Start » Proeflezen » [column] De HBO Levenseinde

[column] De HBO Levenseinde

Door: Frans Tolsma
Op: 1 december 2018

Moeten we hiervoor oppassen, is het flauwe kul of zou dit zomaar eens kunnen gebeuren?

Fragment: 

Toen ik 75 was geworden, kreeg ik een brief van de gemeente met een formulier dat ging over het vrijwillig levenseinde bij een voltooid leven. Ik vulde het formulier gehoorzaam in maar aarzelde bij de vraag of ik een rollator had. Die had ik niet. Maar ik had wel een wandelstok en schrapte daarom rollator door en verving het door wandelstok. Wie weet zou het helpen.

In het centrum was een piekfijn sterfhuis verrezen dat er uitzag als een soort chique hotel en in de volksmond werd aangeduid als het sterfhuus. Officieel heette het Hospice Stad Munster. Het werd gerund door netjes geklede vrijwilligsters die je beleefd aanspraken als je binnenkwam voor een open dag. Maar als ik dan een borreltje kreeg van een keurige dame in een mantelpakje voelde ik me toch wat unheimlich. En als ik uit het sterfhuis vertrok, keken voorbijgangers me vaak veelbetekenend aan: werd het niet tijd? En hadden ze niet gelijk?

Tegenwoordig houd ik de gordijnen dicht en mijn ogen afgewend als ik stilletjes boodschappen doe. Laatst kreeg ik een telefoontje van de gemeente en een dag later kwam er een man met een baard en een petje die aanbelde. Ik gluurde door de gordijnen maar hij had mij gelukkig niet gezien. Ik kende hem wel. Hij was van het sterfhuis en had zijn opleiding gevolgd aan de HBO Levenseinde in Enschede en dat waren harde rakkers. Werd het echt niet tijd? Begon mijn knie niet zo nu en dan op te spelen? En, nog belangrijker toen ik erover nadacht, was mijn leven eigenlijk niet voltooid? Ik zuchtte en keek naar mijn oude mannen handen. Ik tilde ze op maar ze trilden niet.

Reacties

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 weken 5 dagen geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 380

@ Frans Tolsma

mooie, gevoelige tekst. Niets aan te verbeteren, niets aan toe te voegen.

Corine Binnekamp
Laatst aanwezig: 5 weken 3 dagen geleden
Sinds: 28 Jan 2018
Berichten: 61

Hoi Frans,

Ik zuchtte en keek naar mijn oude mannen handen. Ik tilde ze op maar ze trilden niet.
Geweldig eind, zou het woord maar schrappen.

Verder geen aanvullingen/opmerkingen.

Zou dit kunnen gebeuren? De realiteit is altijd vreemder dan ik met al mijn fantasie kan bedenken.

Corine Binnekamp
Laatst aanwezig: 5 weken 3 dagen geleden
Sinds: 28 Jan 2018
Berichten: 61

Hoi Frans,

Ik zuchtte en keek naar mijn oude mannen handen. Ik tilde ze op maar ze trilden niet.
Geweldig eind, zou het woord maar schrappen.

Verder geen aanvullingen/opmerkingen.

Zou dit kunnen gebeuren? De realiteit is altijd vreemder dan ik met al mijn fantasie kan bedenken.

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 weken 5 dagen geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 380

@ Corinne Binnekamp

het is mij een raadsel wat je bedoelt met: Geweldig eind, zou het woord maar schrappen.

Etesian
Laatst aanwezig: 1 week 12 uren geleden
Sinds: 5 Mei 2018
Berichten: 188

@ Frans Tolsma

Op zich is dit geen nieuw gegeven, in fictie. In realiteit, in de toekomst, wie weet....

Ik veronderstel dat dit een idee is, geen afgewerkt geheel?

Stilistisch schiet dit fragment tekort en zelf voel ik er absoluut niets bij, wellicht omdat het mij overkomt als een nog ongevormd idee.

Corine Binnekamp
Laatst aanwezig: 5 weken 3 dagen geleden
Sinds: 28 Jan 2018
Berichten: 61

Madame Bovary

Met geweldig eind bedoel ik het eind van de column. De laatste zin. Het laat bij mij een beeld achter van een man die nog een deel van zijn leven voor zich heeft, de maatschappij heeft hem echter al afgeschreven. Het beeld dat de ik-figuur naar zijn oude handen kijkt, die niet trillen vind ik een sterk beeld.

