Start » Proeflezen » [kort verhaal] De Pindaman

[kort verhaal] De Pindaman

Door: PeterFD
Op: 12 januari 2016

Ken je de hoofdpersoon door dit verhaal voldoende? Lees je door omdat je vermoedt dat er wel een verrassing zal volgen?

Fragment: 

De Pindaman
Hij stond daar net als vroeger. Het pindamannetje in de passage van C&A. Met zijn karretje. Iedere Amsterdammer kent hem. Sommigen lopen speciaal voor hem om. ‘Hij is zo dierbaar.’ Helaas ben ik allergisch voor pinda’s. Toch stop ik altijd even bij de passage als ik van de Munttoren, waar ik in de buurt werk, langs de Nieuwendijk naar het CS loop. Ik wil gewoon weten hoe het met hem gaat. Hij zal niet meer dan 40 kilo wegen, zo minnetjes is hij. Hij heeft de kleur van vergeeld papier, spleetogen en bleek steil haar. In mijn beleving zegt hij geen woord, overhandigt alleen een zakje pinda’s, neemt wat munten in ontvangst, peutert in zijn zak om wisselgeld op te diepen, waarna de klant ‘laat maar zitten’ gebaart, en de pindaman dankbaar knikt.

Het regent. Op de smalle Nieuwendijk loop je bijna droog. Bij de passage kijk ik gewoontegetrouw naar rechts. De pindaman is niet te zien. Er staat een bescheiden menigte. Op het Damrak jankt de sirene van een ambulance. De auto stopt op het trottoir. De broeders rollen een brancard door de passage, gebaren de nieuwsgierigen ruimte te maken, en buigen zich over een slachtoffer. Het is een jongen van een jaar of elf die een epileptische aanval heeft gekregen.
Ik ga bij C&A naar binnen. Een van de dames dicht bij de ingang weet te vertellen dat de pindaman al een paar dagen ziek is. Wat hij heeft weet zij niet. ‘Hij is stokoud, dus…’

Reacties

Mea Culpa 63
Laatst aanwezig: 2 jaren 10 weken geleden
Sinds: 30 Nov 2015
Berichten: 117

Mooie beschrijving en knap geschreven.
M.C.

Sommige dingen overkomen mij. Soms vind ik deze te bijzonder, te grappig of te ergerlijk om ze niet vast te leggen in een verhaal(tje) Ik hoop dan ook dat anderen bij het lezen ervan met me mee kunnen lachen of begrijpen wat me zo geërgerd deed zijn.

Riny
Laatst aanwezig: 2 min 59 sec geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 3964

Toen ik je stukje las, moest ik aan de Pindachinees denken, die jaren bij station Utrecht heeft gezeten en daarbij ook al jaren geleden.

Je hebt het verhaaltje gezellig geschreven.
Let wel even op wat meer wit tussen de regels. Het staat beter en het leest prettiger.

Jij vraagt om een verassing. Ik heb niet aan een verrassing gedacht, alleen maar gelezen. De korte zinnen zijn prima.

Het allerlaatste: "Hij is stokoud, dus..." zou ik weglaten. De lezer heeft daarbij zo zijn eigen gedachten.
"Wat hij heeft, weet zij niet -" ; geeft al iets negatiefs.

Taal: het is een jongen die, niet dat, een epileptische aanval heeft gekregen.

Schrijven is leuk hé? Succes verder...

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

ik ontdek nu pas jullie reacties

dit was een van mijn eerste bijdragen
ik was teleurgesteld dat ik geen reactie kreeg
wist niet hoe dit labyrint werkte
dat gaat sinds kort wat beter

meer wit tussen de regels goed idee, maar hoe doe je dat nu weer?

dat jongen, er stond eerst verkleinwoord, slordig

ik krijg vaak commentaar over einde, ik wil teveel uitleggen

nog bedankt

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Riny
Laatst aanwezig: 2 min 59 sec geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 3964

Peter,

... wat een slechte eerste zin van mij - in gedachten kruip ik even onder een dekentje blush blush blush

Ik was kennelijk zo met mijn gedachten bij dat vriendelijke Chinese pindamannetje in de ha,l vlakbij de uitgang van het station, en hoe lang dat allemaal wel niet geleden was.

Je had een witregel kunnen plaatsen na: dankbaar knikt. Witregel maken? druk op Enter.

