Start » Forum » Dialogen levensecht maken

Dialogen levensecht maken

25 reacties [Laatste bericht]
Tusdar
Laatst aanwezig: 8 jaren 25 weken geleden
Sinds: 18 Mei 2010
Berichten: 470

Dialogen levensecht maken

Ik heb nu nog best veel moeite om een boeiende dialoog te schrijven. Vaak zijn ze nogal dood en saai om te lezen.

Als voorbeeld:

‘Mistranas portdran?’
‘Sorry, wat bedoelt u?’ Zei Irágàn.
‘Bij het feit dat u mij niet verstaat, nu ik aan dat u menselijk wezen bent. Maak u naam bekent!’
‘Mijn naam is Irágàn.’ ‘Waar ben ik hier.’
‘Het is een eer u te mogen ontmoeten, mijn jongeheer.’ ‘Achter de poort bevind zich het land der elfen.’

Ik weet dat deze dialoog beter kan, maar ik zou niet weten hoe ik dat moet doen.

Kan iemand mij helpen, goede levendige dialogen te schrijven. Dit mag op elke manier gebeuren!

Reacties

DeDon
Laatst aanwezig: 8 jaren 9 weken geleden
Sinds: 22 Dec 2010
Berichten: 5

Je kunt in een dialoog toevoegen hoe je personages kijken, wat ze er bij denken enzovoort.

Je kan hier even naar kijken:
http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/taal/4425-een-go...

Daar laten ze wel goed zien hoe je een dialoog wat levendiger kan maken.
Succes. smile

Ninah
Laatst aanwezig: 6 jaren 18 weken geleden
Sinds: 3 Aug 2009
Berichten: 815

Ook even feedback over de vorm.
Alle zinnen die door één persoon gezegd worden, komen volledig tussen aanhalingstekens, niet alle zinnen apart.
De bijvoeging 'zei Iragan' moet niet met hoofdletter.

Vooral de derde regel is meer schrijftaal dan spreektaal. Bij dialoog moet je je altijd even afvragen hoe jij het zou zeggen. Het helpt ook als je het voor jezelf hardop voorleest. Dan vallen je ook grammaticafouten sneller op. Je zin klopt qua inhoud sowieso niet (spel- en schrijffouten).

Men moet het leven tot kalmte manen als men gaat schrijven. (F.B. Hotz)

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 41 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132

Hoe je zoiets brengt, is afhankelijk van perspectief, doel (wat wil je als schrijver overbrengen, inhoudelijk en voor wat betreft sfeer), wat er om heen staat, hoeveel woorden je er aan kwijt wilt zijn, etc. Er is daarom geen recept voor "hoe schrijf ik dit het beste?"

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

verweij
Laatst aanwezig: 7 jaren 23 weken geleden
Sinds: 20 Mrt 2010
Berichten: 83

Het boek "Dialogen schrijven" van Don Duyns heeft mij erg geholpen.

"Es mag gut sein, Macht zu besitzen, die auf Gewehren ruht, besser aber und beglückender ist es, das Herz eines Volkes zu gewinnen und es auch zu behalten."

Tusdar
Laatst aanwezig: 8 jaren 25 weken geleden
Sinds: 18 Mei 2010
Berichten: 470
verweij schreef:

Het boek "Dialogen schrijven" van Don Duyns heeft mij erg geholpen.

Die heb ik toevallig net bij de bieb gereserveerd.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 43 min 8 sec geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5920

Je kunt ook vooral luisteren naar mensen: hoe ze dingen zeggen.

Schrijfmeters maken doe je in De scribbe. Boek je rond de eerste zondag van de maand, dan heb je gratis toegang tot het Schrijverskoffiehuis! Lees er meer over op deze pagina.