Met zou maar schrappen. In de zin: Ik tilde ze op maar ze trilden niet. zou ik het woord maar schrappen.

Corine

Frans Tolsma
Laatst aanwezig: 15 weken 2 dagen geleden
Sinds: 22 Nov 2018
Berichten: 15

Het woord "maar" schrappen lijkt me een goed idee. De zin: ik tilde ze op, ze trilden niet, klinkt een stuk krachtiger. Ik vind dat een goede verbetering. Er zit geen moraal in dit verhaal. Simon Carmiggelt was voor dit stukje mijn voorbeeld. Melancholie, gelatenheid, troosteloosheid, ik hoop dat iets daarvan doorgesijpeld is in dit stukje.

madam Bovary
Laatst aanwezig: 14 weken 5 dagen geleden
Sinds: 17 Okt 2017
Berichten: 380

@ Eresian

natuurlijk is dit geen nieuw idee, geen nieuw gegeven. Het is al zo oud als de 75 jaar van de protagonist.Maar het is goed beschreven door een man die wordt bekeken alsof hij vergeten is het loodje erbij neer te leggen. En dan begint het pas.

Etesian
Laatst aanwezig: 1 week 12 uren geleden
Sinds: 5 Mei 2018
Berichten: 188

@ madam Bovary

Goed beschreven? Misschien. Goed geschreven? Neen.

Iris Scheys
Laatst aanwezig: 26 weken 6 uren geleden
Sinds: 3 Dec 2018
Berichten: 3

Mooi, ik kan me goed inleven in de tekst. Goed einde ook.
Ik zou maar ook schrappen in de laatste zin. Volgens mij kan je die ook vervangen door een punt om het laatste meer kracht bij te zetten...

Etesian
Laatst aanwezig: 1 week 12 uren geleden
Sinds: 5 Mei 2018
Berichten: 188

"Ik zuchtte en keek naar mijn oude mannen handen. Ik tilde ze op maar ze trilden niet."

=> Ik keek naar mijn oude mannen handen, tilde ze op. Ze trilden niet.

Maria Anna (niet geverifiëerd)

Dag Frans,
De sfeer van de Kronkels van Carmiggelt voel ik wel. Ook prachtig dat niet uitgelegd wordt wat de procedure precies is nadat de hp het formulier heeft ingeleverd. Ik heb het graag gelezen.
Ik ben echter wel enigszins in verwarring, wat heel goed aan mij kan liggen. Vanaf halverwege de tweede alinea heb ik de indruk dat de hp nog graag een tijdje door wil leven, 'als het mag'. In de eerste alinea staat een vraag of hij een rollator heeft. Die heeft hij niet. Hij kan dus de vraag met 'nee' beantwoorden of het woord rollator doorstrepen. Daarmee presenteert hij zich als een relatief gezonde oudere die 'nog wel een tijdje mee kan'. Waarom dan toch die wandelstok?
Wat zou er gebeuren als je het (behalve de terugblikken uiteraard) in de t.t. zet? Wordt m.n. de laatste zin er niet krachtiger van?
Bedankt dat ik het mocht lezen.

Kapharna
Laatst aanwezig: 7 weken 3 dagen geleden
Sinds: 14 Nov 2018
Berichten: 3
Maria Anna schreef:

Dag Frans,
Wat zou er gebeuren als je het (behalve de terugblikken uiteraard) in de t.t. zet? Wordt m.n. de laatste zin er niet krachtiger van?
Bedankt dat ik het mocht lezen.

Dat denk ik ook. Ik kan me enkel voorstellen dat iemand van hoge leeftijd juist erg in het nu leeft. Iemand van 75 zou niet terugkijken lijkt me. Daarnaast is hier een duidelijke "afkeur" voor de ontwikkeling naar gedoogde levensbeëindiging. Ik neem aan dat deze beste man zich daarbij aansluit, waarin hij juist niet in een terugblik wil vertellen.

smile

Hoihoi,

Joshua, 22 jaar en kom uit Leeuwarden. Werkend aan het tot leven brengen van een eigen wereld.

Josefien
Laatst aanwezig: 18 weken 4 dagen geleden
Sinds: 19 Feb 2007
Berichten: 364

Aangrijpende column. 'Mannenhanden' schrijf je aan elkaar.

