Start » Forum » Hier en nu in de VT

Hier en nu in de VT

18 reacties [Laatste bericht]
Pim
Laatst aanwezig: 1 jaar 48 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2009
Berichten: 770

Hier en nu in de VT

Uit verschillende verhalen heb ik onderstaande zinnen gehaald:
- Nu draaide de zesde boot een ondiepe lagune in en daar was geen open vaargeul ...
- Pas dan, buiten zijn gehoorsafstand, kon ze proberen hiervandaan te komen en naar ....
- Nu voelden we ons hier nog prettig, op onze vaste stek waar ik deze zomer voor het eerst zonder mijn ouders naartoe had mogen fietsen. We kwamen hier al zolang mijn herinnering terugging.

Als ik er meer boeken bij pak komen er ongetwijfeld meer voorbeelden boven tafel.
Voor mijn gevoel is het tegenstrijdig om woorden als: nu, hier, deze zomer, te gebruiken in een verhaal dat in de verleden tijd geschreven is.
Hebben jullie dit ook?
Maak je hier zelf ook gebruik van of juist niet?

Ik ben erg benieuwd naar jullie meningen.

Reacties

The Menace
Laatst aanwezig: 1 jaar 3 weken geleden
Sinds: 20 Jul 2008
Berichten: 159

'Deze zomer' verwijst naar de zomer waarover je het hebt. Bijvoorbeeld de zomer uit 1993.
'Hier' verwijst naar de plaats waarover je het hebt. Bijvoorbeeld een bepaalde, vaste stek.

Tenminste... in de gevallen zoals je die 'hierboven' beschrijft. Als je alleen maar zegt: 'Het is hier deze zomer koud,' zonder verdere context, dan ben je zelf de hoofdpersoon van je verhaal en verwijs je dus automatisch naar de tijd en plaats waar jij je bevindt.

Als je het hebt over een fictieve hoofdpersoon of als je een ooit, lang geleden waargebeurd verhaal vertelt, dan zou je 'toen' en 'daar' kunnen gebruiken, maar misschien schept dat meer afstand, in tijd en plaats, dan nu en hier.

Nee, ik vind het niet tegenstrijdig wink

Catapultam habeo. Nisi pecuniam omnem mihi dabis, ad caput tuum saxum immane mittam.

Wiske
Laatst aanwezig: 1 jaar 34 weken geleden
Sinds: 27 Mrt 2006
Berichten: 600

De eerste twee zinnen kloppen inderdaad niet. 'Nu' en 'pas' zijn fout gebruikt. Nu = toen en Pas dan = Toen pas.
De derde zin leek goed, maar nee. Die moest ik een paar keer lezen voordat ik het zag. Ik zou zeggen 'Op dat moment/toen voelden we ons daar/hier nog prettig...' De rest klopt dan wel. 'Hier' kan wel, als het in een dialoog staat en je ook op die betreffende plek bent

Dus nee, 'nu' gebruik ik niet in een verhaal dat in de verleden tijd geschreven is

Dries Arnolds
beheerder
Laatst aanwezig: 3 dagen 19 uren geleden
Sinds: 9 Nov 2004
Berichten: 4846

Het gebruik van 'nu' in de eerste zin is een oude vorm. Je kunt dit zien in de zin van 'zo'. Het wordt veel gebruikt in oudere boeken en vooral oudere kinderboeken (jaren vijftig e.d.).

Scribendi salutem!

Pim
Laatst aanwezig: 1 jaar 48 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2009
Berichten: 770
Wiske schreef:

De eerste twee zinnen kloppen inderdaad niet. 'Nu' en 'pas' zijn fout gebruikt. Nu = toen en Pas dan = Toen pas.
De derde zin leek goed, maar nee. Die moest ik een paar keer lezen voordat ik het zag. Ik zou zeggen 'Op dat moment/toen voelden we ons daar/hier nog prettig...' De rest klopt dan wel. 'Hier' kan wel, als het in een dialoog staat en je ook op die betreffende plek bent

Dus nee, 'nu' gebruik ik niet in een verhaal dat in de verleden tijd geschreven is

In een dialoog kan je dit uiteraard gebruiken. Jij gebruikt het dus ook niet. Ik ook niet omdat het voor mijn gevoel niet bij elkaar past.

Dries schreef:

Het gebruik van 'nu' in de eerste zin is een oude vorm. Je kunt dit zien in de zin van 'zo'. Het wordt veel gebruikt in oudere boeken en vooral oudere kinderboeken (jaren vijftig e.d.).

