Start » Forum onderwerp » Is het woordje "er" aan het begin van een zin verboden?

Is het woordje "er" aan het begin van een zin verboden?

37 reacties [Laatste bericht]
Eufdrie
Laatst aanwezig: 2 jaren 5 weken geleden
Sinds: 7 Feb 2005
Berichten: 711

Is het woordje "er" aan het begin van een zin verboden?

Het valt me heel vaak op in boeken dat het woordje 'er' niet genoemd wordt.

Wat is nou het wezenlijke verschil tussen deze twee zinnen?

"In zijn hand blikkerde een mes."

"Er blikkerde een mes in zijn hand."

Een hond liep in het park. Tegen de muur stond een man geleund. Een boek lag opengeslagen op tafel. Een ober liep af en aan met borden. Op het raam zat een bromvlieg.

Ik weet het niet, bij die zinnen zonder 'er' heb ik altijd het gevoel dat er wat ontbreekt. Ik kan mijn vinger er niet goed achter krijgen, eerlijk gezegd. Het komt een beetje gekunsteld over, lijkt het wel.
Weten jullie waar het hem nou in zit?

Reacties

Mara
Laatst aanwezig: 7 jaren 1 week geleden
Sinds: 11 Apr 2007
Berichten: 4343

Ik probeer het een beetje af te wisselen. Het staat ook zo nadrukkelijk, die 'er' telkens vooraan.

www.thoeris.nl
Mooie, non-fictie uitgeverij

Zjors
Laatst aanwezig: 3 jaren 37 weken geleden
Sinds: 3 Jan 2005
Berichten: 9604

Een 'er-zin' kan heel goed gebruikt worden naar mijn idee om afwisseling in zinnen te krijgen. Dat je niet steeds onderwerp/gezegde/rest hebt. Dat is juist saai.

Is een boek in Eigen Beheer alleen voor losers? : http://www.nettyvankaathoven.blogspot.nl/

punt-anderelijn
Laatst aanwezig: 11 jaren 46 weken geleden
Sinds: 11 Dec 2006
Berichten: 499

Een Er-zin heeft altijd als gevolg dat je eerst niet weet waar een actie zich plaatsvindt om er vervolgens heen te gaan. Je gebruikt dus teveel woorden en leidt iemand onnodig om. Vind ik.

En god zag dat het goed was.

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 10 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Mja, dat heeft misschien effect bij zinnen van vijftig woorden, maar ik neem toch aan dat mijn lezers hun aandacht er wel bij kunnen houden als de zin tien of vijftien woorden lang is.

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

Appel
Laatst aanwezig: 5 jaren 49 weken geleden
Sinds: 27 Sep 2006
Berichten: 1098

Dat hoop ik wel, Wonderer.

Wat mij betreft kan een zin met 'er' gewoon.

I stay, I pray, see you in heaven - one day

Waus
Laatst aanwezig: 7 weken 5 uren geleden
Sinds: 13 Dec 2006
Berichten: 10998

Kan volgens mij ook prima. Vind er helemaal niks lelijks aan. Het is gewoon een andere manier van zinnen maken.

VictorGijsbers
Laatst aanwezig: 12 jaren 9 weken geleden
Sinds: 27 Aug 2007
Berichten: 41

Het gebruik van 'er' is uiteraard niet verboden, maar er kleven een paar nadelen aan waardoor het niet veel gebruikt wordt. In de eerste plaats is het een overbodig wordt, en kernachtigheid leidt bijna altijd tot een betere, meer leesbare stijl. In de tweede plaats ligt er een natuurlijke nadruk op het begin van de zin, en dat zal je meestal willen gebruiken. Bijvoorbeeld:

1. Een mes blikkerde in zijn hand.
2. In zijn hand blikkerde een mes.
3. Blikkerend lag een mes in zijn hand.

In het eerste geval springt het mes eruit, in het tweede de hand en in het derde het blikkeren. Dat soort nadruk is nuttig; daarmee kan je het voorstellingsvermogen van de lezer subtiel sturen. Maar bij

4. Er blikkerde een mes in zijn hand.

heb je die mogelijkheid verspeeld. De nadruk ligt op "er", maar daar doet hij niets. Dat is vaak jammer.

Rosali
Laatst aanwezig: 9 jaren 15 weken geleden
Sinds: 21 Aug 2006
Berichten: 826

Iedere keer wanneer ik een hoofdstuk klaar heb ga ik het hardop voorlezen. Dan weet ik of de zin lekker loopt of niet. Ik denk dat het meer een gevoelskwestie is of je wel of geen "er" gebruikt.

