Start » Forum » 1e persoon of 3e persoon?

1e persoon of 3e persoon?

30 reacties [Laatste bericht]
Schrijfster zon...
Laatst aanwezig: 7 jaren 14 weken geleden
Sinds: 26 Jul 2012
Berichten: 8

1e persoon of 3e persoon?

Waar gaat jou voorkeur naar uit. 1e persoon of 3e persoon? Geef je mening en een duidelijk argument.

Reacties

parrot
Laatst aanwezig: 37 weken 1 dag geleden
Sinds: 1 Sep 2009
Berichten: 644

Ik heb geen voorkeur. Het hangt van het verhaal af.

Schrijven vanuit de ik-persoon (t.t. met terugblikken in de v.t.) paste heel goed in een verhaal dat ik 'klein' wilde houden en zich afspeelde in een paar weken tijd.

Vaker echter schrijf ik in de 3e persoon v.t.

Https:/www.inekefritz.com

Terramylove
Laatst aanwezig: 7 jaren 12 weken geleden
Sinds: 18 Mei 2012
Berichten: 20

Ikzelf schrijf áltijd 3e en ik heb ook heel erg veel moeite met het lezen van de ikvorm. Vraag mij niet waarom, want de reden weet ik niet.

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 50 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132

Ik heb geen voorkeur en pleit ook voor de 2e persoon, en de meervoudsvormen.

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Xuchiejlala
Laatst aanwezig: 3 jaren 14 weken geleden
Sinds: 20 Jul 2010
Berichten: 751

Ik heb geen specifieke voorkeur, al vind ik de ik-vorm wel lekker schrijven. Doordat het een 'ik' is, krijg ik het gevoel alsof ik me beter in dit personage kan inleven, omdat ik me voordoe als hem/haar; het voelt persoonlijker, alsof ik het personage ben. Het lijkt wel een beetje op acteren stick out tongue Al lukt het net zo goed in het personaal perspectief.
Het hangt daarbij ook van het verhaal af welke perspectief daar het beste bij past. De ik-vorm heeft meer beperkingen dan het personaal perspectief en soms kun je je verhaal krachtiger neerzetten in het personaal en vice versa.

Harryhol
Laatst aanwezig: 5 weken 5 dagen geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1818

Ik heb ooit een schrijver horen zeggen: als het personage een capabele held is, schrijf je over hem in de derde persoon. Als het een eikel is: gebruik de eerste persoon.

Zjors
Laatst aanwezig: 3 jaren 37 weken geleden
Sinds: 3 Jan 2005
Berichten: 9604
schlimazlnik schreef:

Ik heb geen voorkeur en pleit ook voor de 2e persoon, en de meervoudsvormen.

De tweede persoon? Er bestaan wel enkele boeken die in de jij-vorm zijn geschreven. Heel apart om te lezen.

Is een boek in Eigen Beheer alleen voor losers? : http://www.nettyvankaathoven.blogspot.nl/

Hay
Laatst aanwezig: 3 dagen 6 uren geleden
Sinds: 1 Dec 2004
Berichten: 2932

Ik las zelfs ooit een verhaal in de jullie-vorm. Dat leek me overigens vooral een experiment te zijn.

Een compleet boek in de jij-vorm? Knap als je dat boeiend weet te houden. Maar er zijn zeker schrijvers met het talent om iets dergelijks toch klaar te spelen. Zo is het in het algemeen ook niet aan te raden om een rits zinnen van meerdere alinea's op elkaar te laten volgen. Maar iemand als Jose Saramago doet dat wel degelijk en haalt het kunststukje uit om dat een heel boek lang meer dan lezenswaardig te houden.

Déesse-en-France
Laatst aanwezig: 9 weken 4 dagen geleden
Sinds: 25 Nov 2011
Berichten: 607
Harryhol schreef:

Ik heb ooit een schrijver horen zeggen: als het personage een capabele held is, schrijf je over hem in de derde persoon. Als het een eikel is: gebruik de eerste persoon.

Hahaha Harryhol! Zou je het als schrijver niet beter omdraaien?

Ik hou van zowel de eerste als de derde persoon, zowel om in te schrijven als om te lezen. Het hangt helemaal van de inhoud af. Alle andere persoonsvormen vind ik vergezocht en dodelijk vermoeiende aanstellerij.

