Start » Proeflezen » [kort verhaal] De mist trekt op

[kort verhaal] De mist trekt op

Door: Henkie
Op: 30 december 2017

Hallo Schrijven Online,

De laatste tijd schrijf ik veel losse verhaaltjes zoals het onderstaande, om te oefenen. Ik wil graag beter worden in schrijven en heb gehoord dat je werk door anderen laten lezen een effectieve manier om beter te worden is. Nu zal ik eerlijk zijn en zeggen dat ik niet goed ben in kritiek aannemen, dus trek het je niet te veel aan als ik zeg dat ik het niet met je eens ben.
Dit korte verhaal heb ik net uit mijn mouw geschud. Ik weet dat het erg kort is en er misschien een spanningsboog ontbreekt, toch zou ik het waarderen als je het leest en benoemt wat je wel en niet goed vindt - het ik-schrijven bijvoorbeeld, of de manier waarop ik sfeer probeer over te brengen - zodat ik mijn werk kan verbeteren.

Alvast heel erg bedankt!

Fragment: 

Mijn lievelingsfilm is voor kinderen, daarom vertel ik niemand dat het mijn favoriet is. Maar het is niet voor niets mijn lievelingsfilm: geen enkele bioscoopervaring is me zo sterk bijgebleven als toen ik die film keek. Ik was twaalf en geobsedeerd door fantasiebeesten, die er een hoofdrol in spelen.
Ik ben geen twaalf meer. Ik ben oud genoeg om in een supermarkt te werken en de hele dag bliep, bliep, producten langs de scanner te halen. Ook vandaag zit ik weer achter de kassa. Ik bliep een brood terwijl ik vaag in de verte staar, wensend dat ik weer twaalf was. 'Spaart u nog zegels?' vraag ik aan de mevrouw voor me. De klank van mijn stem is laag en ongeïnteresseerd. Ze schudt haar hoofd en de volgende klant komt voor me. Ik sla mijn ogen neer en bliep, bliep zijn producten één voor één.
Films beginnen ook meestal met een saaie of vervelende situatie, die dan snel verandert, denk ik. Hoe zou het zijn als er opeens een fantasiedier in de winkel staat? Of er iets totaal onverwachts gebeurt wat me bevrijdt uit mijn oersaaie bestaan?
'Spaart u nog zegeltjes?' Met een schok kijk ik op. Dat is mijn tekst.
De klant voor me, die ik niet goed had bekeken, is een spook. Of iets wat daarop lijkt. Een grote, geruite theedoek.
'Dat zou ik u moeten vragen,' zeg ik bedeesd. De vaatdoek, het spook, heeft geen ogen waar ik in kan kijken.
Er komt een hand onder de theedoek vandaan. 'Pak mijn hand.'
'Hoezo? Eh, spaart u nog zegeltjes?'
'Nee, niet meer, nou goed?'
Na een korte aarzeling pak ik de hand. Het spook sleurt me over de toonbank en geeft me een zet in mijn rug richting de uitgang. 'Wat gaan we doen?' vraag ik en ik denk: spóken komen niet in mijn lievelingsfilm voor. Maar mijn hart bonst. Ik ga iets beleven.
'Ga je graag om met idioten?' vraagt het spook.
'Ik doe niets liever.' We rennen de winkel uit.
In mijn lievelingsfilm voelt het hoofdpersonage zich een sukkel, een nutteloze sukkel - een beetje zoals ik. In mijn lievelingsfilm ontdekt het hoofdpersonage een nieuwe manier om naar de wereld om zich heen te kijken, waardoor die een stuk plezieriger wordt.
Het spook zegt: 'Sluit je ogen en open ze weer' - ik gehoorzaam. De wereld verandert. Het begint bij mijn voeten. De bakstenen op de grond rollen om en veranderen in gras. Achter ons kraakt de supermarkt in elkaar en verdwijnt in de grond. De lucht is rozeachtig en hoog in de atmosfeer vliegen vogels zo groot als vliegtuigen, en zweven walvissen die spookachtige geluiden voortbrengen. Ik word duizelig en denk: Ben ik dood?
Maar ik voel me helderder dan ooit. Het is alsof de mist die al jaren in mijn hoofd hing is opgetrokken. 'Dit is de wereld uit mijn...'
'Je lievelingsfilm,' zegt het spook. 'De wereld waar je altijd van droomde.' Hij maakt een breed gebaar met zijn armen naar de roze lucht, het blauwachtige gras en de kastelen in de verte. 'Doe waar je zin in heb! Lééf!'
Ik kijk nog even over mijn schouder naar het spook als ik wegren.

