Start » Forum » perspectief: afstand versus betrokkenheid

perspectief: afstand versus betrokkenheid

11 reacties [Laatste bericht]
jacobjanvoerman
Laatst aanwezig: 7 jaren 41 weken geleden
Sinds: 25 Feb 2009
Berichten: 531

perspectief: afstand versus betrokkenheid

Ik heb gelezen dat de auctoriale verteller (klopt dit woord? ik bedoel de alwetende verteller) afstand tussen lezer en verhaal schept. Ik snap dat ook, er zit een verteller tussen.

Pratchett gebruikt de verteller veel, vooral om mooi ironisch commentaar te geven. Toch zit ik als lezer bij sommige boeken (vooral de wacht en tiffany aching) midden in het verhaal. Hoe doet hij dit toch?
Ga eens zo'n boek overlezen om te zien hoe hij dat doet. Ik vermoed dat hij op cruciale momenten de verteller de mond snoert.

Ik kom hierop omdat ik in mij eigen verhaal soms commentaar wil geven, maar dat vind ik absoluut niet passen. Toen dacht ik, stik! die Pratchett komt daar maar mooi mee weg!

We don`t need anybody else To tell us what is real
Inside each one of us is love And we know how it feels
Paul McCartney

Reacties

Folen
Laatst aanwezig: 8 jaren 8 weken geleden
Sinds: 11 Feb 2008
Berichten: 521

Ik ken het gevoel. Commentaar leveren is vaak erg verleidelijk en ik kan me lang niet altijd inhouden.
Ik heb de verhalen van Pratchett niet gelezen, maar de inhoud van een boek en (vooral) de karakters van de personages kunnen de lezer ook dichter bij het verhaal brengen.
Zelf commentaar tussendoor geven is overigens geen enkel probleem in mijn ogen, zolang je het maar consequent doet en het niet vanuit het niets komt vallen.

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 11 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Hij plaatst die stukken duidelijk afgebakend tussen witregels, volgens mij, als ik er even over nadenk. Het staat dus een beetje buiten het verhaal. Of hij gebruikt het als inleiding en langzaam zoomt hij in op de personages.

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

Mara
Laatst aanwezig: 7 jaren 1 week geleden
Sinds: 11 Apr 2007
Berichten: 4343

Maar je kunt ook een tussenvorm kiezen. De personale (of personen)verteller. Of de indirecte rede. Als je in de ik-vorm schrijft staat het stronteigenwijs, dat commentaar, vind ik erg grappig.

www.thoeris.nl
Mooie, non-fictie uitgeverij

jacobjanvoerman
Laatst aanwezig: 7 jaren 41 weken geleden
Sinds: 25 Feb 2009
Berichten: 531

ik zal een voorbeeld geven:

Mijn hoofdpersoon staat voor de kinderrechter en is behoorlijk eigenwijs. De rechter denkt dan "o jee, de zoveelste recalcitrante puber". ik zit niet in het hoofd van de rechter dus dat kan ik niet vertellen.
Ik laat haar(=de rechter) nu haar bil afzetten en achteroverleunen in haar stoel. Pas na een stilte geeft ze antwoord in de trant van "Jongedame nou moet je eens goed luisteren"
Ik had de rechter na het bruil afzetten nog met duim en wijsvinger over de brug van haar neus willen laten wrijven, maar dat vond ik toen zo'n cliché beeld.
Toen kwam mijn commentaar:
Dat over de neus wrijven van de rechter is de bezadigde vorm van het met je ogen rollen van pubers. Allebei clichés. Ik heb het nu maar zo gelaten, ik vond het niet leuk genoeg om het risico van de verteller het verhaal in te brengen. Maar ik dacht tegelijk: Terry Pratchet zou hier een leuke voetnoot van hebben gemaakt.

Ik heb dit niet in proeflezen gezet omdat het me meer gaat om het algemene technische aspect van perspectief, dan om precies dit stukje tekst.

@Mara
Wat is de personenverteller precies?