Dries. Dit is inderdaad een zin uit een boek uit 1950. Zeg je hiermee tevens dat het nu niet gebruikelijk is om het zo te schrijven. De twee andere citaten komen namelijk uit een boek uit 2010.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 24 weken 2 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Ik vind het minder mooi, maar het is niet verboden en soms moet je wel. In het laatste voorbeeld zet het aan tot een flashforward, je weet al dat er na een nu ook een dan gaat volgen, die minder prettig zal zijn.

Pim
Laatst aanwezig: 1 jaar 48 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2009
Berichten: 770
Ceridwen schreef:

Ik vind het minder mooi, maar het is niet verboden en soms moet je wel. In het laatste voorbeeld zet het aan tot een flashforward, je weet al dat er na een nu ook een dan gaat volgen, die minder prettig zal zijn.

Verdwijnt dat effect als je van hier, daar maakt en van nu, toen?

Nu voelden we ons hier nog prettig, op onze vaste stek waar ik deze zomer voor het eerst zonder mijn ouders naartoe had mogen fietsen. We kwamen hier al zolang mijn herinnering terugging.
Of
Toen voelden we ons daar nog prettig, op onze vast stek waar ik die zomer voor het eerst zonder mijn ouders naartoe had mogen fietsen. We kwamen daar al zolang mijn herinnering terugging.

Volgens mij ontstaat het effect door de woordjes Toen en nog (in de herschreven zin). Daardoor wordt de lezer er op geattendeerd dat er iets te gebeuren staat.

Hekate
Laatst aanwezig: 3 jaren 1 week geleden
Sinds: 10 Jun 2010
Berichten: 3001

Met toen en daar klinkt het veel afstandelijker, vind ik. Een lezer ervaart de verleden tijd in een verhaal toch vaak als hier en nu, en door die woorden te gebruiken, benadruk je dat dat niet zo is. Ik zou het alleen doen voor een flashback of zoiets.

All that we see or seem, is but a dream within a dream (E.A. Poe)

Op zoek naar proeflezers? Neem een kijkje bij De Leesproeverij.

Pim
Laatst aanwezig: 1 jaar 48 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2009
Berichten: 770

Het afstandelijker zijn van de vt heb je gelijk in, ik denk dat iedereen dat zo ervaart.
Ik vraag me wel af of je die groter maakt door consequent de vt aan te houden.
Je geeft namelijk ook aan dat een lezer de vt ervaart als hier en nu. Wat ik bij mezelf merk is dat als ik dergelijke zinnen lees er direct een gevoel naar boven komt van: het klopt niet. Terwijl ik dat niet heb als er geen mix is van vt en tt.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 24 weken 2 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Even uitproberen.

Het regende uren, of het leken uren. Ik hield Tibbe's warme, kleine hand vast terwijl we schuilden onder de oude trampoline en ik had medelijden met hem. Nu voelden we ons nog prettig en beschermd. Maar ik wist dat we naar huis moesten, we moesten er zijn voor papa met mam kon praten.

In deze zin zou toen belachelijk staan. Ja, soms moet je wel.

Pim
Laatst aanwezig: 1 jaar 48 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2009
Berichten: 770

In dit voorbeeld zou het inderdaad niet mooi zijn om nu klakkeloos te vervangen door toen.
Ik moet ook zeggen dat het mij in dit voorbeeld niet stoort. Overigens in het eerste voorbeeld dat ik zelf gaf ook niet, de andere twee wel.

Waar ik zelf wel naar zou kijken is de zin herschrijven waardoor je geen van beiden nodig hebt:
- We voelden ons nog prettig en beschermd (minder sterk)
- Even voelden we ons nog prettig en beschermd (wellicht een optie)
- We rekten dat moment waarin we ons nog prettig en beschermd voelden. Maar ik wist ... (wordt wel een stuk langer maar geeft ook die spanning weer).