Reacties

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 5 dagen 20 uren geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 525

"Nu zal ik eerlijk zijn en zeggen dat ik niet goed ben in kritiek aannemen, dus trek het je niet te veel aan als ik zeg dat ik het niet met je eens ben."

Met deze zin heb je proeflezers weggejaagd, immers: waarom zouden we moeite doen om werk te stoppen in het bekritiseren van je verhaaltje, als je het toch niet wilt aannemen?

Maar goed, het is dat je eerlijk bent. Want eigenlijk vinden we het allemaal vervelend als onze verhaaltjes worden afgekraakt: het liefst horen we hier allemaal dat onze verhaaltjes in een keer perfect zijn. Alleen gebeurt dat vrijwel nooit.
En zeggen dat je het "niet met je eens bent" is iets heel anders dan "niet goed ben in kritiek aannemen". Als ik kritiek geef en je kunt dat gefundeerd weerleggen, dan hebben we daar allebei wat aan.

Dus toch maar: welkom op proeflezen, in ieder geval namens mijzelf. Plaats hier je verhaaltje, en we zullen het zo veel mogelijk afkraken. Als tegenprestatie vragen we: probeer onze kritiek te weerleggen, en als dat niet lukt, vertel hoe je het verwerkt in je herschrijf. En als andere tegenprestatie: probeer ons werk ook af te kraken.

-----

Is dit fragment bedoeld als een volledig verhaal? Zo ja, dan ontbreekt niet zo zeer een spanningsboog, als wel een verhaallijn.

Wat wil je vertellen? Moet de lezer aannemen dat het spook er echt is? Of moet de lezer concluderen dat je hoofdpersoon door het geestdodend werk evenjes (of permanent) gek wordt?

In het eerste geval kan ik je niet verder helpen: ik snap sprookjes niet.

In het tweede geval is een tijdelijke verstandsverbijstering het leukst. Want dan kan je hoofdpersoon weer wakker worden, zien hoe de mevrouw met die vaatdoek in de hand en haar verwarrende vraag over die idiote ACTIE!-sticker er op even veelbetekenend oogcontact maakt met de volgende klant die gestopt is met haar kattebakkorrels en pindakaas op de band te dumpen, en met een knalrood hoofd 'sorry' zeggen.

Succes met vertelen dat mijn kritiek onzinnig is, of anders met herschrijven.

Henkie
Laatst aanwezig: 5 min 40 sec geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 30

Hoi Menno,

Menno Marrenga schreef:

En zeggen dat je het "niet met je eens bent" is iets heel anders dan "niet goed ben in kritiek aannemen". Als ik kritiek geef en je kunt dat gefundeerd weerleggen, dan hebben we daar allebei wat aan.

Daar heb je gelijk in. Ik heb nog nooit echt kritiek gehad, ik heb er niet erg veel verstand van. Wat ik probeerde te zeggen was dat ik een koppige reactie niet onaardig bedoel, maar dat die wel zo over kan komen. We lezen ten slotte alleen maar en zien daarbij geen gezichtsuitdrukking. Mijn schrijfsels zijn meestal erg persoonlijk en het is erg lastig dan gepast te reageren (en ik heb geen teksten die me niet dierbaar zijn).
Fijn dat je me ondanks mijn onhandigheid welkom heet.

"Wat probeer je te vertellen?" Goede vraag, eentje die ik al verwachtte. Het antwoord bij dit stukje tekst is: eigenlijk niets. Het is dan ook zomaar uit mijn mouw geschud. In de toekomst zal ik misschien wat betekenisvollers plaatsen én mezelf bestand maken tegen reacties van (onverschillige) proeflezers - ik zie echt in dat het delen van je werk een goede manier is om beter te worden!

