Start » Forum » herschrijven en spontaniteit

herschrijven en spontaniteit

22 reacties [Laatste bericht]
Ceridwen
Laatst aanwezig: 28 weken 4 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

herschrijven en spontaniteit

Soms schrijf ik een relatief klein stukje tekst zo vaak opnieuw, dat ik niet meer kan zien of het nu nog een beetje leuk, spontaan, vanzelfsprekend overkomt.
Als ik het dan een dag of wat laat liggen zie ik het wel. En ja hoor, waar ik al bang voor was blijkt ook zo te zijn. Houterige dialogen en krampachtige zinnen.
Best veel werk om het dan weer goed te krijgen en soms lukt het helemaal niet.

Herkennen jullie dit, en wat doen jullie eraan om de spontaniteit te behouden bij het herschrijven?

Reacties

Thérèse
beheerder
Laatst aanwezig: 13 uren 23 min geleden
Sinds: 2 Aug 2009
Berichten: 5952

Inderdaad wegleggen. Na een periode een tekst niet gezien te hebben, kun je er soms door verrast worden - zowel in positieve als in negatieve zin. En dan weer verder, of ... zo laten!

Psychologie van het personage - wat is het en hoe beschrijf je het? Lees het hier: https://www.mboox.nl/blog/https:--www.mboox.nl-sep...

Marjet
Laatst aanwezig: 1 jaar 19 weken geleden
Sinds: 13 Okt 2006
Berichten: 919

Ja, dat herken ik ook. Ik herschrijf momenteel oude columns, die soms jaren oud zijn.
Heerlijk werk , de basis staat er al, maar sommige stijfheid of kromheid van zinnen zie ik nu meteen.

Schrijven, dat is jezelf op het spel zetten. Jezelf! Susan Sontag

Favake
Laatst aanwezig: 6 jaren 46 weken geleden
Sinds: 5 Nov 2007
Berichten: 1307

Daar loop ik ook wel eens tegenaan. In het begin was het probleem dat ik te goed naar mijn proeflezers luisterde waardoor mijn eigen stijl en invalshoeken verdwenen en ik de tekst uiteindelijk zelf niet meer leuk vond.
Nu kan ik beter herkennen wat te laten staan en wat te verbeteren/schrappen. Maar dat gaat vaak wel in meerdere rondes. Dwz dat het soms inderdaad eerst slechter wordt en het spontane eraf gaat en ik dat er later weer in moet schrijven. Het eindresultaat (dus met herschreven spontantiteit die dus geen echt spontaniteit meer is) vind ik dan echt wel beter. Het 'middenresultaat' dus niet.
Ik denk dat hoe meer schrijfervaring je hebt en hoe meer je je eigen stijl hebt gevonden en je daar ook achter staat en zelfverzekerder over voelt, hoe minder je dit probleem zal ervaren. Daarnaast blijft het herschrijven ook gewoon een proces waarbij iets soms eerst slechter moet worden voordat het beter kan worden.

Ben jij dan (soms) uiteindelijk niet tevreden na het herschrijven?

And there's a happy ending, every single day. (Amy McDonald)

www.fabienvankempen.nl

Ceridwen
Laatst aanwezig: 28 weken 4 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Ja, het is soms lastig die laatste versie te krijgen zoals ik hem wilt hebben. Ik heb het verhaal dan al zo vaak gelezen, en dan is het moeilijk om precies die afwisseling in spanning en luchtigheid vast te houden die ik voor ogen had. Ik ben altijd bang dat het te vlak wordt. En houterige dialogen, ja, brr. Niet fijn.

DeEllis
Laatst aanwezig: 6 jaren 29 weken geleden
Sinds: 9 Nov 2006
Berichten: 2881

Vaak zie ik zelf helemaal niet meer hoe het overkomt/klinkt/loopt. Daarvoor moet ik het echt langer dan een paar dagen laten liggen.

Het komt wel voor dat ik zoveel sleutel aan een zin dat hij weer in de originele vorm staat. confused

trannel
Laatst aanwezig: 1 jaar 12 weken geleden
Sinds: 3 Feb 2006
Berichten: 561

Heel herkenbaar. Zelf heb ik veel moeite met herschrijven. Vooral door de angst voor het 'middenresultaat' dat Favake beschrijft.
Misschien is het een idee om het 'houterige stuk' even opzij te leggen en uit je hoofd proberen opnieuw te schrijven. Op deze manier krijg je een 'nieuwe eerste versie'. Mogelijk zit hierin weer meer spontaniteit. Als je de 'houterige' en de nieuwgeschreven versies naast elkaar legt, zie je misschien waar het wringt.

‘Is dat een ruiter?’ Lassara wees naar het bos waar het pad heen liep.
Alric kon het niet goed zien, maar er bewoog inderdaad een schaduw tussen de bomen.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 28 weken 4 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Dat zou inderdaad een oplossing kunnen zijn Trannel, helemaal wegknippen en opnieuw invullen. Soms is de luxe er niet om het te laten liggen, dan kan dit werken.