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

niks verkeerds aan je herkenning van soortgelijk mannetje

een hele witregel met enter is mij natuurlijk wel bekend, maar ik krijg reacties dat ik meer wit tussen de regels moet doen voor de leesbaarheid, in WORD zet ik dan anderhalve regelafstand aan, maar hoe werkt dat hier?

Ik heb Invoerformaat BBCode en HTML snel doorgenomen, maar geen regelafstand gevonden.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Riny
Laatst aanwezig: 2 min 59 sec geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 3964

Peter,

... ik heb gewoon Words 2007.

Op de werkbalk van de Office-knop snelle toegang zie je naast de knoppen voor: links - midden en rechts, een knop voor de regelafstand. Verder gaat mijn wijsheid niet.

Het wit tussen de regels van je Pindaman vind ik goed.

Succes met experimenteren.

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Het probleem heeft zich zelf opgelost, lijkt het.

Ik ga pinda's ophangen voor de vogels.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Riny
Laatst aanwezig: 2 min 59 sec geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 3964

Haha, een goed idee!

Prettige jaarwisseling.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731
Citaat:

Ken je de hoofdpersoon door dit verhaal voldoende?

Bedoel je daarmee de pindaverkoper of de verteller?

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 uren 12 min geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 198

@ Riny "Hij is stokoud, dus..."

Zou ik helemaal niet weglaten. Het toont aan dat de dame in kwestie haar besluit al heeft getrokken.

Riny
Laatst aanwezig: 2 min 59 sec geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 3964

madam Bovary,

... je hebt gewoon gelijk.

Dank dat je me daarop hebt gewezen. nod

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Diana: goh dat is nieuw voor mij: de verteller als hoofdpersoon.

Ik vraag mij nu af: wat vertelt TIJL mij over schrijver=verteller Daniel Kehlmann?

Ik denk dat ik de verteller als een door de schrijver geschapen hoofdpersoon zie. De schrijver kan kanten van zichzelf laten zien en eigenschappen voorwenden.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

Ik vroeg ernaar, omdat iets me een beetje tegen staat aan de ik-persoon en zijn vertelling.

"Het pindamannetje", "‘Hij is zo dierbaar'", "zo minnetjes is hij". De ik-persoon schetst het beeld van de straatverkoper zo knullig... waardoor ik nauwelijks met de ik-persoon meeleef. En daardoor leef ik met niemand mee, want hij is de verteller via wie ik een band zou moeten opbouwen met de rest van de personages.

Wat ik interessant zou vinden, is als de ik-persoon in het vervolg van het verhaal de verkoper daadwerkelijk leert kennen, een vriendschap aangaat, diens vrouw ontmoet, wat dan ook... om het een beetje diepte te geven voorbij je "pindachinees voor de C&A". Dit en dat is ook een beetje uit de tijd, als je het niet erg vind dat ik het zeg.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Diana: bedankt dat je er op ingaat.
Tja, het was een snelle schets in het voorbijgaan.

Met het knullige probeerde ik weer te geven hoe ik denk dat de voorbijgangers hem zagen. Daarna laat ik meer persoonlijke belangstelling zien, maar ook dat van een kennismaking geen sprake was.

Maar ik snap wat je bedoelt. Helaas is hij niet meer en was mijn korte poging om hem te interviewen vruchteloos omdat ik hem totaal niet kon verstaan. Ik zag in dat het geen zin had met hem mee te lopen.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

Ik weet niet zeker of ik een beetje duidelijk heb gemaakt wat ik bedoelde. Ik denk dat je je onderwerp, die verkoper, geen eer aan doet door hem zo neer te zetten. Dat denk ik, omdat je beschrijving een stereotype is.

Stereotypen in je schrijven wil je liever vermijden, omdat het tot schrijvers-luiheid verleidt. Als je een personage neerzet volgens een prefab model, dan kan het er heel makkelijk bij in schieten voldoende na te denken over dat personage. Een aandoenlijke oude Chinees die pinda's verkoopt - die is herkenbaar, die kennen lezers eigenlijk al, dus klaar. Maar dat is niet hoe je als schrijver met personages om wilt gaan. Alle personages moeten volwaardige mensen zijn, met een doordacht voorkomen, een betekenisvolle achtergrond.Hoed je daarom voor bekende plaatjes die is één-op-één zijngekopieerd uit het collectief geheugen.

En ik ga tot slot ook maar gewoon recht-door-zee zijn: het is een rascistisch stereotype.
Ik begrijp dat je oogmerk veeleer homage is dan belediging, maar ik denk dat je hiermee een scheve schaats rijdt. Geelhuid met spleetogen... Je omschrijft een Nederlander ook niet als roze kaaskop met bolle ogen - niet als je hem eer aandoen, tenminste.

