvers?
  • Niet de plot, maar het ritme is essentieel voor een goed verhaal
  • Suspense opbouwen? Doseer je informatie

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 juli 16:00 u. een abonnement!

WORD ABONNEE