Dargor
Laatst aanwezig: 1 jaar 44 weken geleden
Sinds: 16 Mrt 2009
Berichten: 2217

Het belangrijkste is uiteraard dat je probeert er in gedachten bij te zijn als je personages hun dialoog voeren! Het is al gezegd, maar het kan geen kwaad te herhalen. Inlevingsvermogen is voor een schrijver essentieel, en helpt je een aantal valkuilen te omzeilen. Probeer te horen wat je schrijft en te zien wat je schrijft. Je kunt zo ook proberen emoties aan te voelen, en afhankelijk van je toon en vertelstijl die door de zinnen heen weven. Het is ook een must gewoon eens wat fantasy-boeken door te bladeren en op zoek te gaan naar leuke dialogen. Vervolgens laat je die indruk los op je eigen schrijven, en al doende leert men wink

Bedenk goed dat als je zélf iets niet voor je ziet tijdens het schrijven, de lezer het waarschijnlijk ook niet voor zich zal zien tijdens het lezen.

Succes.

Waus
Laatst aanwezig: 3 weken 3 dagen geleden
Sinds: 13 Dec 2006
Berichten: 10997

Iemand die de taal niet goed spreekt, maakt nog geen schrijffouten als hij spreekt smile bekent > bekend

‘Het is een eer u te mogen ontmoeten, mijn jongeheer.’ ‘Achter de poort bevind zich het land der elfen.’ > het lijkt alsof dit helemaal gezegd wordt door één persoon? Dan hoef je tussendoor geen aanhalingstekens te gebruiken.

Je kan de dialoog ook versieren met 'hij keek kwaad', 'hij sloeg zijn armen over elkaar heen', etc. Dingen die ook in het echt gebeuren nod

De tip van Thérèse vind ik wel een goeie, veldwerk. En dan ook op de lichaamstaal letten van de praters.

Roofvogel
Laatst aanwezig: 12 weken 5 dagen geleden
Sinds: 16 Feb 2011
Berichten: 97
Thérèse schreef:

Je kunt ook vooral luisteren naar mensen: hoe ze dingen zeggen.

Dit is een hele mooie tip. In de trein bijvoorbeeld zie je (eigenlijk hoor je ze) vaak genoeg groepen mensen die met elkaar aan het praten zijn. Opvallend aan zulke gesprekken is het tempo dat erin zit. Soms lijkt een alledaags gesprek ook voorgeschreven te zijn, alsof men alleen maar hun deel van het script leest. Die personen gebruiken naast woorden ook regelmatig handgebaren. In vriendschappelijke gesprekken wordt regelmatig gelachen.
Als je zelf een dialoog schrijft is het belangrijk dat je dicht bij de werkelijkheid blijft. Een lezer moet geloven dat de personages die spreken ook daadwerkelijk die woorden zouden zeggen. En dat ze echt kunnen bestaan. Voornamelijk in fantasy is het een valkuil om je dialoog op te blazen, zodanig episch maken dat het eigenlijk niet meer interessant is om te lezen.

Het is ook belangrijk dat je zelf je personages kent. Hun gedrag, indruk van de gesprekspartner, afkomst en cultuur zeggen allemaal hoe die persoon zou reageren.
Kijk overigens ook uit dat je het niet té realistisch gaat maken. Let maar eens op een echt gesprek, dan zul je je verbazen hoeveel zinnen er eigenlijk nooit afgemaakt worden.
Verder: probeer wat humor en creativiteit in de dialogen te stoppen. Dan word het al een stuk aantrekkelijker om te lezen.

verweij
Laatst aanwezig: 7 jaren 23 weken geleden
Sinds: 20 Mrt 2010
Berichten: 83
Tusdar schreef:

Die heb ik toevallig net bij de bieb gereserveerd.

Mooi. Dan kom je te weten dat gesproken taal absoluut onbruikbaar is als dialoog in boeken.
Dus luisteren naar hoe mensen dingen zeggen heeft geen nut.

"Es mag gut sein, Macht zu besitzen, die auf Gewehren ruht, besser aber und beglückender ist es, das Herz eines Volkes zu gewinnen und es auch zu behalten."

A. Redhed
Laatst aanwezig: 7 jaren 27 weken geleden
Sinds: 20 Jun 2007
Berichten: 1543

Wat mij helpt is de personages echt kennen. Ik heb er foto's bij (van bekende acteurs bijvoorbeeld) en ken ze door en door, weet wat ze graag eten en hoe ze praten. Dat helpt al om dialogen te verlevendigen.