Bedankt.

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 5 dagen 20 uren geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 525

""Wat probeer je te vertellen?" Goede vraag, eentje die ik al verwachtte. Het antwoord bij dit stukje tekst is: eigenlijk niets."

Andere schrijvers denken daar anders over, maar ik verzoek je: als je niets te zeggen hebt, zeg dan niets.

Als je niets te vertellen hebt, dan is dit geen verhaal maar een ideetje. Gooi het in je schoenedoos met ideetjes, vroeger of later wil je wel iets vertellen en dan komt een goed gevulde ideeen-schoenedoos van pas.

Maar als alernatief: wil je niet proberen een verhaal te maken van dit ene ideetje? Het is een goede schrijfoefening, en een verhaal over werk dat zo geestdodend is dat je spoken gaat zien mag best wel verteld worden. Zo'n verhaallijntje van een jongen die na uren blieb-blieg-nog-zegeltjes even de kluts kwijtraakt en kinderfilm met realiteit verknoopt is wel wat dunnetjes, maar je kan er wel een anecdote van maken. PLooi wat je al hebt geschreven om deze verhaallijn, kleed het aan met sfeerteleningen en observaties, been het dan helemaal schoon uit en je hebt een prachtig miniatuurtje. Doen!

"We lezen ten slotte alleen maar en zien daarbij geen gezichtsuitdrukking. Mijn schrijfsels zijn meestal erg persoonlijk" > Dat is zo bij elke schrijver. Als je daar problemen mee hebt, wordt dan geen schrijver. PRobeer niet anecdotes te vertellen die niet persoonlijk op eigen ervaring gebaseerd zijn, want die zijn altijd vlak als keukenmeidenromannetjes. Oefen je in het overbrengen van wat je wilt zeggen in woorden alleen, zonder non-verbale communicatie. Lastig, maar het is een boeiende sport, dat schrijven.

janpmeijers
Laatst aanwezig: 4 uren 9 min geleden
Sinds: 8 Mrt 2013
Berichten: 5405

Henkie.

Citaat:

Ik weet dat het erg kort is en er misschien een spanningsboog ontbreekt, toch zou ik het waarderen als je het leest en benoemt wat je wel en niet goed vindt - het ik-schrijven bijvoorbeeld, of de manier waarop ik sfeer probeer over te brengen - zodat ik mijn werk kan verbeteren.

Het is lang genoeg voor een kort verhaal. Het begin is overigens eerder langdradig. Schijf het compact op en door naar de supermarkt in het heden.
Voorbeeld voor je begin:
'De film X is mijn lievelingsfilm, dat houd ik geheim. Geen enkele bioscoopervaring is me zo sterk bijgebleven. Ik was twaalf en geobsedeerd door de fantasiebeesten.' (Uit de titel X, die jij mag invullen, blijkt dat het een kinderfilm is - dat scheelt een hoop uitleg)

en door naar het heden:
'Ik ben nu oud genoeg om in een supermarkt te werken en de hele dag bliep, bliep, producten langs de scanner te halen. Ook vandaag bliep ik een brood terwijl ik vaag in de verte staar, wensend dat ik weer twaalf was.
'Spaart u nog zegels?' vraag ik aan de mevrouw voor me. De klank van mijn stem is laag en ongeïnteresseerd. Ze schudt haar hoofd en de volgende klant komt voor me. Ik sla mijn ogen neer en bliep, bliep zijn producten één voor één.'

en door naar het spook. Schrijf compact. 1 keer benoemen is genoeg en sla alles wat vanzelf spreekt over.

Succes.

Henkie
Laatst aanwezig: 5 min 40 sec geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 30

Hoi Menno,

Je reacties zijn prettig om te ontvangen!
"Als je niets te zeggen hebt, zeg dan niets." Ik schreef dit tekstje uit verveling en zonder enthousiasme, maar dat leek me zo gek om in de beschrijving te zetten. In de ideeënschoenendoos dan maar, inderdaad.
Ik vind schrijven ook ontzettend boeiend: mijn doel is om schrijfster (de naam 'Henkie' heb ik in een melige bui bedacht, nu spijt van) te worden. Nu is mijn creatieve geest helaas wat verzwakt. Lastig om die levend te houden.
Misschien is het beter om achter de kassa te gaan zitten. (Of knokt een ECHTE SCHRIJVER altijd door?)