Dat is eigenlijk wat ik bedoelde. Ik hoop dat je me een beetje begrijpt.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 uren 12 min geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 198

@ Diane Silver

Ik voel het helemaal niet als racistisch (zonder s) aan, zo kan je heel wat literatuur op de index gaan plaatsen. Inclusief de correspondentie van Van Gogh aan zijn broer over (gele) figuren aan de haven.

Ook je opmerking: bedoel je de hoofdpersoon of de verteller? begreep ik niet goed. Normaal verdwijnt de verteller achter zijn verhaal anders moet hij een biografie gaan schrijven.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

En Van Gogh en andere literatuur zouden van racisme gevrijwaard zijn? Dat het in het verleden heel wat normaler en geaccepteerd was, sois. Daarom was mijn punt dus dat dit soort beschrijving wat uit de tijd is om de omschrijving van een Chinees personage te beperken tot "gele huid, spleetogen". Mijn opmerking is trouwens in het geheel niet bedoeld als accusatie. Ik wil er alleen maar op wijzen.

Met "de verteller" in #9 bedoelde ik de ik-persoon.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 578

Ik wil ingaan op DianaSilver(#15)s opmerking "Stereotypen in je schrijven wil je liever vermijden, omdat het tot schrijvers-luiheid verleidt."
Als het om hoofdpersonen in romans gaat ben ik het met je eens. Hoofdpersonen in romans dienen round characters te zijn die een ontwikkeling door te maken.
Voor hoofdpersonen in korte verhalen en figuranten is het gebruik van stereotypen vaak goed. Figuranten die niet stereotyp zijn zuigen de aandacht weg, leiden je van de verhaallijn af.

De pindachinees in PeterFD's verhaal is niet de hoofdpersoon, maar een figurant. De hoofdpersoon is IK die van de munttoren naar het station loopt en eventjes en heel oppervlakkig aandacht aan de pinachinees tussen het andere straatmeubilair toont, maar het eigenlijk belangrijker vindt dat je droog loopt. Een jongentje krijgt een epileptische aanval, buissiness as usual, de pindachinees is dood maar we houden het droog. Zo is het leven in een grote stad. Ik vermoed dat dat de pointe van het verhaaltje is en dan vind dit knap verteld. De miezerige vergeelde spleetogige pindachinees is een effectief beeld voor 'net als vroeger' (rond 1930), en als hij (bijvoorbeeld) een zwaarlijvige werkstudent uit Zeeland met rastahaar en een viool was geweest, dan was hij vast minder stereotyp en interigerender - maar had hij te veel de aandacht naar zich toe getrokken.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731
Citaat:

De pindachinees in PeterFD's verhaal is niet de hoofdpersoon, maar een figurant. De hoofdpersoon is IK

Kan. Een andere mogelijke interpretatie: aangezien er in de gehele eerste alinea meer over de pindaman dan over de ik naar voren komt, en na een ernstig verkeersongeluk het eerste gesprek meteen alweer gaat over dezelfde pindaman, gaat het verhaal - in mijn eerste lezing - over de pindaman, en is de ik-figuur een observator, niet de hoofdrolspeler.

Maar laten we jouw interpretatie nemen, en stellen dat de pindaman slechts een figurant is.
Ik wil wel met je meegaan in de gedachte dat stereotypen een nut dienen. Ze zijn een handig voorverpakte set aan indrukken en beelden, die je met weinig moeite in het hoofd van een lezer kunt opwekken.
Wel wil ik bestrijden dat je er goed aan doet om dan ook maar de meest clichée omschrijving van dat stereotype te kopiëren. De Chinese pindaverkoper voor de C&A is het stereotype. Zijn gele huid en spleetogen zijn een platgetreden cliché om dat stereotype te omschrijven. Andere details uit de omschrijving vind ik vele malen beeldender en veelzeggender, omdat ze door de schrijver zelf verzonnen zijn. Dat zijn nieuwe details die het standaard-personage weer een persoonlijk gezicht geven. Dus geheel los van mijn eerder genoemde bezwaren, denk ik dat die spleetogen aan de beschrijving afdoen.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 1 week 1 dag geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 578

Vraag aan PeterFD: over wie wil je dit verhaal schrijven? Gaat het je om hoe de IK het leven in de stad ervaart, of is een verhaal over de pindachinees waarbij de IK als observator optreedt? DianaSilver (#19) en ik (#18) hebben daar verschillende vermoedens over. Dat is een slecht teken - je verhaal is blijkbaar niet duidelijk genoeg ...