"Hoe groot je talent ook is, schrijven kan niet in één keer worden geleerd." (Rousseau)

Aliccia
Laatst aanwezig: 4 jaren 6 dagen geleden
Sinds: 24 Jul 2012
Berichten: 263

Zo, Harryhol, ik zal maar beter snel naar de derde persoon gaan... wink

Schrijfster zon...
Laatst aanwezig: 7 jaren 14 weken geleden
Sinds: 26 Jul 2012
Berichten: 8

Ik heb zelf altijd in de 1e persoon geschreven, maar ben nu met de 3e persoon aan het experimenteren. Uitproberen hoe ik het vind om op die manier te schrijven. Is in het begin zeker even wennen maar oefening baart kunst. Een verhaal in de jullie of jij vorm.. Dat lijkt me niks.

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 50 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132
Xuchiejlala schreef:

Doordat het een 'ik' is, krijg ik het gevoel alsof ik me beter in dit personage kan inleven, omdat ik me voordoe als hem/haar; het voelt persoonlijker, alsof ik het personage ben. Het lijkt wel een beetje op acteren.

Dat is voor veel schrijvers een valkuil: ze gaan zo in hun personages zitten, dat er voor de lezer geen plek meer is.

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Xuchiejlala
Laatst aanwezig: 3 jaren 14 weken geleden
Sinds: 20 Jul 2010
Berichten: 751
schlimazlnik schreef:
Xuchiejlala schreef:

Doordat het een 'ik' is, krijg ik het gevoel alsof ik me beter in dit personage kan inleven, omdat ik me voordoe als hem/haar; het voelt persoonlijker, alsof ik het personage ben. Het lijkt wel een beetje op acteren.

Dat is voor veel schrijvers een valkuil: ze gaan zo in hun personages zitten, dat er voor de lezer geen plek meer is.

Hoe bedoel je dat precies? Dat er voor de lezer geen plek meer is?

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 50 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132

Als je je met je gedachten in de hoofdpersoon wilt verplaatsen, bijvoorbeeld om diens motivatie te kennen, moet er ruimte zijn. Ik ken heel wat (beginnende) schrijvers die zo bezig zijn met wat ze zelf ervaren (of fantaseren te ervaren) dat ze de lezer niet uitnodigen mee te denken (kijken, voelen... etc). Nergens een stukje uitleg, en alleen maar tunnelvisie - voor jezelf heb je nu eenmaal niet zo veel uitleg nodig, en de omgeving ken je wel.

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Leviwosc
Laatst aanwezig: 6 jaren 7 weken geleden
Sinds: 17 Jul 2012
Berichten: 14

Beide vormen spreken mij erg aan, in een verhaal kun je ook mooi spelen met beide personen. Alhoewel je in mijn optiek wel tot één persoon moet beperken in één hoofdstuk.

Onderbouw altijd je kritiek!

Harryhol
Laatst aanwezig: 5 weken 5 dagen geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1818
Leviwosc schreef:

Beide vormen spreken mij erg aan, in een verhaal kun je ook mooi spelen met beide personen. Alhoewel je in mijn optiek wel tot één persoon moet beperken in één hoofdstuk.

Het gebeurt vrijwel nooit dat een verhaal zowel in eerste als in derde persoon wordt verteld, omdat dit heel verwarrend en desoriënterend werkt. Het is al heel snel stijlbreuk.

KeesvanWouw
Laatst aanwezig: 17 weken 1 dag geleden
Sinds: 10 Jul 2012
Berichten: 34

Wat de reactie/het advies uit een manuscriptbeoordeling over de "ik" allemaal losmaakt., zeker in combinatie met de tt..

Voor mij bevestigt het dat het commentaar op mijn MS hout sneed. Mijn conclusie, ook na het lezen van alle reacties in het hierover gesloten topic, is niet dat ik nu het MS ga herschrijven in de hij vorm. Ik blijf bij de ik in tt. De hoofdpersoon in de tt is een van de karakters in het MS, de derde persoon komt ook ruimschoots aan bod.

De valkuilen van de eerste persoon tt, volgens de beoordeling van mijn MS; verkeerde wisseling tt en vt, reflecties en samenvatten dialoog in tt; moet ik wel aan werken. Dus ja schrijven is ook werk, en consequent zijn, en creativiteit, en... openstaan voor kritiek.

Voor de liefhebbers die willen lezen wat er nog meer in de manuscriptbeoordeling stond, op een dubbel blog: Beoordeling Hamer: "Begin opnieuw"! http://schrijverijen.keesvanwouw.nl/

Schrijven om te vermaken, te verbazen of te verwonderen.
www.keesvanwouw.nl

Izless
Laatst aanwezig: 5 jaren 46 weken geleden
Sinds: 29 Jul 2012
Berichten: 26

Mijn voorkeur gaat toch uit naar 3e persoon verleden tijd, gewoonweg omdat ik dit het prettigste vind om te lezen. Met de 1e persoon kan je echter wel beter de gedachten van het hoofdpersonage en de gevoelens van de hoofdpersonage beschrijven maar dit vind ik minder prettig lezen. Natuurlijk moet je bij de 'ik' persoon ook opletten opdat je niet te vaak 'ik' gebruikt.

