Lid sinds

11 jaar 8 maanden

Rol

[literaire fictie] Verschrompeld geluk

Achtergrond: 

Om de knellende Victoriaanse moraal te ontvluchten scheept een groep vrijbuiters zich in. Ze landden op een onbewoond en geisoleerd eiland en stichtten daar hun paradijs van vrije seks. 

Tweehonderd jaar later bestaat dat eiland nog steeds, maar is het nog steeds dat paradijs van vrije seks? En hoe geisoleerd is het nog? 

Het boek bonobotopia speelt op dit eiland. We volgen hoofdpersoon Ane in zijn pogingen om zijn lijst met veroveringen uit te breiden. Al snel blijkt dat het allemaal helemaal niet zo roserood is op Bonobotopia, en tegen het eind blijkt dat het boek helemaal niet over Ane en het veroveren van vrouwen gaat, maar over emancipatie, vrijheid en onderdrukking, en hoe seks een plaats te geven in een wereld die tegelijkertijd oversekst is, en waar er heel verhullend met allerlei problemen omgegaan wordt.

Vragen aan de proeflezers: 

Nodigt het uit tot verder lezen? 

Is de stijl goed? Wat kan er verbeteren?

Moet het bondiger? 

 

Nog wat uitleg: omdat Bonobotopia al 200 jaar geisoleerd is van de rest van de wereld, heeft er zich een heel eigen taalgebruik ontwikkeld, met name op het gebied van seksualiteit. In het originele boek is er een verklarende woordenlijst achterin, waarin onder meer de woorden Snol, Fijken, en spuwer staan. 

Dit fragment is het begin van het eerste hoofdstuk.

 

 

Fragment

 

Ane had een penis in zijn hoofd. Ze heette Amaranta. Ze onderbrak zijn gedachten met een verongelukt stemmetje zodra ze meende dat hij zijn mannelijkheid tekort deed. Hilarisch genoeg deed ze dat dan vaak met een piepstemmetje dat helemaal niet mannelijk overkwam.

Natuurlijk had hij ook vrouwelijke geslachtsdelen in zijn hoofd. Die fladderden vluchtig voorbij in flarden van verleidelijkheid. Soms met enkele, soms met velen, lurkend aan de lobben en plooien van zijn gemoed met een zuigend verlangen. Soms werd dat hem bijkans te machtig: de meest irrelevante objecten werden dan intens vrouwelijk en alledaagse frivoliteiten raakten doordrenkt met een verslindende sensualiteit.

Waren die vrouwelijke geslachtsdelen ongrijpbaar, de penis in zijn hoofd was altijd concreet, alom aanwezig en alles bepalend. En hoewel ze wel eens ruzie hadden en hij het lang niet altijd met haar visies eens was, hadden ze het goed met elkaar, Ane en zijn penis.

Ane luisterde vaak goed naar zijn penis. Ging er soms mee in discussie. Op dit moment hoefde dat niet: Amaranta had de hoofdrol gehad, was nu uitgespeeld en had gekregen wat ze wilde. Maar De Snol[1], die had iets gezegd, en Amaranta had ondanks haar huidige staat toch geprotesteerd. Want ze werd ontkend in haar eigenste essentie, nota bene na het volbrengen van de meest essentiële missie.

De Snol had haar hoofd van het kussen opgelicht, en na een korte blik die bijna laatdunkend leek haar hoofd weer terug laten vallen.

Verschrompeld geluk…,” had ze gepreveld.

Bij Ane zelf drongen die woorden niet echt door. Hij had traag zijn hoofd op zijn hand gehesen, met zijn elleboog steunend op het kussen, en bekeek haar lichaam met een tevreden, ietwat meewarige glimlach. Het lukte hem prima de stem van Amaranta te negeren, zelfs nu die in zijn hersenen opgewonden tegen kwabben en kronkels aan het schoppen was om maar gehoord te worden.

De Snol, ze was naakt, met een lonkend lijf, en er kwam geluid uit. Hij trok met zijn wijsvinger een spoor door de ziel en zaligheid die Amaranta op de buik van De Snol uitgewaaierd had.

“Er was dat eilandje,” pruttelde de Snol verder, “het laatste bastion van de mensheid, want overal elders was de passie vermoord. Het probleem van dat eilandje was dat de mensjes die er woonden zich chronisch ongelukkig voelden – want dat is de makke met passie: het is niet alleen maar lang-leve-de-pret. Immers: elke hemel zijn hel. En nu dachten die mensjes dat ze dat probleem konden oplossen door maar zo veel en zo vaak mogelijk elkaar compleet suf te Fijken[2].”