aan DianaSilver (#19): we zijn het toch helemaal met elkaar eens. Ook ik vind spleetogen en vergeelde huid weinig origineel. Weinig origineel, en bovendien slecht geobserveerd: ik 'ken' een aantal Chinezen van diverse pluimages: Han, Wu, Hakka, en diaspora-Chinezen uit Vietnam en Indonesie. Wat mij opvalt is dat geen van alles een gele huid hebben en geen spleetogen. Ik zou de Chinese huidskleuren eerder wat witter dan blank noemen en hun oogvorm heet traditioneel amandelvormig en kraaloogjes. Spleetogen neem ik waar bij blanke toeristen die net hun zonnebril afgezet hebben en een gele huid associeer ik met koloniale blanken die te veel zuipen en te vaak malaria hebben gehad. Maar dat is terzijde.

suggestie aan PeterFD: overweeg of het essentieel in je verhaal is dat de pindachinees een Chinees is en of je dat detail in het midden wilt laten. Je kunt hem ook typeren door houding, kleding. Ziet hij er uit of hij het koud heeft? Pijn in zijn voeten van het de hele dag staan? Hoe "knikt hij dankbaar", met de onderkaak naar achteren of met de kin in de lucht? Spleekt hij nedellans of amsjtudamsj? Straalt hij lol in zijn vak uit als een Voddejood op Waterlooplein die er een sport van maakt om toeristen op te lichten of staat hij daar omdat het moet? Zet hij er uit of hij zijn verdiensten direct omzet in opium of schraapt hij collegegeld bij elkaar voor zijn kleindochter die bedrijfseconomie studeert in Harvard?

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Na een korte windstilte voor de jaarwisseling blaast de storm mij weer terug naar het forum (onmiddellijk vergeten die rare vergelijking).
Wat een heerlijke, waarachtige discussie. Een plezier om te lezen.

Eerst een corrigerende aanvulling, de officiële naam is Beurspassage, in de wandeling zegt men C&A-passage.

Twee: ik wil er even fijntjes op wijzen dat ik 'pindaman' schreef en dat Riny met 'Pindachinees' kwam, waarna alle verdere commentaar over een Chinees ging.

In De Telegraaf van 7 feb. 1933 wordt melding gemaakt van de arrestatie van een inlandsche jongeman die geprobeerd zou hebben pinda's te venten (voor 5 ct / zakje). Volgens mij duidt dit op Nederlands-Indische herkomst. Pindamannen zijn bekend van meerdere plekken in de stad. In krantenberichten (Delpher) vond ik verschillende berichten over Chinezen als pindaman.

Ik vind de analyses van mijn pindatekst heel leerzaam, al is het lastig dat ik nu het antwoord moet geven.

Ik denk dat IK, als verteller, toch wel de hoofdpersoon mag worden genoemd. Ik heb geprobeerd wat ik waarnam snel herkenbaar neer te zetten en daaraan toe te voegen wat ik voelde en dacht, wist. Bij de eerste waarneming proberen de hersenen in vakjes (steotiepen) te herkennen. Ik ging met gele spleetoog wellicht te ver. Echter, een vergelijking met een miljard Chinezen vind ik hier onterecht. Deze pindaman had een beroepsmatig vriendelijke glimlach, die, zoals een glimlach nu eenmaal doet, zijn uiterlijk van spleetoog versterkte. Zijn huid was beslist lichtbruin, dus geel. Mijn beschrijvingen zijn wel stereotiepe woorden maar niet als zodanig, uit gemakzucht of gebrekkige observatie, gekozen. Ware het een slecht geklede en verzorgde junk geweest dan had ik andere stereotiepen gebruikt, maar was het wel gelukt hem of haar beter te leren kennen en die waarneming te nuanceren. Dat laatste zou dan het doel van het artikeltje zijn geworden. Met een oude regenjas kan ik mij trouwens heel goed identificeren, zo heb ik als student ook rondgelopen en langs goedkope eethuisjes geslenterd, zoals de Chinese in de Binnenbantammerstraat.

Omdat de reacties divers zijn ga ik het stukje niet bewerken.