Wel goed om er zo over na te denken.
Bedankt voor het meedenken.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 24 weken 2 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Hier waren we droog en beschermd. Omschrijven dus wat er prettig is en het niet noemen.

bavarios
Laatst aanwezig: 5 jaren 32 weken geleden
Sinds: 29 Mei 2011
Berichten: 887
Pim schreef:

Uit verschillende verhalen heb ik onderstaande zinnen gehaald:
- Nu draaide de zesde boot een ondiepe lagune in en daar was geen open vaargeul ...
- Pas dan, buiten zijn gehoorsafstand, kon ze proberen hiervandaan te komen en naar ....
- Nu voelden we ons hier nog prettig, op onze vaste stek waar ik deze zomer voor het eerst zonder mijn ouders naartoe had mogen fietsen. We kwamen hier al zolang mijn herinnering terugging.

Als ik er meer boeken bij pak komen er ongetwijfeld meer voorbeelden boven tafel.
Voor mijn gevoel is het tegenstrijdig om woorden als: nu, hier, deze zomer, te gebruiken in een verhaal dat in de verleden tijd geschreven is.
Hebben jullie dit ook?
Maak je hier zelf ook gebruik van of juist niet?

Ik ben erg benieuwd naar jullie meningen.

Goeie vraag. Het is inderdaad iets waar je over moet nadenken. Ik loop er zelf ook al een tijdje over na te denken, maar heb nog geen definitief antwoord kunnen vinden. Ik heb het gevoel dat er iets niet klopt, maar wat precies, daarvoor moet ik het nog even analyseren.

The Menace
Laatst aanwezig: 1 jaar 3 weken geleden
Sinds: 20 Jul 2008
Berichten: 159
bavarios schreef:

… daarvoor moet ik het nog even analyseren.

Als oralyseren een duur woord voor praten is, wat is analyseren dan?

Overigens blijf ik erbij dat je prima 'hier' en 'nu' kunt gebruiken, als je duidelijk hebt gemaakt waar 'hier' en wanneer 'nu' is. Dat kunnen best een andere plaats en een andere tijd zijn dan waar de verteller zich bevindt, als dat voor de toehoorder of lezer maar duidelijk is.

Catapultam habeo. Nisi pecuniam omnem mihi dabis, ad caput tuum saxum immane mittam.

bavarios
Laatst aanwezig: 5 jaren 32 weken geleden
Sinds: 29 Mei 2011
Berichten: 887
The Menace][quote=bavarios schreef:

… daarvoor moet ik het nog even analyseren.

Als oralyseren een duur woord voor praten is, wat is analyseren dan? ¨-quote

Een duur woord voor denken. Toevallig is wat Pim hier plaatst iets wat mezelf ook opgevallen is. Intuìtief gebruik ik vaak het woord ´´nu´´ in verleden tijd. Het maakt een zin ook vaak lekker rollen. Toch vin ik het een beetje vreemd, want het is eigenlijk een tegenstelling om he te gebruiken. Het is eigenlijk een mix tussen verleden tijd en tegenwoordige tij

Ceridwen
Laatst aanwezig: 24 weken 2 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Grijns. Ik kijk even in mijn eigen VT manuscript... 245 keer! Ook vaak als stopwoordje, zoals Bavarois net aangeeft. Ruim de helft kon zonder pardon weg. Maar ook in dialoog zinnen, waar het al wat minder gek is, want hoewel dat toen gebeurde is dat voor de spelers nu.

'Waarom hebben we nu nooit eens geluk!'
Nu zeiden ze het samen, dezelfde klanken in hetzelfde ritme.
...grijnsde betrapt en nu pas viel het me op dat ...

Pim
Laatst aanwezig: 1 jaar 48 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2009
Berichten: 770

Zet dus in ieder aan tot nadenken.
In dialogen vind ik het ook over het algemeen niet storend. Dat kan gewoon letterlijk iets zijn wat gezegd is.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 24 weken 2 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Maar het is wel een heerlijk strooiwoord, net als erg en er en zo.

The Menace
Laatst aanwezig: 1 jaar 3 weken geleden
Sinds: 20 Jul 2008
Berichten: 159
Dennis schreef:
bavarios schreef:

… daarvoor moet ik het nog even analyseren.

Als oralyseren een duur woord voor praten is, wat is analyseren dan?

Bavarios snapte vulgair grapje niet en schreef:

Een duur woord voor denken.

confused

Catapultam habeo. Nisi pecuniam omnem mihi dabis, ad caput tuum saxum immane mittam.

Schrijven

Iedere week het beste van Schrijven Online in je inbox? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief. Boordevol nieuws, tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Hoe beschrijf je emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer verschijnt omstreeks 6 december oktober. Nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 25 november 16:00 uur, dan krijg je dit nummer thuis!

Introductiekorting!