Suma
Laatst aanwezig: 1 week 11 uren geleden
Sinds: 6 Sep 2007
Berichten: 3628

Ik heb op mijn eerste schrijfcursus geleerd dat je iedere keer als je 'er' wilt gebruiken, je jezelf moet afvragen of deze 'er' noodzakelijk is of dat hij gemist kan worden. Zo ja, dan is het overbodig. Dan valt het onder de categorie: 'schaven en schrappen'.

Geef woorden aan gedachten.

anoniem10
Laatst aanwezig: 9 jaren 36 weken geleden
Sinds: 19 Apr 2006
Berichten: 2464

Sprookjes beginnen soms met: Er was eens...
Toch?

Waus
Laatst aanwezig: 7 weken 5 uren geleden
Sinds: 13 Dec 2006
Berichten: 10998

Soms? Als je "er was eens" intypt bij Google zie je meteen een aantal sites waarop een heleboel sprookjes staan smile

anoniem10
Laatst aanwezig: 9 jaren 36 weken geleden
Sinds: 19 Apr 2006
Berichten: 2464

Dat bedoel ik. smile

rudolf
Laatst aanwezig: 6 jaren 1 dag geleden
Sinds: 13 Mrt 2007
Berichten: 1205

Inderdaad. En sprookjes zijn de hoogste vorm van literatuur, schrijfcursus of geen schrijfcursus. Het is dus niet verboden.

Eufdrie
Laatst aanwezig: 2 jaren 5 weken geleden
Sinds: 7 Feb 2005
Berichten: 711
Citaat:

Ik heb op mijn eerste schrijfcursus geleerd dat je iedere keer als je 'er' wilt gebruiken, je jezelf moet afvragen of deze 'er' noodzakelijk is of dat hij gemist kan worden. Zo ja, dan is het overbodig. Dan valt het onder de categorie: 'schaven en schrappen'.

Het blijft discutabel, denk ik. Want wat is het criterium voor een noodzakelijke 'er'?
Zijn dat de drie punten van Victor? Of is dat de leesbaarheid? (Ik lees altijd mijn teksten hardop om te horen hoe de tekst loopt).

Neem deze zin:
Hij hoestte, een golf zeewater kwam uit zijn mond, maar hij hield zijn ogen gesloten.

vind ik minder mooi dan

Hij hoestte, er kwam een golf zeewater uit zijn mond, maar hij hield zijn ogen gesloten.

Gevoelsmatig moet 'er' er m.i. staan, hoewel het grammaticaal gezien misschien een overbodig woord is.

Ajstinad
Laatst aanwezig: 4 jaren 32 weken geleden
Sinds: 7 Jun 2007
Berichten: 1144

Sprookjes beginnen bijna altijd met 'Er was eens'. Hier is een leuke link naar regels voor het schrijven van sprookjes:
http://www.verhalensite.com/index.php?s=fr&ss=r&id...

@ Eufdrie
Ik vind de zin zonder 'er' toch mooier. Voor mijn gevoel schept het woordje 'er' iets meer afstand en is het eigenlijk ook overbodig. De eerste zin komt op mij iets beeldender over en directer.
Ik heb er nooit zo over het gebruik van 'er' nagedacht, maar zie nu dat het wel verschil kan maken. Weer iets om toe te voegen aan mijn ToDo-lijstje voor het herschrijven dus ;-).

Groetjes van Ajstinad

Suma
Laatst aanwezig: 1 week 11 uren geleden
Sinds: 6 Sep 2007
Berichten: 3628

Volgens mij is r' niets verboden als je iets schrijft. Soms als het overbodig is vind ik een zin mooier klinken zonder dat je r' gebruikt.
Ik ben bezig om Renkema te bestuderen en het valt mij inderdaad op dat hij nogal eens een zin opent met 'er'. Opvallen in die zin dat, als de zin anders geformuleerd en opgebouwd zou zijn, dit woordje 'er' niet nodig was.

Geef woorden aan gedachten.

Mara
Laatst aanwezig: 7 jaren 1 week geleden
Sinds: 11 Apr 2007
Berichten: 4343

Net als het woordje 'om'.

www.thoeris.nl
Mooie, non-fictie uitgeverij

Eufdrie
Laatst aanwezig: 2 jaren 5 weken geleden
Sinds: 7 Feb 2005
Berichten: 711
    Hij draaide zich om om te kijken wat er zich achter hem bevond.

    Hij draaide zich om te kijken wat zich achter hem bevond.

    Hij draaide zich om om te kijken wat zich achter hem bevond.

    Hij draaide zich om te kijken wat er zich achter hem bevond.

Tja, het blijft moeilijk.