Heerlijk… sufFijken…

Ane vond het niet nodig die gedachte uit te spreken, dus ging ze verder.

“Wat natuurlijk niet hielp. Het stookte het vuur alleen maar verder op en ze bleven wat ze waren: structureel ongelukkig.”

“Maar van niet-Fijken werden ze nog veel ongelukkiger,” bracht Ane tenslotte in, na een lange pauze van rondgaande vingertoppen.

“Da’s waar”, gaf ze toe, “Allemaal piepkleine, onbetekenende mensjes in een grote boze wereld waar ze niks van snappen. Het leven is volstrekt betekenisloos, er is geen reden, geen zin. Het ís gewoon. Wat kun je dan anders dan zo dicht mogelijk tegen elkaar aankruipen en Fijken? Als je dat niet doet word je de leegte ingezogen.”

Voor zijn geestesoog zag Ane hoe die leegte zich als een kosmische waterhoos naar hem uitstrekte vanuit de krochten achter Saturnus, en onbedaarlijk aan de haren op zijn ziel begon te hijsen. Als hij zich niet zo loom tevreden gevoeld had was het beeld misschien verontrustend geworden.

“Dat klinkt bijna alsof je alleen maar Fijkt uit troost,” zei hij dus maar.

“Ja, dat is het ook. Troost,” antwoordde ze ernstig.

Hij probeerde niet na te denken. De filosofie van Ane was niet fezelen maar Fijken. Zijn vinger volgde een of ander verborgen spoor dat precies langs de rondingen van haar borsten liep.

“Maar als het om troost gaat, dan zou dat tegen elkaar aankruipen genoeg zijn. Dat is niet zo,” wierp hij tegen na een stilte.

Ze keek hem recht aan.

“Ik vind sommigen best aardig, en spuwer[3]vrienden zijn prima, maar ik moet er niet aan denken daar tegen aan te kruipen,” zei Ane.

Leugens. Welke spuwervrienden?

Nou en. Ik kan niks met kerels, dus ga ik niet met ze om. Maar dat hoeft zij niet te weten.

“Dat doet me niets. Het gaat dus om meer dan troost. Het gaat om seks,” verklaarde hij zich nader.

Ze bleef hem recht aankijken, zonder woorden.

Alles gaat om seks. Open deur.

 

Lid sinds

13 jaar 6 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker
  • Pluslid
  • Moderator

Leuk dat je tekst geplaatst hebt, Celestine (en opmerkelijk dat je je hoofdpersoon vernoemd hebt naar het eerste deel van je achternaam).

In antwoord op je vragen:

Nodigt het uit tot verder lezen? 
Is de stijl goed? Wat kan er verbeteren?
Moet het bondiger?

Om te beginnen met de laatste vraag: wat mij betreft mag het zeker bondiger. Je fragment komt vooral in het begin uitleggerig over. Daarmee komen we meteen bij de tweede vraag:
Is de stijl goed? Wat kan er verbeteren?

Het kan concreter, en je kan wat meer in scènes schrijven. De uitleg dat Ane een penis in zijn hoofd heeft en dat hij daarmee communiceert, kan je showen in plaats van tellen. Dan kan het verhaal beginnen met:

Ane luisterde vaak goed naar zijn penis. 

Dat is een tamelijk herkenbaar gedrag - hoewel je ervan moet houden om dit te lezen.

Dan:
Nodigt het uit tot verder lezen?

Als begin van een verhaal vind ik het wat stroperig. Je komt er niet gemakkelijk in; medeoorzaak daarvan is dat je de penis als vrouwelijk personage hebt neergezet. Kan. Is origineel, maar vanwaar deze keuze? Misschien komt dat tot uiting in het verhaal, maar als lezer moet ik er erg aan wennen. Tegelijkertijd is het een leuk gedachte-experiment, en ik ben benieuwd hoe dat verder gestalte krijgt.

Lid sinds

11 jaar 8 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker

@Therese, 

dank voor je commentaar en de moeite hier naar te kijken.