DeEllis, o ja herkenbaar en bleh, vreselijk. Alle gedoe en geschuif en dan gewoon die eerste zin weer, waarvan je nog steeds niet zeker weet of je die nu wel goed vindt. Pfff.

sabarinde
Laatst aanwezig: 7 weken 1 dag geleden
Sinds: 3 Aug 2007
Berichten: 2109

ik vind het heerlijk om te herschrijven, beschouw het als de trainingsessions van een atleet. Ik lees het tijdens het herschrijven ook hardop voor. Ik ben een toneelspelende schrijver big grin Voor 'houterige dialogen' etc doet ik tijdens de herschrijf een klein rollenspel, zodat ik merk hoe een dialoog in het 'echt' zou zijn gegaan, of had kunnen gaan. Wel leg ik na iedere herschrijf (van manuscript of segment) het herschreven gedeelte geruime tijd weg. (tja, ik doe dus jaren en jaren over een manuscript wink )

Djools
Laatst aanwezig: 9 jaren 42 weken geleden
Sinds: 24 Jan 2010
Berichten: 3

Spontaan bij het herschrijven? Nou simpel: wees spontaan! Zie "double bind".

O ja?

Scorpio
Laatst aanwezig: 7 weken 1 dag geleden
Sinds: 27 Jul 2006
Berichten: 1154

Ik heb een bepaalde manier om (letterlijk) weer even anders tegen mijn teksten aan te kijken.
Het lettertype dat ik altijd gebruik bij het schrijven, is Times New Roman. Wanneer ik de tekst ga herlezen en herschrijven, verander ik het eerst in een ander lettertype, Verdana bijvoorbeeld.

Op die manier vallen de dingen die niet lekker lopen -of niet kloppen- mij eerder op.

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 10 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Heb ik ook wel last van. Ik heb nu zinnen herschreven op aanraden van mijn redacteur, en die wilde het allemaal zo... gewoontjes. Daar miste ik toch dat eigene van mijn stijl in. Heb niet alles verbeterd, en gelukkig heeft ze dat geaccepteerd. Maar ik leg het mezelf ook wel eens op tijdens het herschrijven. Moet ik toch niet te vaak doen wink

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

sgoojur
Laatst aanwezig: 8 jaren 5 weken geleden
Sinds: 28 Sep 2009
Berichten: 1648

Hi ceridwen

Hier heb ik zo erg last van. over het algemeen ben ik geloof ik wel redelijk sterk in dialogen. Bij mij zijn het met name de overgangen die niet vloeien.
Na verschillende herschrijven heb ik essentiele zaken geschrapt en onnodige info toegevoegd, waardoor het een chaotisch geheelwordt. het wordt er soms gewoon niet beter op. Stukje bij proeflezen posten, deze keer op zz werkte heel erg verhelderend voor mij, want ik had het bijltje er bijna bij neergegooid. De zz-ers wisten precies wat ik nodig had en gaven me maast tips ook een emotionele shot. Ik ga door en herschrijf deze slechte herschrijf.Succes je kan het!Tjakka!xas

De Aarde is het gekkenhuis van een andere planeet
(Deze uitspraak is van ...?)

Anoukboek
Laatst aanwezig: 6 jaren 31 weken geleden
Sinds: 24 Nov 2008
Berichten: 2078

Volgens mij is herschrijven de grootste klus voor de meeste schrijvers. Voor mij in elk geval wel. De puntjes op de i zetten, belangrijke beslissingen nemen, je darlings loslaten, het hoort er allemaal bij. En dan ook nog objectief naar je eigen werk kunnen kijken. Soms lukt het me niet. Ik heb laatst een stukje laten proeflezen door twee mensen. De eerste vond een bepaalde scene niet veel bijzonders terwijl de andere juist die scene heel goed en herkenbaar vond. Tja...wat moet je daar nu mee? Uiteindelijk toch zelf beslissen en dan is er altijd nog de uitgever die er van alles van vindt en er misschien een beter project van maakt.

Wees maar jezelf, er zijn al zoveel anderen (Loesje)

Ing
Laatst aanwezig: 18 weken 12 uren geleden
Sinds: 2 Feb 2007
Berichten: 3155

Zeker herkenbaar! Wegleggen inderdaad, dat helpt meestal het beste. Wat ik ook vaak doe, is passages die niet lekker lopen uitprinten en er dan met pen in klodderen. Door niet te tikken maar actief te schrijven en te strepen, vallen zaken toch meer op.
Ook het commentaar van proeflezers vind ik vaak lastig toe te passen. Dan vind ik zelf ook wel dat een zin niet lekker loopt, maar de suggesties van de proeflezer zijn het ook niet helemaal. Soms heb ik dan wel tien varianten op een zin in een manuscript staan. Soms wordt het een combinatie, soms een compleet nieuwe zin, soms delete ik het hele stuk. Maar wat er altijd overheen gaat, is tijd.