Proton
Laatst aanwezig: 11 jaren 51 weken geleden
Sinds: 12 Sep 2007
Berichten: 12

Ja, het gaat om het gevoel als je de zin hardop leest. Voelt het goed....'er' of 'om'...dan gewoon doen. big grin

CU

Proton Beck

Eufdrie
Laatst aanwezig: 2 jaren 5 weken geleden
Sinds: 7 Feb 2005
Berichten: 711

Ja, ik weet het. Ik heb mijn hele boek destijds hardop voorgelezen om te horen of de zinnen lekker lopen.
Maar het viel me de laatste tijd in andere teksten op dat zinnen vaak zo krampachtig niet met 'er' beginnen.

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 10 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Als het krampachtig moet, is het toch sowieso niet goed?

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

Xien
Laatst aanwezig: 11 jaren 4 weken geleden
Sinds: 29 Aug 2007
Berichten: 101

Even terug naar 'om'.

"Martijn was veel te nuchter en bedacht altijd een reden om het niet te doen."

of

"Martijn was veel te nuchter en bedacht altijd een reden het niet te doen."

Persoonlijk ga ik voor de laatste versie, mijn redacteur stelde de eerste voor.... question
Hoor graag wat jullie er van denken.

Waus
Laatst aanwezig: 7 weken 5 uren geleden
Sinds: 13 Dec 2006
Berichten: 10998

Ik vind de eerste het mooist. In de tweede mis ik dat woord om juist. (wat hebben sommige mensen toch tegen dat woord?)

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 10 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

In die tweede zin mis ik het woordje "om" echt. Mijn ogen struikelen erover.

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

Mara
Laatst aanwezig: 7 jaren 1 week geleden
Sinds: 11 Apr 2007
Berichten: 4343

Dat is mooi beschreven: mijn ogen struikelen erover.

www.thoeris.nl
Mooie, non-fictie uitgeverij

Xien
Laatst aanwezig: 11 jaren 4 weken geleden
Sinds: 29 Aug 2007
Berichten: 101

Inderdaad mooi geschreven, hoewel je zult begrijpen dat mijn ogen niet struikelen, maar misschien ben ik 'om' blind. Ooit een 'leraar' gehad die falikant tegen 'om' was en nu weet ik het niet meer.

We laten 'om' er dus maar in. Bedankt!

Enige tip hoe ik mijn 'omgevoel' terug zou kunnen krijgen (hardop lezen helaas werkt niet).

MichaM
Laatst aanwezig: 4 jaren 10 weken geleden
Sinds: 13 Feb 2007
Berichten: 7734

Het aan anderen laten lezen wink

Micha Meinderts - Sociaal dyslect heeft een nieuwe website!
"De nacht was gevallen en Arthur veegde de scherven bij elkaar." | "Ik ben niet lui, ik bespaar energie." | "Nederlands is makkelijker als je denkt."

Xien
Laatst aanwezig: 11 jaren 4 weken geleden
Sinds: 29 Aug 2007
Berichten: 101

Nou weet ik weer waarom ik hier ben ;-)

Ariadne
Laatst aanwezig: 44 weken 5 dagen geleden
Sinds: 16 Dec 2005
Berichten: 907

Hij hoestte. Uit zijn mond spoot een golf zeewater, maar zijn ogen bleven gesloten.
Volgens mij leest dat veel beter en vlotter dan de constructie met 'er'.
Het woordje 'er' kan dan ook beter weggelaten worden hier.

Ik ben sowieso niet erg dol op dat woord.
Victor zegt daar mooie dingen over. :-)

Ariadne

'Het kost tijd om schrijver te zijn, veel tijd. Om te lanterfanten, niets te doen. Helemaal niets.'
~ Gertrud Stein

Ros
Laatst aanwezig: 10 jaren 50 weken geleden
Sinds: 12 Okt 2007
Berichten: 2194

Victor heeft het krachtig samengevat.

En natuurlijk kan je 'er' gebruiken als je de nadruk in het geheel niet op het eerste gedeelte wil laten vallen; als je 'Er' alleen maar wil gebruiken als aanloop naar wat werkelijk belangrijk gaat worden:

Er was eens, in een heel ver land, een BLOEDMOOIE PRINSES.

  • Hoe schrijf je subtiel over emoties?
  • Zo vind je een uitgever die bij je past
  • Minicursus flashbacks
  • Zo belangrijk zijn de eerste 10 pagina's 
  • THEMA Kan schrijven je leven redden?
  • Schrijftips van Anne-Gine Goemans
  • Schrijftechniek: vertellen en vertonen
  • Taaltips: taal en logica

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 16:00 uur, dan krijg je het nummer thuisgestuurd!

Introductiekorting!
Lees schrijven Magazine

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.

Word abonnee