> De uitleg dat Ane een penis in zijn hoofd heeft en dat hij daarmee communiceert, kan je showen in plaats van tellen. Dan kan het verhaal beginnen met: ...

mmm, ik snap wel wat je bedoelt, maar ik vind mijn eigen openingszin eigenlijk veel sterker, omdat het meteen raar is en daardoor opvalt. Jouw alternatieve openingszin springt er juist minder uit omdat het tamelijk herkenbaar gedrag is. Dus ik twijfel hierover.

Alinea 2 kan misschien weg. Of later, want het aspect dat daarin beschreven wordt komt een aantal malen terug.

 

> ...dat je de penis als vrouwelijk personage hebt neergezet. Kan. Is origineel, maar vanwaar deze keuze?

Ten eerste: de hoofdpersoon zegt verderop: ik kan niks met kerels. Hij zweert bij vrouwen, hij gaat alleen met vrouwen om. En dan is het dus logisch dat hij zijn grootste liefje liever als vrouw dan als man aanspreekt.

Ten tweede: door het hele verhaal heen worden er steeds dingen die met seksualiteit te maken hebben radicaal omgedraaid en vanuit een ander perspectief gezien. Dit past daarin en benadrukt dat nog eens. 

Lid sinds

2 jaar 1 maand

Rol

  • Gewone gebruiker

Hoi Celestine,

 

Nodigt het uit tot verder lezen? 

Ondanks dat ik er wel wat op aan te merken heb, haak ik niet af na dit fragment. Een mild aarzelende ja.

Is de stijl goed? Wat kan er verbeteren? Moet het bondiger? 

Je schrijft soepel en creatief, dat maakt je tekst in basis goed leesbaar. Maar ik val Therese bij: de balans tussen show en tell is delicaat. Met de allereerste zin begin je de dan nog onwetende lezer iets uit te leggen, wat je beter in de flow van je verhaal kan onderbrengen. Ik vind die alinea ook inhoudelijk problematisch.

 

Ane had een penis in zijn hoofd. Ze heette Amaranta. Ze onderbrak zijn gedachten met een verongelukt stemmetje zodra ze meende dat hij zijn mannelijkheid tekort deed. Hilarisch genoeg deed ze dat dan vaak met een piepstemmetje dat helemaal niet mannelijk overkwam.

Een penis vrouwelijk noemen... wellicht past het in de wereld die je schept, mij zet het direct op afstand. Een penis is het meest masculiene wat er is. Een verongelukt stemmetje, geen idee wat dat is. Waarschijnlijk bedoel je verongelijkt? En dan mijn afhaakmoment: de blijkbaar vrouwelijke penis heeft een piepstemmetje dat niet mannelijk overkomt... nee duh, het ding is immers vrouwelijk, toch?

Dan komt de scene met de Snol. Die vind ik een stuk beter, maar... het sleept, het heeft naar mijn smaak te weinig vaart. Er gebeurt ook bar weinig. Dat hoeft op zich niet bezwaarlijk te zijn, maar het voelt als... uitleg?

Voor zijn geestesoog zag Ane hoe die leegte zich als een kosmische waterhoos naar hem uitstrekte vanuit de krochten achter Saturnus, en onbedaarlijk aan de haren op zijn ziel begon te hijsen. 

Dit vraagt (te) veel van mijn voorstellingsvermogen vrees ik, vooral de slotzin vanuit de krochten achter Saturnus, en onbedaarlijk aan de haren op zijn ziel begon te hijsen. Wat je wilt zeggen komt in een beknopte variant sneller en beter binnen bij de lezer. Bijvoorbeeld door de krochten weg te laten en een andere bewoording te gebruiken. Ter illustratie: Ane zag voor zich hoe die leegte zich als een waterhoos naar hem uitstrekte, om vervolgens onweerstaanbaar aan zijn ziel te trekken. 

Desalniettemin vind ik je onderwerp intrigerend en je schrijfwerk toont potentie. Vandaar de (aarzelende) ja.

Cheers!
Martin

Lid sinds

11 jaar 8 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker

@Martin

Opvallend waar je commentaar op komt. Dat zijn grotendeels dingen die ik in laatste instantie toegevoegd heb aan een tekst die al veel ouder was. De toevoegingen waren vanuit een poging tot "mooischrijverij", omdat ik vond dat de tekst te weinig "smeuige zinnen" bevatte. 

Nou weet ik ook wel dat "mooischrijverij" in schrijversland jarenlang zwaar taboe is geweest, want alles moest altijd zo kaal mogelijk, en als je stijl "sober" was dan werd dat aangeprezen als het summum van schrijverschap. Ikzelf ben het daar altijd zwaar mee oneens geweest. Ik heb de indruk dat het taboe erop de laatste jaren gelukkig weer wat aan het afnemen is, maar misschien vergis ik me daarin en lees ik niet genoeg. 