Suma
Laatst aanwezig: 1 week 11 uren geleden
Sinds: 6 Sep 2007
Berichten: 3628

Als de 'ik' een spannend avontuur (o.i.d.) beleeft, vallen de hoeveelheden ikken niet meer op. Kwestie van spanning inbrengen. Zelf schrijf ik liever in de 1e persoon tt dan de 3e persoon vt, het heeft dan iets van 'het is toch al gebeurd'.
1e persoon tt lijkt mij gemakkelijker. Ik ben eens begonnen met 3e pers. vt. met een marathon. Na een week lukte het mij niet meer om het verhaal te verwoorden. Toen heb ik de hele boel omgegooid naar 1e pers. tt en het lukte verder wel. Volgens mij is het duidelijk een persoonlijke voorkeur die je hebt om in welke vorm dan ook te schrijven.

Geef woorden aan gedachten.

Zjaan
Laatst aanwezig: 3 jaren 17 weken geleden
Sinds: 16 Mei 2008
Berichten: 2243
Izless schreef:

[...] Met de 1e persoon kan je echter wel beter de gedachten van het hoofdpersonage [...] beschrijven [...]

Dit hoor je wel vaker, maar ik vind dat echt een overschat voordeel van het ik-perspectief, want hoe vaak op een dag denkt een gemiddeld mens echt (diep) na. Dan bedoel ik dus diepzinnige, wezenlijke gedachten: een soort gesprek met jezelf. Niet vaak, denk ik. De meeste tijd gaan onze gedachten over alledaagse dingen, zaken waar we eigenlijk nauwelijks bij stilstaan, maar die, als je ze zou uitschrijven ten behoeve van een verhaal - heel gekunsteld overkomen. Bovendien kan je in een hij-perspectief ook gedachten weergeven, maar juist doordat het dan geen ik-figuur is, komt het dan minder raar over om over iets alledaags na te denken. Een voorbeeld:

Als iemand elke dag jam op zijn brood doet (uit gewoonte) dan is het raar om dat vanuit de ik-persoon te beschrijven: 'Ik neem vandaag een boterham met aardbeienjam, want dat doe ik altijd op zondagochtend.' Want normaliter denkt de ik dit niet, want anders zou het geen gewoonte zijn, terwijl dit in de 3e persoon geen enkel probleem is: 'Henk smeert op zondagochtend zijn vertrouwde boterham met aardbeienjam.'

Mijn duit in het zakje.

Neem een kijkje in mijn schrijverskeuken op www.jeanineerades.nl of kom meer te weten over mijn debuutroman op www.duivelsblauw.nl!

Harryhol
Laatst aanwezig: 5 weken 5 dagen geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1818

Als kind had ik een hekel aan spannende boeken die in de ik-vorm geschreven waren. Mijn redenatie was, dat als de 'ik' het vertelt, hij dus redelijk ongeschonden uit het avontuur moet zijn gekomen om het na te vertellen.

Inmiddels heb ik aardig wat ik-boeken gelezen waar dat aan het eind op zijn kop werd gezet, maar het er valt wel wat voor die kritiek te zeggen. Je weet namelijk als lezer dus dat de held er ofwel ongeschonden doorheen kwam, ofwel de schrijver haalt straks een truc uit de hoge hoed.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 2 uren 50 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5952
Zjaan schreef:

Als iemand elke dag jam op zijn brood doet (uit gewoonte) dan is het raar om dat vanuit de ik-persoon te beschrijven: 'Ik neem vandaag een boterham met aardbeienjam, want dat doe ik altijd op zondagochtend.' Want normaliter denkt de ik dit niet, want anders zou het geen gewoonte zijn, terwijl dit in de 3e persoon geen enkel probleem is: 'Henk smeert op zondagochtend zijn vertrouwde boterham met aardbeienjam.'

Maar dat kun je toch op een andere manier inleefbaar / aannemelijk maken:

Nog voor ik opstond, had ik al zin in mijn broodje aardbeienjam. Ik hoopte dat Piet me niet vóór was, zoals gisteren. Ik gleed dus als een aal tussen de lakens vandaan, en gluurde in Piets bed. Waar was hij?