Overigens ben ik van mening dat het publieke streven discriminatie terug te dringen en de geschiedenis te objectiveren doorslaat in toenemende onverdraagzaamheid. Voor zover in deze discussie discriminatie ter sprake kwam ga ik daar niet in mee. In het voorwerk van mijn roman (under construction) citeer ik wat mijn vader ons voorhield: Alle mensen zijn gelijkwaardig - alle mensen zijn verschillend. Ik denk dat veel Amsterdammers die het pindamannetje van de C&A passage hebben gekend hem aandoenlijk vonden en een beetje van hem hielden.

Zoals eerder gezegd heb ik geprobeerd met hem te praten, wat niet gelukt is. Sommige van jullie suggesties houden in dat ik van een vluchtige waarneming, een snapshot, een uitgewerkt verhaal met toegevoegde bedoelingen zou kunnen/moeten maken, ik vind dat te ver gaan.

Nog even: 16 feb. 1963 ontdekten drie jonge nachtbrakers brand in C&A. Daardoor raakten straatmuzikant Marinus Spanner en hond Frieda hun vaste plaats in de Beurspassage kwijt. Na de herbouw vonden er veel ongeregeldheden plaats, zoals het Damslapen. Helaas heb ik geen pindaman kunnen vinden in de kranten van rond 1970, omdat die nog niet gedigitaliseerd zijn. Ik denk dat mijn waarneming van de jaren zeventig stamt, omdat ik toen in Amsterdam werkte.

Vraag: Google vindt mijn verhaal plus commentaar in het kader van een Schrijven Online pagina. Klopt dit? Is het forum zo openbaar? Dus geen gesloten groep? Ik heb steeds 'alleen leden' aangeklikt, of misschien toen niet, dit was een van mijn eerste bijdragen.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Carl P. Dolkin
Laatst aanwezig: 5 weken 3 dagen geleden
Sinds: 10 Aug 2015
Berichten: 81

Dag PeterFD,

Ik lees nu je stukje over de Pindaman. Ik vind het knap geschreven. Met een paar zinnen geef je een omgeving en sfeer mee en typeer je een personage. Een dialoog zou nog leuker geweest zijn, maar die was zoals je aangeeft onmogelijk.

Als je 'alleen leden' aanklikt bij het plaatsen van een stukje, dan kan Google volgens mij niet meekijken.

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 uren 12 min geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 198

@ PeterFD

Ben het met je eens dat het publieke streven om discriminatie terug te dringen, doorslaat naar toenemende onverdraagzaamheid.
Neem nu Willem Elsschot die in zijn roman de drie mannen die hij door de stad leidde, op zoek naar Maria, rijstkakkers noemde. Verschrikkelijk zou men nu zeggen en dit terwijl Elsschot een diepe genegenheid voor de mannen voelde.

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

In de vroege Middeleeuwen gebruikten de mensen stamwoorden als voornamen. Daar konden kenmerken aan worden toegevoegd of voor in de plaats komen, er ontstonden combinaties van twee of drie lettergrepen. Een voorvader van mij kreeg van zijn graaf als erkenning voor zijn trouw de naam Fiedel. Culemborg, of in de wandel Kuilenburg, was een plaats waar misdadigers naar toe werden verbannen. Vrijwel iedere inwoner had een bijnaam. In de familie van mijn vrouw komt de Lange Pikke voor, een man van 2 meter. Ik herinner mij uit de naoorlogse schooltijd dat het heel gebruikelijk was iemand iets te noemen dat hem of haar kenmerkte. Bochel, lange, dwerg, schele, rooie, bleekscheet, drammer, zeurkous, enzomeer. Uitschelden is een andere, onwenselijke zaak waarvoor je werd bestraft door ouder, leraar, omstander. Heftig was de gewoonte om degene die schold bij een oor vast te pakken. Zoals Maarten van Rossum in De slimste mens opmerkte is bijvoorbeeld het woord kut van schunnig zo licht in betekenis geworden dat het door sommigen lukraak als voorvoegsel wordt gebruikt. De Marokkaanse rapper die geheel onnodig en ongepast een meisje een hoer noemde werd publiekelijk gedwongen excuses aan te bieden, terwijl het in zijn kringen - zo is mijn indruk - nauwelijks meer dan onnadenkend geuit stopwoord is. Zolang vrouwen als minderwaardig worden beschouwd wordt het eerder als terechte benoeming dan als discriminatie gevoeld. Zoals Van Rossum ook zei gaat er tijd overheen en kent de taal modewoorden. Schrijvers doen er goed aan hier gevoeligheid voor te ontwikkelen en meelezers te vragen of sommige woorden een verkeerde lading hebben die afbreuk aan de tekst doen. De bijbel moest wel een aantal keren opnieuw vertaald worden omdat de woordenschat van de mensen was veranderd. Ik bezit een oude editie van de bijbel met uitgebreide uitleg die ik vaak niet kan volgen. Taal is in zekere zin een dynamisch en organisch monster dat voortdurend muteert.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Riny
Laatst aanwezig: 2 min 59 sec geleden
Sinds: 16 Apr 2013
Berichten: 3964

Peter,

... wat een fijn stukje. Ben er blij mee. Ik had ook al op madame Bovary willen reageren.