We don`t need anybody else To tell us what is real
Inside each one of us is love And we know how it feels
Paul McCartney

Inanna
Laatst aanwezig: 6 jaren 35 weken geleden
Sinds: 1 Dec 2008
Berichten: 104
MichaM schreef:

Hij plaatst die stukken duidelijk afgebakend tussen witregels, volgens mij, als ik er even over nadenk. Het staat dus een beetje buiten het verhaal. Of hij gebruikt het als inleiding en langzaam zoomt hij in op de personages.

Vind je? Voor mijn gevoel beschrijft hij bijna alles als alwetende verteller. De beschrijvingen van personen en situaties die hij geeft ontstijgen vaak de personen zelf. Ik had begrepen dat je ook zijn boeken leest, dus ik zal even een voorbeeld uit de serie geven: Nobby. Zijn gedachtengangen zijn volgens mij vrij beperkt stick out tongue maar de beschrijvingen om hem heen zijn altijd kritisch en grappig. Volgens mij is er altijd een soort van verteller aanwezig, die zich inderdaad het beste laat blijken in introducties.
Maar zeker weten doe ik dat ook niet, want hij blijft meestal wel beperkt tot de gedachtengang van één persoon per stukje.

Ik denk overigens dat je in humoristische boeken al snel over de karakters heen moet gaan werken. Anders moet je met zeer scherpzinnige karakters werken die ook een flinke mate zelfspot hebben. Het is natuurlijk leuker om wat flauwere karakters te nemen, en dan is een alwetende verteller makkelijker.

Ik vind het buiten humoristische literatuur doorgaans geen fijne werkwijze. Ik denk dat jouw voorbeeld, JJV, hetzelfde omschrijft als wanneer je gewoon zou zeggen dat de rechter zich ergerde.

Trenke
Laatst aanwezig: 3 jaren 29 weken geleden
Sinds: 26 Okt 2007
Berichten: 3802

JJV, ik vind jouw voorbeeld uitstekend, veel beter dan dat een alwetende verteller zegt wat de rechter denkt. thumbsup
Schrijfboeken geven ook vaak voorbeelden van vertellers, heb je er al een paar in je kast liggen?

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 11 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Inanna, zou best kunnen hoor. Ik heb er tijdens het lezen nooit bij stilgestaan. Wat ik me nu kan herinneren zijn de observaties, vaak ter inleiding, van de wereld en zijn inwoners en langszaam verschuift de focus dan. Volgende keer dat ik er een te hand neem, zal ik eens opletten.

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

Waus
Laatst aanwezig: 7 weken 1 dag geleden
Sinds: 13 Dec 2006
Berichten: 10998

JacobJan, wat jij zegt over die rechter vind ik, net als Trenke, keurig gedaan. Je laat duidelijk zien wat de rechter ervan vind. Ik hoor haar bijna praten, een wat oudere zachte vrouwenstem, leuk smile

jacobjanvoerman
Laatst aanwezig: 7 jaren 41 weken geleden
Sinds: 25 Feb 2009
Berichten: 531

Trenke, Waus.
Dank!

We don`t need anybody else To tell us what is real
Inside each one of us is love And we know how it feels
Paul McCartney

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 11 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Ik ben in Making Money bezig en ik zie wel wat er bedoeld wordt. De overpeinzingen van de verteller lijken eigenlijk gewoon gedachten van de personages te zijn waardoor het gewoon past en je niet het idee hebt dat er iemand anders aan het woord is. De korte stukjes die echt verteld worden zijn echt afgebakend.

Hij kiest in elk stukje ook echt een POV en houdt zich daar dan ook aan.

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

DeEllis
Laatst aanwezig: 6 jaren 29 weken geleden
Sinds: 9 Nov 2006
Berichten: 2881

Erg lastig vind ik dit. De juiste vorm vinden en dan daarbinnen uitduiden wat je wilt is in mijn ogen echt schrijverschap. Vooral mensen die in opdracht de verschillende perspectieven kunnen toepassen krijg ik steeds meer bewondering voor.

Ik worstel er soms echt mee.

  • Hoe schrijf je subtiel over emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Minicursus flashbacks
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's 
  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 16:00 uur, dan krijg je het nummer thuisgestuurd!

Introductiekorting!
Lees Schrijven Magazine

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.!

Word abonnee