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

Henkie
Laatst aanwezig: 5 min 40 sec geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 30

Hoi Janpmeiers,

Bedankt, ik zal erop letten. Misschien moet ik mijn verhaal in een vacuüm stoppen, dan is alle lucht eruit. smile

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

Henkie
Laatst aanwezig: 5 min 40 sec geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 30

Nog een vraagje voor Menno: hoe komt het dat verhalen gebaseerd op eigen ervaringen 'vlak' worden? Mij leek het omgekeerde juist logisch.

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 5 dagen 20 uren geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 525

aan Henkie (#5):
Is er een of/of keuze? Ik denk dat je tegelijkertijd schrijver en kassajuf kan zijn. Een ECHTE schrijver besteedt (volgens mijn op niets gebaseerde inschatting) 99% van zijn tijd aan observeren en dromen (bijvoorbeeld achter de kassa), 1% aan opschrijven, en 100% aan leven.

aan Henkie (#7):
"PRobeer niet anecdotes te vertellen die niet persoonlijk op eigen ervaring gebaseerd zijn, want die zijn altijd vlak als keukenmeidenromannetjes."

Een dubbele ontkenning, maar omdat het verwijswoordje 'die' terugslaat op 'anecdotes' mag je de twee ontkenningen niet tegen elkaar wegstrepen want dan draait de betekenis van de zin om: een van de ontkenningen staat in de bijzin onder het verwijswoord.
Het omgekeerde, wat jij logisch vindt, is dus niet het omgekeerde maar wat er in mijn zin staat.

Maar ik geef toe: ik heb het nodeloos ingewikkeld, dus lelijk, geformuleerd. Het is zo'n zin die zieleknijpers gebruiken in tests om de diagnose 'asperger, wiskundige of allebei' te stellen. Val ik even door de mand ...

Vertel anecdotes gebaseerd op eigen ervaring. Als je dat doet, is de kans groter dat je verhaal levendig en waarachtig overkomt. Maar als je dat niet doet, produceer je verhalen vlak als keukenmeidenromannetjes.
Duidelijker zo?

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 5 dagen 20 uren geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 525

aan Henkie (#6)

"Bedankt, ik zal erop letten. Misschien moet ik mijn verhaal in een vacuüm stoppen, dan is alle lucht eruit."

Toch even commentaar hierop want ik ben nu eenmaal schoolfrik.
Als je verhaal een ballon is met lucht er in, en je stopt het in vacuum, dan zwelt het op.
Als je de lucht er uit wilt persen, zet het dan onder druk tot er wat stuk gaat. Op dit forum, bijvoorbeeld. Er spoken hier een aantal fanatiekelingen rond die het tot op het bot schoon kunnen uitbenen.

Henkie
Laatst aanwezig: 5 min 40 sec geleden
Sinds: 1 Aug 2016
Berichten: 30

Ik had over je lelijke formulering heen gelezen. Ik vond het al zo vreemd, ik dacht: Daar zul je weer zo'n strenge schrijversregel krijgen.
Verder durf ik niets meer te zeggen...

Henkie is mijn pseudoniem. Klinkt geheimzinnig, hè?

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 5 dagen 20 uren geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 525

aan Henkie (#10):

"Verder durf ik niets meer te zeggen..."
Het was mijn fout, niet de jouwe.

Tommy Wieringa

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Word vóór maandag 22 januari 16.00 u....

Leuke aanbieding
het einde van een verhaal

 Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Word vóór maandag 22 januari 16.00 u...

Speciale aanbieding
Schrijftips

 Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Word vóór maandag 22 januari 16.00 u...

Speciale aanbieding
Ontknoping

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Word vóór maandag 22 januari 16.00 u....

Speciale aanbieding