AndreaClimbing
Laatst aanwezig: 2 jaren 10 weken geleden
Sinds: 25 Feb 2009
Berichten: 1162

@Redhed: zo doe ik het ook. En als een dialoog niet lekker loopt, stop ik met schrijven en denk ik na of een personage wel zou zeggen wat ik haar heb laten zeggen. Zo niet, dan verander ik het.

Inderdaad baseer ik mijn dialoog niet op gesproken taal die ik om mij heen hoor. In het 'echt' spreken mensen vaak in onafgemaakte zinnen, herhalen ze zichzelf of laten ze informatie weg die beide gesprekspartners wel hebben, maar een buitenstaander niet. Als je op die levensechte manier dialoog zou schrijven, zou dat op een lezer erg vreemd overkomen. Het is de kunst om het echt te laten lijken, net zoals een schilder realisme kan suggereren met de juiste penseelstreken op de juiste plaats.

“Fantasy is hardly an escape from reality. It's a way of understanding it.” ― Lloyd Alexander
http://andreavanderwilt.blogspot.com

Leonardo Pisano
Laatst aanwezig: 44 weken 5 dagen geleden
Sinds: 7 Nov 2010
Berichten: 2732

Het is de "show, don't tell" regel. Laat de lezer voelen! Gebruik al je zintuigen. Hier een mogelijkheid, maar je zult het zelf moeten aanpassen om het geheel consistent te laten klinken met de rest van je verhaal.

"Mistranas portdran ...?" zei Irágàn met opgetrokken wenkbrauwen. "Wat zegt u?"
"Door het feit dat u mij niet verstaat, neem ik aan dat u een menselijk wezen bent," antwoordde de nasale, mechanische stem van achter de deur. "Maak u naam bekend."
"Mijn ... uh ... naam is Irágàn," antwoordde ik overdonderd. "Waar ben ik hier?"
"Het is een eer u te mogen begroeten, mijn jongeheer," zei de stem, veel vriendelijker nu. "Achter de poort bevindt zich het Land der Elfen."

Auteur van Achter de nevel en Noblesse Oblige  // www.leonardopisano.nl Mede-auteur van Mosterd voor de maaltijd (over schrijven van dialogen) - maritschrijft.com/mvdm 

Tusdar
Laatst aanwezig: 8 jaren 25 weken geleden
Sinds: 18 Mei 2010
Berichten: 470

Dank jullie, voor de hulp smile.

Dargor
Laatst aanwezig: 1 jaar 44 weken geleden
Sinds: 16 Mrt 2009
Berichten: 2217
verweij schreef:
Tusdar schreef:

Die heb ik toevallig net bij de bieb gereserveerd.

Mooi. Dan kom je te weten dat gesproken taal absoluut onbruikbaar is als dialoog in boeken.
Dus luisteren naar hoe mensen dingen zeggen heeft geen nut.

Luisteren naar hoe mensen iets zeggen in het echt is juist essentieel! Zo voorkom je namelijk dat geschreven dialogen overkomen als teksten die mensen nooit in het echt zouden zeggen. Zoals we praten, schrijven we niet. Die verschillen herkennen en doorgronden is een must. De meest natuurlijke dialoog in een boek is een tussenvorm. Een letterlijke weergave van een gesproken dialoog levert niets anders op dan onsamenhangend gebrabbel, met onafgemaakte zinnen en grammaticale missers. Een te verfijnde dialoog, vol ronkende volzinnen en perfecte woordcombinaties, is net zo onbruikbaar. Het gaat om de mix.

Welnu, om die mix te kunnen creëren, moet je juist heel goed weten hoe gesproken dialogen klinken.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 43 min 8 sec geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5920
verweij schreef:
Tusdar schreef:

Die heb ik toevallig net bij de bieb gereserveerd.

Mooi. Dan kom je te weten dat gesproken taal absoluut onbruikbaar is als dialoog in boeken.
Dus luisteren naar hoe mensen dingen zeggen heeft geen nut.