Voor mijn vader moest ik vroeger wel eens naar de sigarenboer. De petroleumboer kwam langs huis, zo ook de voddenboer, de schillenboer,de melkboer en de groenteboer.
De Gruyter - bekende naam uit de kruidenierswereld - kwam langs met een boekje om de bestelling op te nemen, enkele dagen later werd die bestelling bezorgd.
De pindachinees waar ik het overhad, was dus heel normaal zonder enige bijbedoeling: de pindachinees.

Bijnamen in het dorp? Weet ik niet. Ik woonde zo'n 3 à 4 km buiten het dorp.

Je hebt me weer even helemaal in het verleden gebracht. Dankjewel.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

Dames, heren,

Ik weet niet zo goed waar jullie heen gaan, met name post #24 niet. Trekken jullie je mijn opmerkingen niet te erg aan?

Vroeger was alles anders - dat wil zeggen: nu is alles anders. Daarom krijg je van verschillende mensen verschillende feedback op je verhaal - je verhaal, dat met één been in het verleden staat, maar toch met het andere been ook in het heden, omdat het nu eenmaal in het heden geschreven is.

Daar mag je mee doen wat je wilt, je hoeft je tegen niemands commentaar te verdedigen - ik hoop dat je dat weet. Het enige doel van proeflezen is te leren hoe je tekst overkomt - soms uitgebreid met aanwijzingen hoe je je tekst zou kunnen veranderen om het anders over te laten komen. Met als doel meer inzicht te krijgen in hoe lezers je schrijfsels lezen.

Dus Peter, ik heb mijn leeservaring met je gedeeld omdat dat is wat we op proeflezen doen. Niet uit een publiek streven om de geschiedenis te objectiveren. Als ik de geschiedenis objectiveerde in #17, was dat enkel in reactie op madam Bovary die het heden relativeerde in #16... Hoe dan ook, mijn doel was niet om met jullie een discussie te voeren over maatschappelijke vraagstukken, maar gewoon om je duidelijk te maken hoe de tekst overkomt op mij, iemand die niet is geboren in de tijd dat je nog naar de brillenjood kon gaan.

Groeten,
SIlver

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 5 uren 11 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5685

Ik zou stijl haar veranderen in steil haar en een jongen dat in een jongen die.

En het zou veel spannender, in de betekenis van suggestiever kunnen zijn indien je de beschrijving van het personage behield zonder hem de pindaman te noemen. Experimenteer daar eens mee om te ervaren hoe dat werkt.

P.S.

Het punt dat Diana in # 9 en # 13 m.i. terecht aanwijst, zou je kunnen omzeilen door een tijdskader aan je verhaal te geven. Wanneer speelt het zich af? Als de lezer dat weet, kan hij gemakkelijker meegaan in de perceptie van de verteller.

Laatste punt: door het vermijden van te veel bijwoorden c.q. bijwoordelijke bepalingen wordt je verhaal krachtiger, doordat je een bepaalde spanning opbouwt (over wie gaat dit verhaal?) en je meer ruimte voor inleving overlaat voor de lezer:

Citaat:

Hij stond daar net als vroeger. Het pindamannetje in de passage van C&A. Met zijn karretje. Iedere Amsterdammer kent hem. Sommigen lopen speciaal voor hem om. ‘Hij is zo dierbaar.’ Helaas ben ik allergisch voor pinda’s. Toch stop ik altijd even bij de passage als ik van de Munttoren, waar ik in de buurt werk, langs de Nieuwendijk naar het CS loop. Ik wil gewoon weten hoe het met hem gaat. Hij zal niet meer dan 40 kilo wegen, zo minnetjes is hij. Hij heeft de kleur van vergeeld papier, spleetogen en bleek stijl haar. In mijn beleving zegt hij geen woord, overhandigt alleen een zakje pinda’s, neemt wat munten in ontvangst, peutert in zijn zak om wisselgeld op te diepen, waarna de klant ‘laat maar zitten’ gebaart, en de pindaman dankbaar knikt.