Hoe dan ook: het is inderdaad een feit dat zoiets de vaart uit de tekst haalt. Aan de andere kant vind ik de zinnen zonder dat (zoals je het alternatief voorstelt) wel erg kaal en mager worden . Ik denk dat ik gewoon erg hou van mooie volzinnen met opvallende vergelijkingen en sfeerscheppende woorden. Waarbij de valkuil er natuurlijk in zit dat je dat te veel gaat doen. 

Ik las ooit van een uitgever dat een goed boek zich kenmerkt door een sterk verhaal en mooie zinnen. Dat laatste nu dreigt het onderspit te delven als je te veel focust op "de vaart er inhouden" - ik heb absoluut niet de intentie thrillers te gaan schrijven. 

Hoe dan ook: ik denk dat het belangrijk is hier een goede balans in te vinden. Ik zal inderdaad overwegen of ik hier die goede balans te pakken heb of niet. 

dank voor je commentaar. 

 

Lid sinds

2 jaar 1 maand

Rol

  • Gewone gebruiker

Graag gedaan. Ik heb (uiteraard) niets tegen mooie, creatieve zinnen. Hoe meer, hoe beter! Maar dan moeten ze wel te volgen zijn en niet teveel afleiden van waar het in elk boek (niet alleen thrillers) om gaat: het meenemen van je lezer op de ontdekkingsreis dat je boek hem/haar biedt. Te veel 'gedoe' op de eerste bladzijdes zal lezers doen afhaken. Dat maakt dat ik je fragment kritisch benader.

Lid sinds

13 jaar 6 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker
  • Pluslid
  • Moderator

Nou weet ik ook wel dat "mooischrijverij" in schrijversland jarenlang zwaar taboe is geweest, want alles moest altijd zo kaal mogelijk, en als je stijl "sober" was dan werd dat aangeprezen als het summum van schrijverschap. Ikzelf ben het daar altijd zwaar mee oneens geweest. Ik heb de indruk dat het taboe erop de laatste jaren gelukkig weer wat aan het afnemen is, maar misschien vergis ik me daarin en lees ik niet genoeg.

Het sober schrijven is niet zoiets als een trend of een modeverschijnsel - het is een manier om de lezers zo effectief mogelijk zo dicht mogelijk bij personages en situaties te brengen.

Daarvoor is kernachtig en invoelbaar schrijven een sterk middel. 'Humbug' of mooischrijverij leidt (enorm) af van de essentie. 

Het komt in een (literaire) tekst meer aan op een specifiek, gefocust woordgebruik dan op een immens aanbod van zinnen. Eigenlijk is mooischrijverij een zwaktebod van de schrijver - hij geeft ermee aan dat hij  nog aan het zoeken is wát hij precies vertellen wil en hóe (*).

Hopelijk komt hij er al schrijvend achter, maar dat proces is niet bedoeld voor de lezer. In dat opzicht is schrijven echt schrappen, en ook zeker een leer- en acceptatieproces. 

(*) Met uitzondering van de schrijvers die de kunst verstaan om op ongemeen boeiende wijze te vertellen wat in feite helemaal niet verteld hoeft te worden, maar dat met zo'n excellente kwaliteit doen dat je blijft lezen, zonder dat het erg is dat het verhaal niet echt ergens over gaat (in de zin dat het een concreet plot heeft), en dat je het ook niet navertellen kunt - maar dan moet je bij de echt groten zijn, en zelfs dan zal blijken dat ze heel doelgericht hun woorden, zinsopbouw en verhaalstructuur kiezen.

Lid sinds

11 jaar 8 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker

Het sober schrijven is niet zoiets als een trend of een modeverschijnsel - het is een manier om de lezers zo effectief mogelijk zo dicht mogelijk bij personages en situaties te brengen.

mmm, daar ben ik het niet mee eens. Met dat "een manier" vaak wel, maar met dat "zo effectief mogelijk" niet per se.

In de eerste plaats kun je wel degelijk constateren dat "sober schrijven" op bepaalde momenten door de historie heen meer of minder in de mode is geweest. Iedere schrijver, hoe groot of klein ook, wordt natuurlijk beinvloed door de schrijfmode van zijn/haar tijd waarin hij leefde.