Mijn verhalen staan op: http://verhaald.blogspot.com Eind december 2018 verscheen mijn verhalenbundel 'Het geheim van de Beulaker en andere verhalen' bij uitgeverij SenS in Tuk.

Yrret
Laatst aanwezig: 15 uren 59 min geleden
Sinds: 16 Jul 2012
Berichten: 5966
Frans Tolsma schreef:

Moeten we hiervoor oppassen, is het flauwe kul of zou dit zomaar eens kunnen gebeuren?

Ik moet niets. Wat we 'moeten' boeit mij niet. Daarom is dit verhaal inderdaad flauwekul. Zou het flauwe kul zijn - dan is u de betekenis van kul bekend. Kul is Oudnederlands voor ‘teelbal’ of ‘zaadbal’. Als de temperatuur flauw is kan dat slecht zijn voor de temperatuur van het zaad en dan heb ik het maar niet over flauw smaken. Ik zou zeggen, hou je hoofd koel, Frans. Het zou natuurlijk kunnen gebeuren, maar is dat een reden om de gordijnen dicht te houden? Je ogen afwenden als je stilletjes boodschappen doet?

Frans, toch! Je bent pas 75 jaar! Je komt nog maar net in aanmerking voor de griepprik! Als die man - die harde rakker - met baard en petje, jij kent hem nota bene van het Sterfhuus, die een opleiding heeft gevolgd aan de HBO Levenseinde in Enschede, weer eens aanbelt, nodig hem dan uit - naar binnen - voor koffie en een koekje van eigen deeg. En vraag hem dan naar de samenstelling van de griepprik.

Citaat:

De griepprik heeft daarom ieder jaar een andere samenstelling. Deskundigen voorspellen welke virussen zij het komende winterseizoen verwachten. Deeltjes van deze virussen komen in de griepprik. Het vaccin beschermt u alleen voor griep in dat griepseizoen. Soms is het griepvirus anders dan verwacht of overheerst een ander virus. De griepprik werkt dan minder goed, maar beschermt u wel.

https://www.rivm.nl/griep/griepprik/griepprik2018

Waarom belt de gemeente jou? Wel, dat komt omdat zij weten dat jij de griepprik gebruikt! En daar, moet/mag je echt voor oppassen! Snap je wat ik bedoel?

Citaat:

Aanvankelijk werden de woorden los geschreven (flauwe kul). Vanaf ongeveer begin twintigste eeuw komt het woord in schriftelijke bronnen als samenstelling voor.

https://historiek.net/flauwekul-slappe-zak/78785/

Ooit protesteerde ik tegen het 'monopolie der oude heren'. Nu ben ik er zelf één.

Menno Marrenga
Laatst aanwezig: 1 week 3 dagen geleden
Sinds: 27 Okt 2013
Berichten: 675

aan Etesian (#9): "Goede beschreven? Misschien. Goed geschreven? Nee."
Ik houd niet van mooischrijverij, voor mij is een goede beschrijving per definitie goed geschreven.

aan Frank Tolsma: ik vind het goed beschreven, dus goed geschreven.

Frans Tolsma
Laatst aanwezig: 15 weken 2 dagen geleden
Sinds: 22 Nov 2018
Berichten: 15

aan Menno Marrenga en anderen

"Ik houd niet van mooischrijverij, voor mij is een goede beschrijving per definitie goed geschreven."

Dit is voor mij een uitermate lastige mening. Het stukje was ironisch bedoeld maar ook serieus. Maar met ironie moet ik oppassen dat ik mezelf nog serieus neem in dit stukje waarmee ik bedoel dat ironie mijn serieusheid m.b.t. het vrijwillig levenseinde om maar weer eens zo'n stompzinnige uitdrukking te noemen, mij ook serieus moet nemen. Je verzandt dan maar al te gemakkelijk in het verbalisme (de semantiek) van de dood terwijl die toch reëel genoeg is.

Lees Schrijven Magazine
  • Leer schrijven als Stephen King
  • Alles wat een schrijver moet weten over uitgeverijen
  • Schrijftips van Sander Kollaard (Stadium IV)
  • Wat verdien je aan een boek?
  • Crashcourse publiciteit & promotie
  • De schrijfdip en wat je ertegen kunt doen

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór 23 september 16:00 u. een abonnement!

MELD JE AAN
A A N B I E D I N G Schrijven Magazine

1 jaar voor slechts € 27,50 én cadeaus!

Profiteer nu!