Hij stond daar net als vroeger. In de passage van C&A. Met zijn karretje. Iedere Amsterdammer kent hem. Sommigen lopen speciaal voor hem om. ‘Hij is zo dierbaar.’ Ook ik stop altijd even bij de passage als ik van de Munttoren langs de Nieuwendijk naar het CS loop. Ik wil gewoon weten hoe het met hem gaat. Hij zal niet meer dan 40 kilo wegen. Hij heeft de kleur van vergeeld papier, spleetogen en bleek steil haar. Hij zegt geen woord, overhandigt een zakje pinda’s, neemt munten in ontvangst, peutert in zijn zak om wisselgeld op te diepen, waarna de klant ‘laat maar zitten’ gebaart, en de pindaman knikt.

Blijft nog een perspectiefvraag qua tijd over: Hij stond daar net als vroeger. Wanneer stond hij daar, net als vroeger? Want je vertelt over de man alsof hij daar in de tegenwoordige tijd staat; je schrijft het verhaal ook in de o.t.t., behalve in de eerste zin. En aan het eind van het verhaal stond hij er juist níet:

Citaat:

De pindaman is niet te zien.

Wat is een boekrecensie en hoeveel moet je je ervan aantrekken? Lees het hier.

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Als je in een reactie iets uitlegt kan dat al gauw als verdedigen overkomen. Ik wil leren en deze discussie is zeker heel leerzaam.
Ik ben op zoek in archieven om meer te achterhalen over de pindaman die ik mij herinner.
stijl/steil haar en jongen dat/die had ik sowieso moeten zien

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Een speurtocht langs archieven heeft wel info opgeleverd over vooroorlogse immigranten uit o.m. China, maar niet over pindaverkopers in de jaren eind zestig, begin zeventig waar thans in leven zijnde personen zich de pindaman in de Beurspassage herinneren. Ik had de informatie graag aangevuld. Allen bedankt voor de grote belangstelling voor dit verhaaltje (slechts een aardnoot tussen al het rijpe en groene fruit op dit forum).

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Een speurtocht langs archieven heeft wel info opgeleverd over vooroorlogse immigranten uit o.m. China, maar niet over pindaverkopers in de jaren eind zestig, begin zeventig waar thans in leven zijnde personen zich de pindaman in de Beurspassage herinneren. Ik had de informatie graag aangevuld. Allen bedankt voor de grote belangstelling voor dit verhaaltje (slechts een aardnoot tussen al het rijpe en groene fruit op dit forum).

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 uren 12 min geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 198

Het was aan mijn aandacht ontsnapt, maar plots zag ik dat de inzending van het verhaaltje dateert van 12 januari 2016 en plots lijken de reacties op een tsunami.
Ik kan me vergissen, doch de meeste reacties op ingezonden fragmenten lijken mij te komen uit een "ons kent ons" kring.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

Aan gebrek aan onderzoek zal het in ieder geval niet liggen, Peter. Indrukwekkend hoeveel werk je daarin steekt.

madam Bovary schreef:

Ik kan me vergissen, doch de meeste reacties op ingezonden fragmenten lijken mij te komen uit een "ons kent ons" kring.

Waarom zeg je dat?

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 uren 12 min geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 198

@ Diana Silver

Waarom ik dat zeg? Omdat ik het gevoel heb dat een deel van de leden elkaar kent van de schrijfcursussen en/of lezingen en tegenover hen, in een feedback, de opgestoken leerstof in praktijk brengt. Doch, zoals hierboven gezegd: ik kan me vergissen.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

Ja, ik had de insinuatie achter je opmerking wel begrepen. Mijn vraag was echt meer: waarom vind je het nodig om dat te posten?

Was het om erachter te komen of je vermoeden juist is? Dan kan ik zeggen: nee, in ieder geval niet wat mij betreft. Ik draag hier niet, samen met cursusgenoten, de lessen van een bepaalde schrijfcursus uit. Hoe zou ik? Ik heb nooit een schrijfcursus of... -lezing? gevolgd.