Als je ze letterlijk wilt naschrijven: nee, dat klopt. Maar geen schrijver schrijft letterlijk na; hij geeft een eigen smaak en aroma aan zijn tekst. Een dialoog-naturel dient ter inspiratie.

Maar soms ... soms kun je werkelijk letterlijk citeren. Een béétje schaven, en je krijgt de heerlijkste teksten. Probeer maar eens.

Schrijfmeters maken doe je in De scribbe. Boek je rond de eerste zondag van de maand, dan heb je gratis toegang tot het Schrijverskoffiehuis! Lees er meer over op deze pagina.

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 41 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132

Ik ben het met Verweij eens. Natuurlijk zullen mensen "in het wild" weleens een mooie one-liner hebben of een paar zinnen achter elkaar die je kunt gebruiken. Maar een dialoog levensecht maken gaat niet werken op die manier (of je moet een toneelstuk/filmscenario schrijven). Wat wij mondeling communiceren is namelijk voor het overgrote deel oninteressant -het is nodig voor de sociale smering van fysieke mensen onderling, beleefdheid en het aftasten van sociale grenzen (en dat gaat allemaal gepaard met mimiek en lichaamstaal). En dat kun je in een verhaal allemaal schrappen tot de essentie van de dialoog overblijft: wat is op dat moment noodzakelijk om aan de lezer mede te delen? En is dat wel noodzakelijk om in een dialoog te doen? Verhalen zijn een ingedikte werkelijkheid, daarin horen levensechte dialogen niet thuis.

In de trein praten mensen vaak uit verveling met elkaar. Ze proberen de stilte te vullen omdat recht voor je uitstaren terwijl je naast bekenden zit als asociaal wordt ervaren. Of je daar nu geïnspireerd door moet worden?
Als je naar een vergadering van een uur of twee kijkt, kan de essentie in een verslag van nog geen A4-tje tekst staan.

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 43 min 8 sec geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5920

't Is een interessante discussie.

Schrijven is een van de meest intellectuele bezigheden van de mens, abstracter nog dan rekenen, maar ik geloof niet dat je het zo abstract en intellectueel moet maken - om allerlei redenen - dat je te ver van de realiteit komt te staan.

Citaat:

Verhalen zijn een ingedikte werkelijkheid, daarin horen levensechte dialogen niet thuis.

Dat gaat op als je een gesprek wilt weergeven tussen dronkemannen - daar zit doorgaans behoorlijk wat nonsens en herhaling in, zoals ook in een nabeschouwing over voetbal of in een politiek of godsdienstig referaat.

Citaat:

Wat wij mondeling communiceren is (...) nodig voor de sociale smering van fysieke mensen onderling, beleefdheid en het aftasten van sociale grenzen (...). En dat kun je in een verhaal allemaal schrappen tot de essentie van de dialoog overblijft

Daarvoor moet je dan toch eerst observeren, dan schrijven, structureren, hervormen.

Citaat:

Maar een dialoog levensecht maken gaat niet werken op die manier

Hoe wel? Dat is de vraag van topicstarter.

Schrijfmeters maken doe je in De scribbe. Boek je rond de eerste zondag van de maand, dan heb je gratis toegang tot het Schrijverskoffiehuis! Lees er meer over op deze pagina.

eef
Laatst aanwezig: 4 jaren 31 weken geleden
Sinds: 13 Jul 2007
Berichten: 1156

Tip; kijk 5 minuten naar een soap of naar de mensen voor je in de bus, in de rij van de supermarkt etc. Beschrijf hoe een van de dialogen ging. Beschrijf ook de houding, sfeer, oogopslag, manieertjes en de gemoedstoestand van de hoofdpersonen. Waar stonden ze. Waarom spraken ze op die manier. Hoe klonk dat dan? Waarom merkte je dat de hp boos/blij/verdrietig was etc.

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 41 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132
Thérèse schreef:

Hoe wel? Dat is de vraag van topicstarter.