Door dit zo te stellen stel je impliciet dat in tijden waarin schrijven "breedsprakiger" werd gedaan de schrijvers van mindere kwaliteit waren. Dat vind ik nogal een gewaagde uitspraak. Ik denk dat je daarmee kunstmatig de mores van nu op de context van toen probeert te plakken.

Op z'n best zou je kunnen constateren dat je uitspraak voor deze tijd misschien geldt, maar dat is dan juist weer omdat dat nu in de mode is. Omdat het in de mode is verwachten lezers dat eerder, en spreekt het ze meer aan.

Daarnaast doet je uitspraak de veronderstelling dat sober schrijven de beste manier is om "lezers bij personages te brengen", en ook zit er de impliciete veronderstelling in dat dat het ultieme en enige doel is.

Sfeertekening en het schetsen van "couleur locale" is namelijk ook een heel belangrijk aspect. Dat brengt lezers misschien niet direct dichter bij de personages, maar mogelijk wel dichter bij de wereld waarin die personages leven. Waarmee de personages toch beter invoelbaar worden, omdat die personages beinvloed worden door die wereld waarin ze leven.

Tot slot is de manier waarop iets gezegd wordt ook belangrijk. Daarbij is "zo sober mogelijk" echt niet het enige criterium. Wanneer iets omslachtiger maar mooier opgeschreven is kan dat daardoor toch beter binnenkomen bij de lezer, omdat die lezer misschien ook wel gevoeliger is voor iets wat mooier gezegd wordt. Dat is b.v. de reden dat rijm uitgevonden is: omdat het mooier klinkt. 

Tot zover deze theoretische bespiegelingen; in hoeverre dat van toepassing is op mijn eigen proza moet ik nog eens goed bekijken. 

Lid sinds

10 jaar

Rol

  • Gewone gebruiker

Hallo Celestine,

Deze had ik even gemist en ik moet wel even reageren, na mijn andere reactie in je andere draad (over het proeflezen van je hele roman).

Eerst: goed om te zien dat je pal achter (voor?) je tekst staat. Je laat je niet van de wijs brengen.

Dan: ik denk niet dat ik de juiste persoon ben om je roman te proeflezen. Ik vind je ideeën intrigerend en denk dat seks een onderwerp is waar meer romans over zouden mogen geschreven. Maar helaas nodigt je begin mij niet echt uit om verder te lezen.

Het is een erg vertellend begin. Eerst wordt Ane nadrukkelijk geïntroduceerd, en vervolgens gaat De Snol (je voetnoten doen het niet bij mij) uitleggen waarom de wereld is zoals hij is. Voor mijn gevoel geef je in deze eerste pagina al erg veel weg. De lezer wordt geïnformeerd. Veel uitleg, weinig context. Waar zijn we, wie zijn die twee? Liever zou ik je hoofdpersoon meer in de actie volgen. Tijdens zijn belevenissen kun je de lezer dan mondjesmaat bijpraten over wat er aan de hand is.

Dat gezegd hebbend, kan ik me best voorstellen dat er een publiek voor je verhaal te vinden is.

Wat mij betreft is er overigens weinig mis met bloemrijk geschreven tekst, mits de woorden goed gekozen zijn. Die zin met die kosmische waterhoos vliegt wat dat betreft uit de bocht. Oh en Bonobotopia vind ik een erg melige naam die wellicht tekort doet aan je ideeën.

Hoe dan ook: veel succes met je roman!

Lid sinds

10 jaar 6 maanden

Rol

  • Gewone gebruiker

- Het boek bonobotopia speelt op dit eiland.

Uw boektitel is de Bonobo [ volgens mensen een dier dat ook aan seks doet voor het plezier ] en dan een U- of een Dys-topia? 

- Ane luisterde vaak goed naar zijn penis.

En dus ook minder vaak, slecht? En/of minder vaak, niet? Goed? 

Kan je luisteren naar je eigen penis? En als je denkt dat je eigen penis iets zegt, wat zegt dat over de drager van die penis? Het is gevoelsmatig een eiland waar het leven meer op een dystopia lijkt, waar mensen denken vrije seks te hebben, maar het vrij zijn, verwarren met een angstige dwangneurose. 

Ik vermoed een mannengedachte, Celestine.  

'What's in a name?' zei Juliet. 'Niets!' antwoorde Jules. 

- Immers: elke hemel zijn hel. 

Elke? Er is geen logica.