Et cetera. 't Is maar een voorbeeld. Maar volgens mij kun je het in de eerste persoon enkelvoud ook spannend maken. Alleen moet je niet geloven dat je de eerste persoon precies zo kunt laten denken, voelen, handelen als de derde. Daar zit een schrijftechnisch verschil.

Psychologie van het personage - wat is het en hoe beschrijf je het? Lees het hier: https://www.mboox.nl/blog/https:--www.mboox.nl-sep...

Zjaan
Laatst aanwezig: 3 jaren 17 weken geleden
Sinds: 16 Mei 2008
Berichten: 2243

Helemaal mee eens. Ik zeg ook niet dat het niet kan, maar het wordt al snel gekunsteld, terwijl het in de 3e persoon veel minder opvalt.

Neem een kijkje in mijn schrijverskeuken op www.jeanineerades.nl of kom meer te weten over mijn debuutroman op www.duivelsblauw.nl!

Harryhol
Laatst aanwezig: 5 weken 5 dagen geleden
Sinds: 26 Jul 2010
Berichten: 1818
Zjaan schreef:

Helemaal mee eens. Ik zeg ook niet dat het niet kan, maar het wordt al snel gekunsteld, terwijl het in de 3e persoon veel minder opvalt.

Ik ben nu 22 11 63 aan het lezen van Stephen King. In de ik-vorm geschreven. Daarin zitten heel veel scenes over de hoofdpersoon, zijn gewoontes, zijn gedachten, etcetera. Is volgens mij een schoolvoorbeeld hoe de ik-vorm perfect werkt.

Izless
Laatst aanwezig: 5 jaren 46 weken geleden
Sinds: 29 Jul 2012
Berichten: 26
Zjaan schreef:
Izless schreef:

[...] Met de 1e persoon kan je echter wel beter de gedachten van het hoofdpersonage [...] beschrijven [...]

Dit hoor je wel vaker, maar ik vind dat echt een overschat voordeel van het ik-perspectief, want hoe vaak op een dag denkt een gemiddeld mens echt (diep) na. Dan bedoel ik dus diepzinnige, wezenlijke gedachten: een soort gesprek met jezelf. Niet vaak, denk ik. De meeste tijd gaan onze gedachten over alledaagse dingen, zaken waar we eigenlijk nauwelijks bij stilstaan, maar die, als je ze zou uitschrijven ten behoeve van een verhaal - heel gekunsteld overkomen. Bovendien kan je in een hij-perspectief ook gedachten weergeven, maar juist doordat het dan geen ik-figuur is, komt het dan minder raar over om over iets alledaags na te denken. Een voorbeeld:

Als iemand elke dag jam op zijn brood doet (uit gewoonte) dan is het raar om dat vanuit de ik-persoon te beschrijven: 'Ik neem vandaag een boterham met aardbeienjam, want dat doe ik altijd op zondagochtend.' Want normaliter denkt de ik dit niet, want anders zou het geen gewoonte zijn, terwijl dit in de 3e persoon geen enkel probleem is: 'Henk smeert op zondagochtend zijn vertrouwde boterham met aardbeienjam.'

Mijn duit in het zakje.

Haha. Je hebt gelijk over dat we meestal over alledaagse dingen denken en niet heel diep nadenken maar als in boeken de gedachten van de hoofdpersoon in de 1e persoon worden beschreven, zijn dit vaak gedachten die gaan over hoe het personage zich voelt en hoe hij in gedachten reageert op wat een ander persoon zojuist heeft gezegd of heeft gedaan. En natuurlijk worden de gedachten die de hoofdpersoon heeft ook zo opgeschreven dat ze interessant / amusant zijn om te lezen want je wilt je lezers niet vervelen met de gedachten van iemand die zich 5 minuten ergert aan een vlek op zijn pak, of iets dergelijks. Je hoeft dit ook niet als gedachte te laten blijken maar je kunt die zinnen ook zo in het ik perspectief herschrijven:

Mijn handen gaan uit naar de aardbeienjam, en zonder dat ik er bij nadenk heb ik de pot al open. Zondagochtend staat voor mij gelijk aan aardbeienjam. Ik zou niet weten wat ik zonder die aardbeienjam op zondagochtend zou aanmoeten, zo'n traditie is het voor mij inmiddels geworden.