De tegenvraag is: wat versta je onder "levensecht"? Zoals een schrijver een dialoog hoort te schrijven, of zoals mensen op straat spreken en zoals je het dus niet op moet schrijven?
Voor het eerste zou ik toch willen aanbevelen om boeken van anderen te lezen om te kijken hoe die dat aanpakken. Lezen, analyseren, nadoen, je eigen stijl erin vinden, die analyseren, vergelijken, beter worden....

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 43 min 8 sec geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5920

Levensecht heb je zelf ingevoerd. Wat je eronder verstaat, weet je zelf het beste.

De topicvraag luidde:

Citaat:

Ik heb nu nog best veel moeite om een boeiende dialoog te schrijven. Vaak zijn ze nogal dood en saai om te lezen.
(...)
Kan iemand mij helpen, goede levendige dialogen te schrijven. Dit mag op elke manier gebeuren!

Schrijfmeters maken doe je in De scribbe. Boek je rond de eerste zondag van de maand, dan heb je gratis toegang tot het Schrijverskoffiehuis! Lees er meer over op deze pagina.

schlimazlnik
Laatst aanwezig: 5 jaren 41 weken geleden
Sinds: 14 Aug 2010
Berichten: 4132

Ik heb de titel ook gelezen.
Boeiende of levendige dialoog is in ieder geval niet opschrijven wat je in een echt gesprek hoort, en ook niet opschrijven wat je zegt in een toneelstukje alsof je de personages was. Zie ook de reactie van verweij.

<-- Ze willen er een smiley bij. Bij dezen.
Ik jureer bij de SF-schrijfwedstrijd Trek Sagae 2013.

Naiche
Laatst aanwezig: 38 weken 4 dagen geleden
Sinds: 7 Dec 2004
Berichten: 326

'Het is een eer u te mogen ontmoeten, mijn jongeheer.'

Ligt het aan mij of klinkt dit gewoon heel raar? Ik krijg bij 'mijn jongeheer' altijd wat andere associaties.

Maak er gewoon van 'het is een eer u te mogen ontmoeten mijnheer (of jongeman)

Verderr zou ik nog willen opmerken dat de dialoog niet helemaal natuurlijk overkomt. Iemand zegt niet: maak uw naam bekend (met een d overigens). Hooguit vraagt iemand op gebiedende toon: hoe is uw naam? Of mag ik vragen hoe u heet?
Daarna wordt door dezelfde persoon bovengenoemde opmerking gemaakt. Dat komt heel tegenstrijdig over. Opeens is de gebiedende toon een van een en al vriendelijkheid.

But above all, you should understand that there can never be peace between nations until there is first known that true peace is within the souls of men. - Heheka Sapa (Black Elk)

Tusdar
Laatst aanwezig: 8 jaren 25 weken geleden
Sinds: 18 Mei 2010
Berichten: 470

Ik bedoel dus, dat dialogen levendig worden. Niet zoals in het echte leven, maar zoals het moet zijn in een boek.

En laten we zeggen dialoog dat in het echt kan plaatsvinden dat is niet leuk om in een verhaal te schrijven, het is dan wel levendig, maar niet leuk om te lezen.

eef
Laatst aanwezig: 4 jaren 31 weken geleden
Sinds: 13 Jul 2007
Berichten: 1156
Tusdar schreef:

En laten we zeggen dialoog dat in het echt kan plaatsvinden dat is niet leuk om in een verhaal te schrijven, het is dan wel levendig, maar niet leuk om te lezen.

Waarom niet? Als je het goed opschrijft is het wel leuk/goed om te lezen. Als de boodschap hoe/waarom iets gezegt wordt, maar overkomt.

Lees Schrijven Magazine
  • Stephen King: schrijfadviezen van de thrillerkoning
  • Wanneer ben je klaar voor een uitgeverij?
  • Schrijftips van Sander Kollaard (Stadium IV)
  • Wat verdien je aan een boek?
  • Crashcourse publiciteit & promotie
  • Wat kun je doen tegen een schrijfdip?
  • Hoe voorkom je langdradige dialogen?

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Neem vóór maandag 23 september 16:00 u. een abonnement!

Introductiekorting!
Lees Schrijven Magazine!

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.!

Word abonnee