Start » Blog » Graaf een kennisgat voor een ander

Graaf een kennisgat voor een ander

Door Sigrid van Iersel
 op 30-10-2012
 - reacties: 0

Laat niets te raden over voor de lezer. Dat was de leidraad die ik jarenlang hanteerde als schrijver van waargebeurde verhalen. Eigenaardig, want verhalenvertellers weten wel beter.

Goede leraren doen het: aan het einde van de les geven ze de leerlingen een opdracht mee. Niet alleen omdat de leerling op die manier zich extra oefent in de lesstof, maar ook omdat de leerling zo ná de les met het onderwerp bezig blijft. De lesstof kan op die manier nog niet opgeborgen worden in een laatje in het langetermijngeheugen. Dankzij de opdracht blijft het een lopend project.

Voor het leerproces is dat handig, want we onthouden onvoltooide zaken beter dan voltooide zaken. Wanneer je een onderwerp in je kortetermijngeheugen bewaart, moet je het in gedachte houden, anders verdwijnt het. Dat vraagt een actieve inspanning van ons brein. En dat is ook precies waardoor het uiteindelijk beter in ons geheugen blijft hangen.

Verhalenvertellers doen het ook: ze houden de lezer voortdurend een nieuwe wortel voor. Zolang de plot nog niet afgerond is, blijft de luisteraar, kijker of lezer namelijk nieuwsgierig naar het verdere verloop. Zo sleur je de lezer met gemak door wilde ‘oceanen van emoties’, zoals schrijfster Renate Dorrestein zo mooi zegt.

Een schrijver kan dat subtiel doen met een vooruitwijzing. Hij wijst de lezer bijvoorbeeld fijntjes op een kennistekort. Een mens zit zo in elkaar dat hij zich daar onprettig bij voelt. Een kwestie van aangeboren nieuwsgierigheid. Hij voelt onmiddellijk een natuurlijke drang om dat tekort op te heffen.

Dat kan ver gaan. Pageturners houden lezers de hele nacht wakker. Kijkers zitten iedere week weer bij de buis voor hun favoriete vervolgserie. De legendarische vertelster Sheherazade ontsnapte zelfs 1001 nachten aan de dood door iedere avond haar verhaal aan de koning met een spannend moment te beëindigen. Zo wist ze zeker dat ze de volgende dag het vervolg mocht vertellen.

En wat doen veel journalisten en schrijvers van non-fictie? Ze schrijven zeer uitgebreid alles op: hoe vollediger, hoe liever. Ze plamuren alle open eindjes dicht en laten voor de lezer weinig meer te raden over.  

Pak het daarom anders aan, ook als je waargebeurde verhalen schrijft. Houd je lezer voortdurend nieuwsgierig. Bied welbewust een open einde aan. En houd de ultieme oplossing lekker voor jezelf.

-----------------
Sigrid van Iersel is als schrijver en journalist gespecialiseerd in de toepassing van (waargebeurde) verhalen in informatieve teksten en in creatief denken. Haar website is www.verhaallijnen.nl.

« terug naar het blogoverzicht


Lees Schrijven Magazine

THEMA: Week van het Schrijven | Overzicht schrijfcursussen

  • Kritiek geven en ontvangen: o zo moeilijk!
  • Ellen Deckwitz: zo word je een geweldige dichter
  • Schrijftips van Bert wagendorp (Ventoux)
  • Talent pools bij uitgeverijen: hoe kom je erbij?
  • Leer liedjesschrijven van Jan Rot
  • Hoe voorkom je fouten in perspectief?
  • Scenarioschrijven: zo geef je een personage vorm
  • Wat romanschrijvers van speechschrijvers kunnen leren (en vice versa)
  • Hoe vorm je familieverhalen om tot een roman?

Nog geen abonnee? Meld je aan vóór maandag 21 juli 16:00 u., dan krijg je dit nummer thuis!

MELD JE AAN
Lees schrijven Magazine

Lees het komende nummer van Schrijven Magazine. Meld je aan vóór maandag 16:00 u.!

Word abonnee