Zjaan
Laatst aanwezig: 3 jaren 17 weken geleden
Sinds: 16 Mei 2008
Berichten: 2243
Izless schreef:

Haha. Je hebt gelijk over dat we meestal over alledaagse dingen denken en niet heel diep nadenken maar als in boeken de gedachten van de hoofdpersoon in de 1e persoon worden beschreven, zijn dit vaak gedachten die gaan over hoe het personage zich voelt en hoe hij in gedachten reageert op wat een ander persoon zojuist heeft gezegd of heeft gedaan. En natuurlijk worden de gedachten die de hoofdpersoon heeft ook zo opgeschreven dat ze interessant / amusant zijn om te lezen want je wilt je lezers niet vervelen met de gedachten van iemand die zich 5 minuten ergert aan een vlek op zijn pak, of iets dergelijks. Je hoeft dit ook niet als gedachte te laten blijken maar je kunt die zinnen ook zo in het ik perspectief herschrijven:

Mijn handen gaan uit naar de aardbeienjam, en zonder dat ik er bij nadenk heb ik de pot al open. Zondagochtend staat voor mij gelijk aan aardbeienjam. Ik zou niet weten wat ik zonder die aardbeienjam op zondagochtend zou aanmoeten, zo'n traditie is het voor mij inmiddels geworden.

Klopt allemaal. Maar dan beschrijf je dat enkel als het belangrijk is voor de plot van je verhaal en bovendien: het ging erom of dit alles een voordeel is van het ik-perspectief. Je legt met dat perspectief automatisch de nadruk op dat personage. Dan moeten die gedachten van dat personage dus erg belangrijk zijn voor het verhaal, anders heeft deze vertelvorm geen meerwaarde boven het hij/zij perspectief, waar je immers ook de gedachten van die personages kan weergeven. Ik blijf erbij dat dat voordeel vaak wordt overschat en dat aan de andere kant de nadelen van het ik-perspectief (bijvoorbeeld dat het moeilijker is om de HP aan bepaalde informatie te laten komen over situaties waar de hp niet zelf bij is) worden onderschat.

Neem een kijkje in mijn schrijverskeuken op www.jeanineerades.nl of kom meer te weten over mijn debuutroman op www.duivelsblauw.nl!

Tja
Laatst aanwezig: 5 dagen 3 uren geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14124

Mijn voorkeur gaat naar de derde persoon. Dan kun je alles beschrijven. In korte verhalen gebruik ik soms ik. Maar ik schrijf bijna geen korte verhalen.
Trouwens Zjaan, p.f.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Zjaan
Laatst aanwezig: 3 jaren 17 weken geleden
Sinds: 16 Mei 2008
Berichten: 2243

p.f.?

Neem een kijkje in mijn schrijverskeuken op www.jeanineerades.nl of kom meer te weten over mijn debuutroman op www.duivelsblauw.nl!

Tja
Laatst aanwezig: 5 dagen 3 uren geleden
Sinds: 4 Mei 2009
Berichten: 14124

p.f. staat voor gefeliciteerd.

Waar je ook bent, 'Ik zal je vinden'.

Xuchiejlala
Laatst aanwezig: 3 jaren 14 weken geleden
Sinds: 20 Jul 2010
Berichten: 751

Heb net een boek uit waarin er wordt gewisseld tussen tweede (jij) en derde (hij/zij) persoon. Die jij betrof een stalker en omdat ik niet wist wie het was, leek het net of ik die jij was. Ik voelde me meteen een stalker stick out tongue Vond het wel effectief gedaan op die manier.

Izless
Laatst aanwezig: 5 jaren 46 weken geleden
Sinds: 29 Jul 2012
Berichten: 26
Zjaan schreef:

Klopt allemaal. Maar dan beschrijf je dat enkel als het belangrijk is voor de plot van je verhaal en bovendien: het ging erom of dit alles een voordeel is van het ik-perspectief. Je legt met dat perspectief automatisch de nadruk op dat personage. Dan moeten die gedachten van dat personage dus erg belangrijk zijn voor het verhaal, anders heeft deze vertelvorm geen meerwaarde boven het hij/zij perspectief, waar je immers ook de gedachten van die personages kan weergeven. Ik blijf erbij dat dat voordeel vaak wordt overschat en dat aan de andere kant de nadelen van het ik-perspectief (bijvoorbeeld dat het moeilijker is om de HP aan bepaalde informatie te laten komen over situaties waar de hp niet zelf bij is) worden onderschat.

True, ik heb zelf ook liever 3e persoon hoor ;3

  • Hoe schrijf je subtiel over emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Minicursus flashbacks
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's 
  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 16:00 uur, dan krijg je het nummer thuisgestuurd!

Introductiekorting!
Lees Schrijven Magazine

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.!

Meer informatie