Of wilde je gewoon graag lucht geven aan een onderbuikgevoel van wantrouwen jegens het feit dat de feedback van verschillende mensen hier vaak in dezelfde richting is? - Misschien is dat omdat het een overwegend goede richting is? - Nee, dat is te makkelijk. Er zijn te veel vormen van goede stijl om te beweren dat één vorm in zijn eentje goed kan zijn. Inderdaad zou het geweldig zijn als er nog meer actieve leden op proeflezen zijn die een andere insteek komen brengen. Zo zou ik heel graag nog leren hoe treffend verboos te schrijven, à la Eco. Als jij nog mensen weet...?
Hoe dan ook, als je hierover wilde discussiëren, waarom opende je daar dan geen forum-draadje over, met een open vraag en een onderbouwde insteek? Waarom moet dat in zo'n impliciete steek onder water?

Tot slot, waarom schrijf ík hier deze lange post over? Nou, in alle eerlijkheid, omdat je me kwetst. De feedback die ik op proeflezen geef is de som van mijn inzicht en kunnen - en daarmee verre van perfect - maar altijd gegeven in beste eer en geweten, en ik streef ernaar dat te doen met evenveel zelfkritiek als dat ik kritiek op de proefschrijver heb, wat altijd moeilijk is en een constante twijfel in mezelf zaait.

Dus jouw kleinzerige post hierboven, daar doe je me pijn mee.

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 5 uren 11 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5685

Het is inderdaad gepast om hierover een aparte draad op het forum te openen. Dit topic van PeterFD hoort de aandacht te behouden die het heeft als proefleesfragment.

Wat is een boekrecensie en hoeveel moet je je ervan aantrekken? Lees het hier.

Diana Silver
Laatst aanwezig: 1 uur 55 min geleden
Sinds: 8 Nov 2010
Berichten: 4731

Dat realiseer ik me, Thérèse. Het moest me van het hart en omdat het hier speelt wilde ik het voor even hier houden. Excuses, Peter!

C'est toujours les mêmes qui écrivent...

PeterFD
Laatst aanwezig: 1 uur 44 min geleden
Sinds: 20 Mei 2014
Berichten: 1248

Ik schijn een open oor/platform te hebben. Dat vergroot mijn inzicht en levert materiaal op. Verschillen zijn interessanter dan overeenkomsten.

Peter Fiedeldij Dop, informatieve teksten, verhalen, historische streekromans
redacteur FES Magazine en Elsevier Senioren Nieuwsbrief

Charlesmagne
Laatst aanwezig: 12 weken 3 dagen geleden
Sinds: 17 Jan 2018
Berichten: 48

DIANA SILVER #34

Ik ben hier nog maar pas en loop de inzendingen en reacties nog wat te verkennen.

Vraag: als je zelf je reactie #34 herleest, kom je dan niet tot het besluit dat je een Drama Queen bent? Je schrijft over insinuaties, onderbuikgevoel van wantrouwen, een steek onder water terwijl daar in de reactie van Bovary niets van te merken is. Ze schrijft gewoon dat ze zich kan vergissen maar dat het haar LIJKT alsof de reacties komen van "ons kent ons"

Wat bedoel je met kleinzerige post? Moet dat niet kleinzielig zijn? En wat is er kleinzielig aan iemand die zijn mening uit?

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 5 uren 11 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5685

Charlesmagne, lees ook even # 35.

We houden het bij het onderwerp van PeterFD:

PeterFD schreef:

Ken je de hoofdpersoon door dit verhaal voldoende? Lees je door omdat je vermoedt dat er wel een verrassing zal volgen?

On topic

Zo niet, dan moeten we dit topic sluiten en dat verdient Peter niet.

Wat is een boekrecensie en hoeveel moet je je ervan aantrekken? Lees het hier.

Tja
Laatst aanwezig: 21 uren 14 min geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 13842

Nog even niet. Ons kent ons? Dat klopt echt niet. Ik heb slechts één persoon van de sollers ooit persoonlijk ontmoet.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 5 uren 11 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5685

Vooral jammer voor PeterFD dat je voorbijgaat aan # 35 en # 39, Tja.

Het topic gaat dicht.

Wat is een boekrecensie en hoeveel moet je je ervan aantrekken? Lees het hier.

Schrijven
  • 5 essentiële schrijftips van Jonas Jonasson (De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween)
  • Alles over het schrijven van een familieverhaal
  • Zo maak je tijd om te schrijven
  • Stoomcursus literaire non-fictie
  • Wat kunnen romanschrijvers leren van toneelschrijvers?
  • Niet de plot, maar het ritme is essentieel voor een goed verhaal
  • Suspense opbouwen? Doseer je informatie

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 juli 16:00 u. een abonnement!

WORD ABONNEE
Schrijven

Ontvang de gratis nieuwsbrief boordevol tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!