Ceridwen
Laatst aanwezig: 28 weken 4 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Tja, ja Ing, het ziet er echt naar uit dat dit -tijd- het enige is dat echt helpt. Ook bij uitprinten of voorlezen duurt het echt een dag of wat voor me de houterigheid opvalt. Het zijn goede tips, maar die tijd blijkt toch een sleutelrol te spelen.
Moet je in de tussentijd die tekst ook nog helemaal loslaten. Grrr .. irritant als je meent haast te hebben!

Ing
Laatst aanwezig: 18 weken 12 uren geleden
Sinds: 2 Feb 2007
Berichten: 3155

Wie heeft toch dat treffende onderschrift over schrijven en tijd? Ik kan er nu niet niet opkomen, ook niet wat de tekst precies is. Even zoeken...

Ing
Laatst aanwezig: 18 weken 12 uren geleden
Sinds: 2 Feb 2007
Berichten: 3155

Zo, het duurde even, maar ik heb het.
Onderschrift van Ninah: Men moet het leven tot kalmte manen als men gaat schrijven. (F.B. Hotz)

Ik vind dat bijzonder waar en heel mooi.

Ninah
Laatst aanwezig: 6 jaren 27 weken geleden
Sinds: 3 Aug 2009
Berichten: 815

Herschrijven, wat een klus kan het zijn, maar oh zo nodig. Bij mij is het mezelf de tijd gunnen vaak een probleem, ook al heb ik geen fysieke deadline. Daardoor zet je jezelf onnodig onder druk.
Het helpt bij mij ook goed om bepaalde passages, zeker die met dialoog, hardop voor te lezen en me de situatie als een film voor te stellen. Dan zie ik snel waar het houterig is, waar het niet klopt en waar er bv. zoiets simpels als een extra leesteken nodig is om het geheel 'mooi' te maken. Maar soms zie je omwille van het vele herschrijven door de woorden de tekst niet meer, en dan is laten liggen ook het enige wat kan helpen. Het kan dan wel een hele tijd duren eerdat ik weer 'zin' heb om het verhaal weer onder handen te nemen.

Dat onderschrift viel me meteen op toen ik eens citaten aan het lezen was. Bijzonder waar inderdaad. En voor mij op dit moment ook erg van toepassing. Ik heb nu wel meer tijd (ben halftijds gaan werken), maar de kalmte ontbreekt me nog om echt weer aan de slag te gaan met schrijven.

Men moet het leven tot kalmte manen als men gaat schrijven. (F.B. Hotz)

Mara
Laatst aanwezig: 7 jaren 1 week geleden
Sinds: 11 Apr 2007
Berichten: 4343

Ik doe dat ook zo, Ing, kliederen in mijn tekst. Door wegleggen heb ik mijn eigen onlogica in bepaalde passages gezien. Dat was een fijne eye-opener! (Ook al met dank aan Ninah -> avatar.)

www.thoeris.nl
Mooie, non-fictie uitgeverij

Ceridwen
Laatst aanwezig: 28 weken 4 dagen geleden
Sinds: 15 Feb 2006
Berichten: 3965

Het is inderdaad een prachtig onderschrift Ing, en Ninah.
Het leven tot kalmte malen.
(Rent in paniek rond tafel, hoe hoe hoe dan? Gaat dan rustig zitten en haalt adem. Zo misschien).

leeuwin77
Laatst aanwezig: 9 jaren 6 weken geleden
Sinds: 28 Jan 2010
Berichten: 26

Ik print ook de tekst uit en lees het hardop voor. Als iets me niet bevalt dan kan ik beter met pen verbeteringen aanbrengen. Dat werkt voor mij overzichtelijker.
In mijn huidige verhaal heb ik hele personages verwijderd omdat ze op de een of andere manier niet pasten bij het geheel. Of complete karakterveranderingen. Lezen en wegleggen werkt voor mij ook nog wel, maar ik moet het wel lezen op papier.

Annabella
Laatst aanwezig: 7 jaren 40 weken geleden
Sinds: 8 Feb 2010
Berichten: 57

Zo lang het lukt te blijven schrijven, probeer ik ook te blijven schrijven. Als ik niet verder kom dan blijf ik maar overlezen, wat mijn blik op het verhaal niet rooskleuriger maakt. Ik werk altijd een hoofdstuk af, en meestal lukt het me dan niet om een nieuw hoofdstuk te beginnen. Ik weet wel wat er moet gebeuren maar de goede woorden komen maar niet in mijn hoofd. Dan laat ik het liggen, totdat ik weer merk dat het me misschien wel gaat lukken.

Life is like a novel, you're the author and everyday is a new page

Schrijven

Iedere week het beste van Schrijven Online in je inbox? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief. Boordevol nieuws, tips, aanbiedingen en winacties!

Schrijf je in!
  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Hoe beschrijf je emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer verschijnt omstreeks 6 december oktober. Nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 25 november 16:00 uur, dan krijg je dit nummer thuis!

Introductiekorting!